શાશ્વત બોલ્યોઃ 'જો વિશાખા, સ્વયંપ્રભા હવે કોઈની પત્ની છે, મારાથી એવું ના વિચારાય' - Sandesh
  • Home
  • Supplements
  • Sanskar
  • શાશ્વત બોલ્યોઃ ‘જો વિશાખા, સ્વયંપ્રભા હવે કોઈની પત્ની છે, મારાથી એવું ના વિચારાય’

શાશ્વત બોલ્યોઃ ‘જો વિશાખા, સ્વયંપ્રભા હવે કોઈની પત્ની છે, મારાથી એવું ના વિચારાય’

 | 12:19 am IST
  • Share

નવલકથા

પ્રકરણ-૧૯

સાંજ ઢળી ગઈ છે.

પશુઓ ધૂળ ઉડાડતાં ગામભેગાં થઈ રહ્યાં છે. પક્ષીઓની છેલ્લી ઉડાન હવે માળા તરફ છે. અસ્તાચળ રતુંબડું છે. પૂર્વાચળમાં અંધકાર ઊપસી રહ્યો છે.

ગામથી દૂર એક વૃક્ષ નીચે બેઠેલો સુકુમાર તળાવમાં પથ્થરો ફેંકી કુંડાળાં રચી રહ્યો છે. સૂનમૂન બની કુંડાળાને જોઈ રહ્યો છે.

વસંતરાય પરિવારનો નોકર મગન કે જે હવે ભણીને શિક્ષક થયો છે તે સાઈકલ પર બેસી પસાર થતાં સુકુમારને જોઈ થંભે છે. તે સુકુમારને ઓળખે છે. સુકુમાર અને સ્વાતિના કોઈ જમાનાના મધુર સંબંધોનો તેને ખ્યાલ છે.

મગને સાઈકલ થોભાવી પૂછયું: ‘સુકુમાર!’

સુકુમારે મગન સામે જોયું.

‘તું અહીં શું કરે છે?’ મગને પૂછયું.

‘તળાવમાં પથ્થર ફેંકી કુંડાળાં ગણું છું.’

‘સુકુમાર! મેં તને આટલો નિરાશ કદી જોયો નથી.’

‘નિરાશ…?’ સુકુમારે ઘડીભર મનોમન પ્રશ્નાર્થ કર્યોઃ ‘…રાહ જોવાની પણ કોઈ હદ હોય છે.’

‘સુકુમાર, સ્વાતિ બહુ જ જિદ્દી છે. એ નાની હતી ત્યારથી જ એવી છે, પણ એક વાત હું તને કહું. તારા સિવાય એના મનમાં બીજું કોઈ જ નથી… હું ચોક્કસ કહું છું- તું રાહ જોજે.’

‘રાહ તો હું આખી જિંદગી જોવા તૈયાર છું’

સુકુમારના સ્વરમાં આશાનો સૂર હતો.

અને મગન રવાના થયો.

સુકુમારે પાણીમાં ફેંકવા એક વધુ પથ્થર ઉપાડયો.

૦ ૦ ૦

રાત્રિ.

કોટેજ હોસ્પિટલના કંપાઉન્ડમાં હોસ્પિટલના લાભાર્થે ચેરિટી શો યોજવામાં આવ્યો છે. સ્વાતિનું શાસ્ત્રીય નૃત્ય ચાલુ છે. સામે પ્રેક્ષકગણમાં ડો. શાશ્વત, પ્રો.કિરણ, સ્વયંપ્રભા, વસંતરાય, વાસંતીબહેન અને સુકુમાર પણ છે.

સ્વાતિ રાધા બની છે અને સ્વયંપ્રભાની બેબી નાનકડો કૃષ્ણ.

નૃત્ય પૂરું થાય છે.

તાળીઓના ગડગડાટથી વાતાવરણ ગાજી ઊઠે છે.

દરમિયાન હોસ્પિટલના ટ્રસ્ટી સ્ટેજ પર પહોંચે છે.

