ઈસરોએ ૧૦૪ ઉપગ્રહને ગોઠવવા દેશી નુસખાનો આબાદ ઉપયોગ કર્યો

165

ઈસરોએ પીએસએલવી રોકેટ દ્વારા એકસાથે ૧૦૪ ઉપગ્રહ છોડી બતાવ્યાં છે. સૌથી મજાની વાત એ છે કે ઈસરોએ ૧૦૪ ઉપગ્રહ છોડવા માટે જે દેશી નુસ્ખો અજમાવ્યો છે તેનાથી વિશ્વભરના અવકાશ સંશોધન ક્ષેત્રે કામ કરતા વૈજ્ઞાાનિકોે પણ અચંબિત બન્યાં છે. ફટાકડાની ગોળ ઘૂમતી ચકરડીનો આઈડિયા આબાદ રીતે અવકાશમાં ભજવીને તમામ ઉપગ્રહને એકબીજા સાથે અથડામણ થાય નહીં તે રીતે તરતા મુકી દીધા. ફટાકડાની આઈટમમાં એક ચકરડી નામક નાનો ફટાકડો આવે છે. ચકરડી ગોળ ફરતી જાય તે સાથે તેમાંથી અગ્નિ નીકળવાની દિશા બદલાતી જાય. ઈસરોએ આ ચકરડીનો આઈડિયા અવકાશમાં સફળ રીતે અજમાવ્યો. ઈસરોના ડિરેક્ટર ડો.તપન મિશ્રાએ કહ્યું કે રોકેટ અવકાશમાં પહોંચી ગયા બાદ અમે રોકેટને ઉંઘું કરી નાખ્યું. બાદમાં તેને ગોળ ફેરવવાનું શરૂ કર્યું. ત્યારપછી તેમાંથી એક પછી એક ઉપગ્રહને છૂટા કરવાની સાથે જ દરેક ઉપગ્રહ તેની ભ્રમણકક્ષામાં એકબીજા સાથે અથડાયા વગર ગોઠવાવા લાગ્યા હતા. ધીમે ધીમે કરીને તમામ ઉપગ્રહ નાની સરખી પણ અથડામણ વગર તેની નિશ્ચિત કરેલી ભ્રમણકક્ષામાં ગોઠવાઈ ગયા હતા. નાસાના એક સેન્ટરના બજેટ ૧ બિલિયન ડોલર જેટલું  જ બજેટ ઈસરોનું છે.

ISR0

ઈસરો અમદાવાદ સેન્ટરે બનાવેલા ખાસ કેમેરા ત્રણ ઉપગ્રહમાં લગાવાયા

ઈસરોએ પીએસએલવી રોકેટ માધ્યમથી એકસાથે જે ૧૦૪ ઉપગ્રહ મોકલ્યા તેમાં આપણા દેશના ત્રણ ઉપગ્રહ અને અન્ય પ્રાયોગિક મટિરીયલ્સ પણ અવકાશમાં લોન્ચ કરવામાં આવ્યા. આમાં ઈસરોની શહેરના સ્પેસ એપ્લિકેશન સેન્ટરનો નોંધપાત્ર ફાળો રહ્યો. ઉપગ્રહોને તેની ભ્રમણકક્ષામાં છોડવાના ચાર પે-લોડ તથા ત્રણે ઉપગ્રહના કેમેરા ઈસરો અમદાવાદના વૈજ્ઞાાનિકોએ બનાવ્યા છે. કાર્ટોસેટ-૨-એસ, આઈએનએસ-૧-એ અને બી નેનો સેટેલાઈટના વિશિષ્ટ કેમેરા અમદાવાદ બનાવાયા હતા. ઈસરોના ડિરેક્ટર ડો.તપન મિશ્રા સાથેની વાતચીતમાં તેમણે કહ્યું કે નક્શા બનાવવા સહિતની કામગીરી માટે કાર્ટોસેટ-૨-એસ નામક ઉપગ્રહ ચડાવાયો છે. ૭૧૪ કિલોગ્રામ વજન ધરાવતા આ ઉપગ્રહ માટે સબમીટર રિઝોલ્યુશન કેમેરા અમદાવાદ સેન્ટર ખાતે બનાવવામાં આવ્યો છે. કાર્ટોસેટ સિવાય નેનો સેટેલાઈટ INS-૧-A અને B ઉપગ્રહ પણ ભ્રમણકક્ષામાં છોડવામાં આવ્યા છે. અમદાવાદ ઈસરોના યોગદાન વિષે અત્યંત મર્યાદિત માહિતી આપતા ડો.મિશ્રાએ કહ્યું કે આઈએનએસ-૧-એમાં અમે એક કેમેરો મૂક્યો છે.

ISRO-1

આ કેમેરા થકી સૂર્યકિરણો બદલાવાની સાથે ફોટોગ્રાફ પાડતી વખતે જે ફેરફાર આવે છે તેને અમે ચેક કરી શકીશું. ફોટો ક્યા સમયે પાડવામાં આવ્યો હતો તે જાણી શકાશે. તેમણે કહ્યું ઉપગ્રહ માટેની ચીપ ચંડીગઢમાં બનાવવામાં આવે છે. આ ચીપ પર સોલાર રેડિયેશનની કેવી અને કેટલી અસર થાય છે તે ચકાસવામાં આવશે. જ્યારે આઈએનએસ-૧-બીમાં ઓરિગામી કેમેરા ટેસ્ટીંગ માટે મોકલવામાં આવ્યો છે. આ કેમેરામાં એપર્ચર ૫ સેન્ટિમીટર મોટું અને સાઈઝ નાની રાખવામાં આવી છે. આ કેમેરો ઝીગઝેગ પધ્ધતિ પ્રમાણે ફોટા પાડે છે.  આ વખતે ઈસરોના અમદાવાદ સેન્ટરના વૈજ્ઞાાનિકોએ ઘણી બધી વસ્તુ માત્ર પ્રયોગ ખાતર મોકલી છે. અમુક પ્રકારના કેમેરા, ચીપને મોકલવામાં આવી છે.