ISRO Chandrayaan-2 Orbiter Has Life 7 Years Of Moon Mission
  • Home
  • Featured
  • ISROએ ચંદ્રયાન-2ના ઑર્બિટરને લઇ કર્યો ચોંકાવનારો દાવો, આ બધી માહિતી તો મળી શકશે!

ISROએ ચંદ્રયાન-2ના ઑર્બિટરને લઇ કર્યો ચોંકાવનારો દાવો, આ બધી માહિતી તો મળી શકશે!

 | 9:31 am IST

ચંદ્ર પર વિક્રમ લેન્ડરને પડી ગયે ચાર દિવસ થઇ ગયા છે. ઇસરોના વૈજ્ઞાનિક સતત તેનો સંપર્ક સાંધવાની કોશિષ કરી રહ્યા છે. વિક્રમ લેન્ડર સાથે સંપર્ક થશે કે નહીં એ તો બાદમાં ખબર પડશે, પરંતુ ઇસરો વૈજ્ઞાનિક અને ખુદ ઇસરોના ચેરમેન ડૉ.કે.સિવન પણ એ વાતનો દાવો કરી ચૂકયો છે કે ચંદ્રયાન-2નું ઑર્બિટર ચંદ્રની ચારેયબાજુ 7 વર્ષથી વધુ સમય ચક્કર લગાવી શકાય છે. પરંતુ શું તમને ખબર છે કે આ દાવો કયા આધાર પર કરાયો છે.

આ આધાj ઑર્બિટરના ઇંધણ પર છે જે લોન્ચના સમયે અંદાજે 1697 કિલોગ્રામનું હતું. અત્યારે ઑર્બિટરમાં 500 કિલોગ્રામ ઇંધણ છે જે સાત વર્ષથી વધુ સમય સુધી કામ કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. પરંતુ કેટલાંક અંશે આ અંતરિક્ષ વાતાવરણ પર પણ નિર્ભર કરે છે કે કેટલાં વર્ષ કામ કરશે. કારણ કે અંતરિક્ષમાં આવનારા પિંડો, સેટેલાઇટ્સ, તોફાનો અને ઉલ્કાપિંડોથી બચવા માટે ઑર્બિટરને પોતાની કક્ષામાં ફેરફાર કરવો પડશે. એવામાં ઇંધણ ખત્મ થઇ જશે અને ઑર્બિટરનો જીવનકાળ ઘટી જશે.

આવો જાણીએ કે આખરે કયા કારણોસર ઑર્બિટર નક્કી સમયથી વધુ કામ કરશે

ચંદ્રયાન-2નું ઑર્બિટર હાલ ચંદ્રની કક્ષામાં 100 કિલોમીટરના અંતર પર સફળતાપૂર્વક ચક્કર લગાવી રહ્યું છે. 22મી જુલાઇના રોજ લૉન્ચના સમયે ઑર્બિટરનું કુલ વજન 2379 કિલોગ્રામ હતું. તેમાં ઇંધણનું વજન પણ સામેલ છે. ઇંધણ વગર ઑર્બિટરનું વજન માત્ર 682 કિલોગ્રામ છે. એટલે કે તેમાં લૉન્ચના સમયે 1697 કિલોગ્રામ ઇંધણ હતું. લૉન્ચ બાદજ જીએસએલવી-એમકે 3 રોકેટે ઑર્બિટરને પૃથ્વીથી ઉપર 170×39120 કિલોમીટરની અંડાકાર કક્ષામાં પહોંચાડી દીધું હતું. ત્યારબાદ ઑર્બિટરને પોતાની યાત્રા જાતે જ ઇંધણના બળ પર આગળ વધીને કરવાની હતી.

ઑર્બિટરે આ કામ પણ ખૂબ સરસ રીતે કર્યું. પોતાના ઇંધણના બળ પર તેને પહેલાં પૃથ્વીની ચારેયબાજુ 14 દિવસમાં (24 જુલાઇથી 6 ઑગસ્ટ સુધી) ઑર્બિટરે પાંચ ચક્કર લગાવ્યા. પછી ઑર્બિટરને ચંદ્રની કક્ષામાં જવા માટે 14 ઑગસ્ટના રોજ ટ્રાંસ લુનર ઑર્બિટમાં નાખ્યું. અહીં તેને લાંબી મુસાફરી કરવાની હતી. ત્યારબાદ 20મી ઑગસ્ટના રોજ તેને ચંદ્રની કક્ષામાં નાંખ્યું. પછી 1 સપ્ટેમ્બર સુધી ચંદ્રની ચારેયબાજુ ઑર્બિટરે પાંચ વખત પોતાની કક્ષાઓમાં ફેરફાર કર્યા. પૃથ્વી હોય કે ચંદ્ર દરેક કક્ષાનાં ફેરફારમાં ઇંધણ વપરાયું.

45 દિવસમાં કુલ 2 કલાક 49 મિનિટ ઑન થયું ઑર્બિટરનું એન્જિન

તમે પૂછશો કે ઑર્બિટરનું ઇંધણ ખર્ચ કયા થયો. 22મી જુલાઇથી લઇ 4 સપ્ટેમ્બર સુધી ઑર્બિટર અંદાજે 2 કલાક 49 મિનિટ સુધી ઑન કરાયું. એટલે કે પૃથ્વીની પાંચેય કક્ષાઓ અને ચંદ્રની પાંચેય કક્ષાઓમાં પોતાની સ્થિતિ બદલવા માટે 8970 સેકન્ડ સુધી ઑન કરાયું. એટલે કે અંદાજે 2 કલાક 49 મિનિટ સુધી એન્જિન ઑન કરાયું. દરેક વખતે કક્ષામાં ફેરફાર કરવામાં તેનું ઇંધણ વપરાયું. આથી હવે જ્યારે તે ચંદ્રની ચારેયબાજુ ચક્કર લગાવી રહ્યું છે ત્યારે તેની પાસે અંદાજે 500 કિલોગ્રામ ઇંધણ છે.