તેઓ ટૂંકું પ્રવચન કરે છેઃ ‘ભાઈઓ અને બહેનો! કોટેજ હોસ્પિટલના લાભાર્થે યોજાયેલા આ શોમાં હાજરી આપી નાણાકીય મદદ કરનાર આપ સહુનો હું આભાર માનું છું… આ પ્રસંગે આપ સહુનો હું એક વિશિષ્ટ પ્રતિભા સાથે પરિચય કરાવવા માગું છું. અને તે છે ડો.શાશ્વત. હમણાં જ અમેરિકાથી પાછા ફરેલા ડો. શાશ્વત આપણી હોસ્પિટલમાં જોડાયા છે.’

લોકોએ તાળીઓથી તેમને વધાવી લીધા.

પ્રવચન ચાલુ રહ્યું: ‘આજે તેમના જ હસ્તે કાર્યક્રમને સફળ બનાવનાર કુ.સ્વાતિ અને કુ. સુલેખાનું સ્વાગત કરવામાં આવશે.’

ફરી એક વાર તાળીઓનો ગડગડાટ થયો. શાશ્વતને સ્ટેજ પર બોલાવવામાં આવ્યો.

શાશ્વતે સ્ટેજ પર પહોંચી સ્વાતિને હાર પહેરાવતાં પહેલાં તેની સામે જોયું: ‘એ બોલ્યોઃ ‘સ્વાતિ…’

‘જીજાજી…’ સ્વાતિ બોલતાં તો બોલી ગઈ, પણ એણે જીભ કચડી સુધારી લીધું: ‘આઈ એમ સોરી.’

શાશ્વત ધીમેથી બોલ્યોઃ ‘સ્વાતિ, તને પણ મારા માટે ઘણી જ ફરિયાદ છેને!’

સ્વાતિ પણ મનોમન બબડી રહીઃ ‘તમે મારી બહેનને છેહ શા માટે દીધો? મારી એક નાનકડી ભૂલ માટે એને બાપડીને આટલી મોટી સજા?’

પ્રેક્ષકગણમાં બેઠેલી સ્વયંપ્રભા સ્વાતિ અને શાશ્વત વચ્ચે થઈ રહેલી લાગણીઓની આપલેમાં ખોવાઈ ગઈ.

ટ્રસ્ટી બોલ્યાઃ ‘ડો. શાશ્વત!’

શાશ્વત જાગ્રત થયો.

ટ્રસ્ટી બોલ્યાઃ ‘ડોક્ટર, કુ. સ્વાતિને હાર પહેરાવો.’

એક લાંબો શ્વાસ લઈ શાશ્વતે સ્વાતિને હાર પહેરાવી દીધો.

સ્વાતિ આંખોમાં છવાયેલી કરુણા હવે વધુ છતી થાય એ પહેલાં સ્ટેજની પાછળ ચાલી ગઈ.

હવે નાનકડી સુલેખાનો વારો હતો.

શાશ્વતે બીજો ફૂલહાર લઈ સુલેખા સામે જોતાં કહ્યું: ‘આવો! સુલેખાબહેન…આવો સ્વીટી.’

કહેતાં શાશ્વતે બેબી સુલેખાને ગળામાં હાર પહેરાવી તેને ઊંચકી લીધી અને ગાલ ચૂમી લીધા.

‘થેંક યુ અંકલ!’ કહી ગાલ લૂછતાં લૂછતાં તે સ્ટેજની પાછળ ચાલી ગઈ.

તાળીઓનો ગડગડાટ તેને વિદાય આપી રહ્યો.

સ્વયંપ્રભા આ દૃશ્યને પણ તાકી રહી.

