ચંદ્ર ગ્રહણ ત્યારે થાય છે જ્યારે પૃથ્વી સૂર્ય અને ચંદ્ર વચ્ચે આવી જાય છે અને તેની છાયા ચંદ્ર પર પડે છે. ભલે આ ગ્રહણ ટૂંકા સમયનું હોય, તેમ છતાં તેનું ધાર્મિક મહત્વ માનવામાં આવે છે.
હોળીના દિવસે પડનારું આ ચંદ્ર ગ્રહણ આંશિક એટલે કે ખંડગ્રાસ ચંદ્ર ગ્રહણ હશે. આ ગ્રહણ ભારત ઉપરાંત યુરોપ, એશિયા, ઉત્તર અને દક્ષિણ અમેરિકા, ઓસ્ટ્રેલિયા અને આફ્રિકાના અનેક ભાગોમાં પણ જોવા મળશે. આ કારણે આ ગ્રહણ વૈશ્વિક સ્તરે પણ વિશેષ માનવામાં આવી રહ્યું છે.
ફાલ્ગુન પૂર્ણિમાની તિથિ 2 માર્ચ 2026ના રોજ સાંજે 5 વાગ્યાને 55 મિનિટે શરૂ થશે અને તેનો સમાપન બીજા દિવસે 3 માર્ચે સાંજે 5 વાગ્યાને 7 મિનિટે થશે. તેથી 3 માર્ચે હોલિકા દહન કરવામાં આવશે, જ્યારે 4 માર્ચ 2026ના રોજ રંગોની હોળી ધુળેટી ઉજવવામાં આવશે.
ધાર્મિક માન્યતા મુજબ ચંદ્ર ગ્રહણ પહેલાં સૂતક કાળ શરૂ થાય છે. સામાન્ય રીતે ચંદ્ર ગ્રહણથી 9 કલાક પહેલાં સૂતક લાગુ પડે છે. આ સમયગાળા દરમિયાન મંદિરોના દ્વાર બંધ રાખવામાં આવે છે અને પૂજા-પાઠ, મૂર્તિ સ્પર્શ તેમજ શુભ કાર્યો ટાળવા કહેવામાં આવે છે.
ગ્રહણ દરમિયાન ભોજન બનાવવું કે લેવું નિષેધ માનવામાં આવે છે. પહેલેથી બનાવેલા ભોજનમાં તુલસીના પાન મૂકવાની પરંપરા છે, જેથી નકારાત્મક અસરથી બચી શકાય. આ સમયે મંત્ર જાપ, ધ્યાન અને ભગવાનનું સ્મરણ કરવું શુભ માનવામાં આવે છે. “ૐ નમઃ શિવાય” અથવા ચંદ્ર દેવ સાથે જોડાયેલા મંત્રોનો જાપ લાભદાયક ગણાય છે.
ગ્રહણ પૂર્ણ થયા પછી સ્નાન કરવું, ઘરની સફાઈ કરવી અને દાન-પુણ્ય કરવું શુભ માનવામાં આવે છે. ખાસ કરીને ચોખા, દૂધ, સફેદ વસ્ત્ર અથવા ચાંદીનું દાન કરવાથી ગ્રહણની અસર ઓછી થાય છે એવી માન્યતા છે.
જોકે વૈજ્ઞાનિક દૃષ્ટિએ ગ્રહણ એક ખગોળીય ઘટના છે, પરંતુ ધાર્મિક આસ્થાના આધારે આ દરમિયાન સાવચેતી અને સંયમ રાખવો યોગ્ય માનવામાં આવે છે. તેથી હોળીના ઉત્સવ સાથે ગ્રહણ સંબંધિત નિયમોનું પણ પાલન કરવું જરૂરી છે.
જ્યોતિષીય ગણતરી અનુસાર ચંદ્ર ગ્રહણને કારણે હોલિકા દહન ગ્રહણ સમાપ્ત થયા પછી જ કરવામાં આવશે. ગ્રહણ પૂર્ણ થયા બાદ સાંજે 6 વાગ્યા 25 મિનિટથી રાત્રે 8 વાગ્યા 50 મિનિટ સુધી હોલિકા દહનનો શુભ મુહૂર્ત રહેશે, જેને ધાર્મિક દૃષ્ટિએ યોગ્ય અને શુભ માનવામાં આવે છે.
આ પણ વાંચો: Wealth Dreams Signs: કરોડપતિ બનતા પહેલા મળે આ શુભ સંકેત, સ્વપ્નમાં આ વસ્તુઓ જોવી શુભ
(Disclaimer: આ સમાચારમાં આપવામાં આવેલી માહિતી ધાર્મિક માન્યતાઓ અને સામાન્ય માહિતી પર આધારિત છે. (sandesh news) સંદેશ ન્યૂઝ આની પુષ્ટિ કરતું નથી.)