ઑર્બિટરમાં કુલ 8 પેલોડ્સ છે જે ISROને ચંદ્રની સપાટી પર થનાર ઘટનાઓ અંગે માહિતી આપશે. આવો જાણીએ આ પેલોડ્સ અંગે…

Terrain Mapping Camera 2 (TMC 2)
ટેરેને મેપિંગ કેમેરાનો ઉપયોગ ચંદ્રયાન-1માં પણ કરાયો હતો. આ ચંદ્રની સપાટીની હાઇ રિઝોલ્યુશન તસવીર લઇ શકે છે. આ ચંદ્રની કક્ષાથી 100 કિલોમીટરના અંતરથી ચંદ્રની સપાટી પર 5 મીટરથી લઇ 20 કિલોમીટર સુધીના ક્ષેત્રફળની તસવીરો લેવામાં સક્ષમ છે.

સોફ્ટ X-Ray સ્પેક્ટ્રોમીટર (CLASS)
આ પેલોડ ચંદ્રના X-Ray ફ્લુરોસેન્સ (XRF) સ્પેક્ટ્રા અંગે માહિતી આપશે. એટલે કે ચંદ્રની સપાટી પર મેગ્નેશિયમ, એલ્યુમિનિયમ, સિલિકોન, કેલ્સિયમ, ટાઇટેનિયમ, આયર્ન અને સોડિયમ જેવી ધાતુઓની માહિતી લેશે.

સોલર X-Ray મોનિટર (XSM)
આ પેલોડ સૂર્ય અને તેના કોરોનાથી નીકળનાર X-Ray દ્વારા સૂર્યના રેડિએશનની તીવ્રતા માપશે. સાથો સાથ ઑર્બિટરની ઊર્જા બનાવી રાખવામાં પણ મદદ કરશે.

ઑર્બિટર હાઇ રિઝોલ્યુશન કેમેરા (OHRC)
આ પેલોડ ચંદ્રની સપાટી પર 1 ફૂટની ઊંચાઇ સુધીની હાઇ રિઝોલ્યુશનની તસવીરો લઇ શકે છે. તેનું પહેલું કામ લેન્ડિંગ સાઇટના DEM (ડિજિટલ એલિવેશન મૉડલ)ને જનરેટ કરવાનું છે. આને જ વિક્રમ લેન્ડરની તસવીર લીધી છે.

ઇમેજિંગ IR (ઇંફ્રા રેડ) સ્પેક્ટ્રોમીટર (IIRS)
આ પેલોડના બે મુખ્ય કામ છે- પહેલું આ ચાંદની ગ્લોબલ મિનિરલોજિકલ અને વોલટાઇલ મેપિંગ કરશે. બીજું તે પાણી કે પાણી જેવા પદાર્થોને કમ્પલીટ કેરેક્ટાઇઝેશન કરશે

ડ્યુઅલ ફ્રિકવન્સી સિન્થેટિક અપર્ચર રડાર (DFSAR)
આ પેલોડના ત્રણ મુખ્ય કામ છે. પહેલું – આ ચાંદના પોલર રીઝનના હાઇ રિઝોલ્યુશન મેપિંગ કરશે. બીજું – આ પોલર રીઝન પર હાલ પાણી કે બરફ અંગે જણાવશે. ત્રીજું- આ રિગોલિથની મોટાઇ અને તેના ફેલાવા અંગે માહિતી આપશે. ચંદ્રયાન-2મા ઉપયોગ કરાયેલ આ પેલોડ ચંદ્રયાન-1મા ઉપયોગ કરાયેલા પેલોડથી વધુ અપગ્રેડેડ છે.

એટ્મોસ્ફેરિક કૉમ્પોજિશનલ એક્સપ્લોરર (CHACE-2)
આ પેલોડનો ઉપયોગ ચંદ્રયાન-1 માટે કરાયેલા પેલોડથી અપગ્રેડેડ છે. આ ચંદ્રના ન્યુટ્રલ એક્જોસ્ફેયર અને તેની વેરિએબિલિટી અંગે ભાળ મેળવશે.

ડ્યુઅલ ફ્રિકવન્સી રેડિયો સાયન્સ (DFRS)
આ પેલોડ ચંદ્રના લુનર આયોનોસ્ફેયર અંગે અભ્યાસ કરશે. આ સિવાય આ ધરતીના ડીપ સ્ટેશન નેટવર્ક રિસીવરથી સિગ્નલ રિસીવ કરે છે.

આ વીડિયો પણ જુઓ – નવો મોટર વ્હિકલ આવતા જ અમદાવાદીઓને કેવા છે હાલ

નીચે આપેલી લીંક પર ક્લિક કરીને જોડાઓ સંદેશ ન્યૂઝ સાથે.

તમે અમને ફેસબુક, ટ્વીટર, ઇન્સ્ટાગ્રામ અને યુ ટ્યુબ પર પણ લાઇક અને ફોલો કરી શકો છો.

લેટેસ્ટ ન્યૂઝ અપડેટ્સ તમારા ફોન પર સૌથી પહેલા મેળવવા માટે આજે જ ડાઉનલોડ કરો Sandeshની નવી મોબાઇલ એપ્લિકેશન