૦ ૦ ૦

કાર્યક્રમ પૂરો થયો અને પ્રેક્ષકો વિખરાવા માંડયાં. શાશ્વત હજી કાંઈક વાત કરવા બેક સ્ટેજમાં ગ્રીનરૂમ તરફ ગયો, પરંતુ અંદર સુકુમાર અને સ્વાતિ વાત કરી રહ્યાં હતાં. એટલે તે એક ક્ષણ બહાર જ થંભી ગયો.

ગ્રીનરૂમની અંદર સ્વાતિ પગમાંથી ઝાંઝર છોડી રહી હતી. સુકુમાર તેની બાજુમાં ઊભો હતો.

સ્વાતિ બોલીઃ ‘મારા મોંમાંથી ભૂલથી ‘જીજાજી’ શબ્દ નીકળી ગયો.’

‘પણ તેં એમની સાથે સરખી વાત પણ કરી નહીં તેં આ બરાબર કર્યું નહીં.’ સુકુમારે ઠપકો આપ્યો.

‘હું શું વાત કરું? હું ખુદ ગુનેગાર છું.’

એ દરમિયાન બહાર સ્વયંપ્રભા આવી પહોંચી, પણ શાશ્વતે એને રૂમની અંદર આવતાં રોકી.

અંદર વાત ચાલુ હતી.

સુકુમાર બોલ્યોઃ ‘સ્વાતિ, તું આવી ‘ગીલ્ટી’ ક્યાં સુધી અનુભવ્યા કરીશ?’

‘દીદીને સુખી નહીં જોઉં ત્યાં સુધી અને ત્યાં સુધી તારે પણ રાહ જોવી પડશે સુકુમાર!’ કહેતાં સ્વાતિએ ઉમેર્યું. ‘સાચું કહું સુકુમાર, આજે તો શાશ્વતકુમારને જોયા પછી તરત જ એમને વળગી પડવાનું મન થઈ આવ્યું હતું. મને એમ જ લાગ્યું કે હજીયે મારા જીજાજી જ છે.’

‘એવું ના બોલ સ્વાતિ. દીદી હવે પરણી ચૂક્યાં છે.’

‘હું તો મારા મનની વાત કહું છું… એ મારાં જ તોફાનથી ચિડાઈને જતા રહ્યા. સાત જનમે પણ હું એ પાપમાંથી છટકી નહીં શકું.’: સ્વાતિનો સ્વર ભીંજાયો હતો.

‘ધીરજ રાખ સ્વાતિ, સહુ સારાં વાનાં થશે.’ બરાબર તે જ સમયે બારણું ખટખટાવી શાશ્વત ગ્રીનરૂમમાં પ્રવેશ્યો.

સ્વાતિ તેમને જોઈને બોલી ઊઠીઃ ‘…તમે?’

‘સ્વાતિ!’ : શાશ્વત બોલ્યોઃ ‘તને રાધાના રૂપમાં જોઈ હું ખરેખર ખુશ થયો, પણ આ બિચારા કૃષ્ણને શા માટે તલસાવે છે. તેં હજી સુકુમાર સાથે લગ્ન કેમ કર્યાં નથી?’

સ્વાતિએ સામો પ્રશ્ન કર્યોઃ ‘તમે હજી કેમ પરણ્યા નથી?’

‘આ જવાબ નથી, સવાલ છે.’

‘સવાલમાં જ જવાબ છે.’

શાશ્વત બોલ્યોઃ ‘સ્વાતિ, હવે હું આવી ગયો છું. સ્વયંપ્રભાનું સુખ એ આપણા સહુનું સુખ છે ને સ્વયંપ્રભાનું દુઃખ તે આપણા સહુનું દુઃખ છે.’

‘સ્વયંપ્રભાને હું જાણું છું.’ સ્વાતિ ધીમેથી બોલીઃ ‘સુખ એણે ભાળ્યું નથી ને દુઃખમાં કોઈને ભાગીદાર થવા દેતી નથી.’

