શેરમાર્કેટમાં ટ્રેડિંગ અને સાયબર સિક્યોરિટી - Sandesh

શેરમાર્કેટમાં ટ્રેડિંગ અને સાયબર સિક્યોરિટી

 | 1:17 am IST

ફ્રીકોનોમિક્સ :  મિતુલ ઠક્કર

આજે જ્યારે આખું શેરબજાર અને તેને લગતા બેંકિંગ વ્યવહારો પણ ઓનલાઈન થઈ ગયા છે ત્યારે આપણે વધી રહેલ આર્થિક ગુનાઓ વિશે એક વખત જાણી લેવું જરૂરી છે. પછી ભલે ભારતના ગ્રાહકો એ હજુ કોઈ મોટા પાયાના આર્થિક ગુનાના ભોગ ન બન્યા હોય, પરંતુ નાના પાયે અસંખ્ય લોકોએ ઓનલાઈન વ્યવહારોમાં નાણાં ગુમાવ્યા છે. આજે સાયબર સિક્યોરિટીના ક્ષેત્રમાં આર્થિક ગુનાઓ એટલા જ અગત્યના છે જેટલા ડેટા કે માહિતીની ચોરી છે.  

હજુ ભારતની પોલીસ અને લાગતી વળગતી એજન્સીઓ સાયબર સિક્યોરિટીના પાઠ શીખી રહી છે અને તેઓ જે ઝડપે આ નવી જાતના ગુના શીખી રહ્યા છે તેથી ઘણી વધુ ઝડપે ગુનેગારો દેશ અને વિદેશમાં ઊભરી રહ્યા છે. ઈન્ટરનેટના જમાનામાં પાકીટમાર તમારા ગામનો હોય તે જરૂરી નથી. આજે દુનિયાના કોઈ પણ ખૂણેથી જાણકાર માણસ તફડંચી કરી શકે છે અને આ જ કામ જો કંપનીનો કર્મચારી પોતે ચાહે તો તેના માટે ઈન્ટરનેટ થકી આર્થિક ગુનો ડાબા હાથનો ખેલ છે.  

તાજેતરમાં પ્રસિદ્ધ થયેલ PwCના એક સર્વેમાં ૫૬ ટકા લોકોએ (વિશ્વની ૫૩ ટકાની સરેરાશથી પણ વધુ) સાયબર ક્રાઈમનો ભય વ્યક્ત કર્યો અને સર્વેમાં આવરી લેવાયેલ કંપનીઓમાંથી ૧૬ ટકાએ છેલ્લા બે વર્ષમાં ગુનાઓનો અનુભવ કર્યો હતો. સ્વાભાવિક રીતે જે કંપનીઓ ઓનલાઈન વ્યવહારો અને માહિતી સાથે સંકળાયેલ છે તેઓ પોતાનો સાયબર સિક્યોરિટી ઉપર ખર્ચ વધારી રહ્યા છે, પરંતુ તે પૂરતો નથી. ઁુઝ્રના સર્વે પ્રમાણે અડધાથી પણ ઓછી કંપનીઓ હજુ સાયબર ક્રાઈમનો સામનો કરવા સજ્જ નથી.  

આર્થિક સંસ્થાઓ તો સાયબર ગુનેગારો સામે નબળી પુરવાર થાય છે જ, પરંતુ જે રીતે વ્યવહારો આજે ઓનલાઈન થઈ ગયા છે તે કારણે ઓટોમોબાઈલ, રિટેલ અને કન્ઝયૂમર કંપનીઓ પણ આ નવી જાતના ગુનાઓની ભોગ બની છે. તેની પાછળ મોટા ભાગે કર્મચારીઓ જ જવાબદાર હોય છે. PwCના સર્વેમાં રસપ્રદ તારણ એ બહાર આવ્યું છે કે, ભારતમાં સાયબર ક્રાઈમના ૬૧ ટકા કેસોમાં જાણભેદુ કર્મચારીઓ સંડોવાયેલા હોય છે. જ્યારે ઇન્ફોર્મેશન ટેક્નોલોજી ઉપર કંપનીઓ વધુ નિર્ભર બને છે ત્યારે હેકિંગ કે પાસવર્ડની ચોરીથી આખા તંત્રને કાબૂ કરી શકાય છે. અડધાથી વધુ કેસોમાં સરેરાશ નુકસાનની રકમ રૂ. ૩૦ લાખથી પણ વધુ હતી. આ દર્શાવે છે કે, ટેક્નોલોજી ઉપરનો આપણો આધાર કેટલો નબળો પુરવાર થઈ શકે છે.  

આટલાં વર્ષોમાં મ્જીઈ અને NSE તરફથી સાયબર સિક્યોરિટીમાં કોઈ ચેડાં હોય તે જાણામાં આવ્યું નથી, પરંતુ દલાલો ટ્રેડિંગ ફ્રેન્ચાઈસો કે પછી તમારા પોતાના ઓનલાઈન ટ્રેડિંગના પાસવર્ડ કેટલા સલામત છે તે કોણ જાણે. આ સિવાય તમે જે કંપનીમાં રોકાણો કર્યાં છે તેની સાયબર સિક્યોરિટી કેટલી સખત છે તેના કોઈ અહેવાલ નથી. રોકાણ કરતી વખતે નફા, નુકસાન, કોર્પોરેટ ગવર્નન્સ અને દેશ દુનિયાના રિસ્ક ફેક્ટરનો જ્યારે અભ્યાસ કરો ત્યારે જે તે કંપની સાયબર ક્રાઈમનો સામનો કરવા કેટલી સજ્જ છે તે જોવાનું ચૂકતા નહીં.  

(મિતુલ ઠક્કર ભૂતપૂર્વ પત્રકાર છે અને આ તેમના વ્યક્તિગત અભિપ્રાય છે)