હિંદુ ધર્મમાં ભાઈબીજના તહેવારનું વિશેષ ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક મહત્વ છે. આ પર્વ ભાઈ-બહેન વચ્ચેના પ્રેમ, સ્નેહ અને અતૂટ સંબંધનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. પંચાંગ અનુસાર, દર વર્ષે કારતક મહિનાના શુક્લ પક્ષની દ્વિતીયા તિથિએ ભાઈબીજનો તહેવાર ઉજવવામાં આવે છે. આ પર્વને યમ દ્વિતીયા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
વર્ષ 2026માં ભાઈબીજનો તહેવાર 11 નવેમ્બર, બુધવારના રોજ ઉજવવામાં આવશે. આ દિવસે બહેનો પોતાના ભાઈના કપાળ પર તિલક કરીને તેમના લાંબા આયુષ્ય, સુખ, સમૃદ્ધિ અને ખુશહાલ જીવનની પ્રાર્થના કરે છે. બીજી તરફ, ભાઈઓ પોતાની બહેનોની રક્ષા કરવાનો સંકલ્પ લે છે અને તેમને ભેટ આપીને પ્રેમ વ્યક્ત કરે છે.
જો તમે પણ ભાઈબીજની ઉજવણી કરવાની તૈયારી કરી રહ્યા છો, તો આ દિવસે દ્વિતીયા તિથિ અને તિલક કરવાના શુભ સમય વિશે જાણી લેવું જરૂરી છે. આ વર્ષે બહેનોને ભાઈને તિલક કરવા માટે કુલ 2 કલાક અને 10 મિનિટનો શુભ સમય મળશે.
ભાઈબીજ 2026 તિલક કરવાનો શુભ મુહૂર્ત
ભાઈબીજના દિવસે ભાઈને તિલક કરવા માટે શુભ મુહૂર્તનું વિશેષ મહત્વ માનવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, શુભ સમયે ભાઈને તિલક કરવાથી તેમના જીવનમાં સુખ-સમૃદ્ધિ આવે છે અને ભાઈ-બહેનના સંબંધમાં પ્રેમ વધે છે.
પંચાંગ અનુસાર, વર્ષ 2026માં ભાઈબીજના દિવસે તિલક કરવાનો શુભ સમય બપોરે 1 વાગીને 10 મિનિટથી શરૂ થશે અને બપોરે 3 વાગીને 20 મિનિટ સુધી રહેશે. એટલે કે બહેનોને તિલક કરવા માટે કુલ 2 કલાક અને 10 મિનિટનો સમય મળશે.
આ શુભ સમય દરમિયાન બહેનો પૂજા કરીને પોતાના ભાઈના કપાળ પર તિલક લગાવી શકે છે. ભાઈઓ પણ આ સમયને ધ્યાનમાં રાખીને બહેનના ઘરે જવાની અને તહેવારની ઉજવણી કરવાની તૈયારી કરી શકે છે.
ભાઈબીજ 2026 દ્વિતીયા તિથિ ક્યારે શરૂ થશે?
પંચાંગ અનુસાર, કારતક મહિનાના શુક્લ પક્ષની દ્વિતીયા તિથિનો પ્રારંભ 10 નવેમ્બર 2026ના રોજ બપોરે 2 વાગ્યે થશે. જ્યારે આ તિથિનું સમાપન 11 નવેમ્બર 2026ના રોજ બપોરે 3 વાગીને 53 મિનિટે થશે.
ઉદયાતિથિ અને ધાર્મિક પરંપરા અનુસાર, ભાઈબીજનો તહેવાર 11 નવેમ્બર, બુધવારના રોજ ઉજવવામાં આવશે. આ દિવસે બહેનો પોતાના ભાઈના લાંબા આયુષ્ય અને સુખી જીવન માટે પૂજા-અર્ચના કરશે.
ભાઈબીજના દિવસે ભાઈને તિલક કેવી રીતે કરવું?
ભાઈબીજના દિવસે બહેનોએ સવારે વહેલા ઊઠીને સ્નાન વગેરે કર્યા બાદ પૂજાની તૈયારી કરવી જોઈએ. ત્યારબાદ શુભ મુહૂર્તમાં ભાઈને સ્વચ્છ આસન પર બેસાડવા જોઈએ.
સૌપ્રથમ ભગવાનનું સ્મરણ કરીને ભાઈના કપાળ પર કંકુ અથવા ચંદનથી તિલક કરવું. ત્યારબાદ ભાઈની આરતી ઉતારીને તેમના સુખી જીવન, સારા સ્વાસ્થ્ય અને લાંબા આયુષ્ય માટે પ્રાર્થના કરવી.
ઘણી જગ્યાએ ભાઈબીજના દિવસે ભાઈ પોતાની બહેનના ઘરે ભોજન કરવા જાય છે. આ પરંપરા ભાઈ-બહેન વચ્ચેના પ્રેમ અને આત્મીયતાને વધુ મજબૂત બનાવે છે. આ પ્રસંગે ભાઈ પોતાની બહેનને ભેટ અથવા શુકન આપીને તેના પ્રત્યે પ્રેમ અને સન્માન વ્યક્ત કરે છે.
ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, ભાઈબીજના દિવસે બહેનના હાથે તિલક કરાવવું ભાઈ માટે શુભ માનવામાં આવે છે. તેથી આ પર્વે બહેનો પૂરી શ્રદ્ધા અને વિધિ-વિધાન સાથે તિલકની પરંપરા નિભાવે છે.