‘દુઃખ કદી વહેંચાતું નથી, સ્વાતિ, લઈ લેવાનું હોય છે. અને તેં એ કર્યું છે, પણ હવે તું હટી જા… સંતાપમાં થોડોક હિસ્સો મને પણ લેવા દે… હું તને હાથ જોડીને વિનંતી કરું છું, સ્વાતિ! તું સુકુમાર સાથે લગ્ન કરી સંસાર શરૂ કર.’

‘સ્વયંપ્રભાના સંસારને વિચલિત કરી નાખ્યા પછી હું મારા સંસારની લીલીવાડી કેવી રીતે બનાવું? તમે જ કહો હું શું કરું?’  બોલતાં સ્વાતિ શાશ્વતની નજીક સરકી અને રડી પડી.

બારણાની બહાર ઊભેલ સ્વયંપ્રભાએ પોતાની આંખો લૂછી નાખી અને સ્વસ્થતા ધારણ કરી તે અંદર પ્રવેશી. મોં પરના ભાવ એ છુપાવી રહી. અને બોલીઃ ‘અરે સ્વાતિ, સુકુમાર! અને તમે બધાં અહીં શું કરો છો?’

શાશ્વતે પણ કહ્યું: ‘હા સ્વાતિ, તું કપડાં બદલી બહાર આવ, અમે તારી રાહ જોઈએ છીએ.’

અને સહુ ગ્રીનરૂમની બહાર નીકળ્યાં.

૦ ૦ ૦

શહેરમાં આવેલી કેન્સર ઈન્સ્ટિટયૂટ.

તપાસખંડમાં ડો.શાશ્વત ડો.વિશાખા અને સ્વયંપ્રભા બેઠેલાં છે. પ્રો.કિરણ પણ છે.

પ્રો.કિરણને ઝીણવટભરી રીતે તપાસી લીધા બાદ વિશાખા એનો એક્સ-રે અને લોહીનો રિપોર્ટ જોઈ રહે છે.

વિશાખા બોલીઃ ‘શાશ્વત, અમેરિકાથી ઈંજેક્શન આવી ગયાં છે.’

બરાબર તે જ સમયે એક નર્સ ટ્રે લઈને પ્રવેશે છે.

શાશ્વતે પૂછયું: ‘કિરણને અહીં રાખવાની જરૂર છે?’

વિશાખાએ કહ્યું: ‘નહીં, આજે તો હું ઈંજેક્શન આપી દઉં છું… બાકીનો કોર્સ તને સમજાવી દઉં છું. પંદર દિવસ પછી ફરી આવવું પડશે.’

અત્યાર સુધી શાંત રહેલી સ્વયંપ્રભાએ પૂછયું: ‘એમને સારું તો થઈ જશેને!’

કિરણ બોલી ઊઠયોઃ ‘તું નાહકની ચિંતા કરે છે સ્વયંપ્રભા, કુદરતને પસંદ હશે તે થશે!’

શાશ્વતે કિરણના ખભે હાથ મૂકતાં કહ્યું: ‘કિરણ, તું જરૂર સાજો થઈ જઈશ.’

કિરણે ઉત્તર વાળ્યોઃ ‘હું સમજું છું શાશ્વત, ડોક્ટરે તો એમ જ કહેવું જોઈએ.’

વિશાખાએ એક ઈંજેક્શન તૈયાર કર્યું અને કિરણને હાથ પર આપ્યું. સ્વયંપ્રભાએ ફરી એક વાર કિરણને શાલ ઓઢાડી દીધી. વિશાખાએ કાગળ પર બાકીનો કોર્સ લખી દીધો.

એ કાગળ શાશ્વતના હાથમાં સોંપતાં વિશાખાએ કિરણ તરફ જોયું અને બોલીઃ ‘પ્રોફેસર, તમે નિરાશાવાદી ન બનો, એક દિવસ કેન્સર સામે માનવીનો વિજય થવાનો જ છે… શા માટે તમે જ તબીબી વિજ્ઞાનની સફળતાનું નિમિત્ત નહીં બનો?’

‘મને લોટરી કદી લાગી નથી.’: કહેતાં કિરણે ઉમેર્યું.

‘હું નિરાશાવાદી નથી, પણ સાચું કહું ડોક્ટર! જગતમાં ખોટે સ્થાને ગોઠવાયેલ હું ખોટી વ્યક્તિ છું.’

‘હું સમજી નહીં.’ : વિશાખાએ ઉચ્ચાર્યું.

સ્વયંપ્રભા સમજી ગઈ હતી. એ બોલી ઊઠીઃ ‘કિરણ, હવે તમે બહુ શ્રમ ન લ્યો. ચાલો, વાતો બંધ કરો.’

શાશ્વતે પણ ટાપસી પૂરીઃ ‘સ્વયંપ્રભા સાચું કહે છે કિરણ.’

કિરણ હસ્યો.

અને બોલ્યોઃ ‘તમે બધાં મારી વાતને માનતાં નથી. ઠીક છે… ચાલો જઈશું હવે?’

કહેતાં શાલ શરખી કરતાં કિરણ ઊઠયો. અને સ્વયંપ્રભા પણ તેની સાથે જ ઊભી થઈ બહાર ગઈ.

૦ ૦ ૦

એમના બહાર ગયા પછી વિશાખાએ શાશ્વતને કહ્યું: ‘આ જ તારી સ્વયંપ્રભાને?’

‘હા.’: કહેતાં શાશ્વતે ઉમેર્યું: ‘સ્વયંપ્રભા ખરી, પણ મારી નહીં.’

‘તો હજુય! તું તો એનામાં મન પરોવીને બેઠો છે!’

‘જો વિશાખા, સ્વયંપ્રભા હવે કોઈની પત્ની છે. મારાથી એવું વિચારાય પણ નહીં.’

‘તો તું કયા સંબંધે આ બધું કરે છે? માત્ર માનવીય જ સંબંધ હોય તો આ જગતમાં ઘણા દુઃખી છે. ઘણાને કેન્સર છે… તેમને શોધીને કેમ અહીં લઈ આવતો નથી? બોલ, જવાબ આપ!!’

‘વિશાખા પ્લીઝ! મારી ઊલટતપાસ ના કર, પણ એટલું યાદ રાખ કે સ્વયંપ્રભાને મારે હાંસલ કરવી જ હોય તો એના પતિને જીવિત રાખવા હું આ બધું કરતો ના હોત. હું દંભી નથી. તેમ હું પાપી નથી.’

વિશાખા મૌન રહી.

એણે ઈંજેક્શનો શાશ્વતને આપ્યાં અને તે બોલીઃ ‘લે આ ઈંજેક્શન્સ. બાકીની સૂચનાઓ મેં લખી દીધી છે.’

‘થેંક યુ.’

અને વિશાખા બોલીઃ ‘સ્વયંપ્રભા ખરેખર નસીબદાર છે!’

શાશ્વતે પૂછયું: ‘એ ‘બિચારી’ નસીબદાર?’

‘હા…’ કહેતાં વિશાખાએ મોં ફેરવી લેતાં કહ્યું: ‘કોઈ ચાહે તો છે એને!’

અને ચહેરાના ભાવ શાશ્વત જોઈ ના જાય એ રીતે વિશાખા ઊભી થઈ ગઈ અને ચાલી ગઈ.

શાશ્વત એને જોઈ રહ્યો.

ક્રમશઃ

  • devendrapatel.in

નીચે આપેલી લિંક્સ પર ક્લિક કરીને સંદેશ ન્યૂઝ સાથે જોડાઓ.

તમે અમને પર ફોલો કરીને સમાચાર મેળવી શકો છો.

તમારા ફોન પર લેટેસ્ટ ન્યૂઝ અપડેટ્સ સૌથી પહેલા મેળવવા માટે હમણાં જ Sandesh ની મોબાઇલ એપ્લિકેશન ડાઉનલોડ કરો