છઠી મૈયા અને સૂર્ય દેવની પૂજાનો ભવ્ય તહેવાર છઠ, આજથી "નહાય-ખાય" થી શરૂ થાય છે. આ ચાર દિવસીય ધાર્મિક વિધિ અત્યંત શુદ્ધતા, શિસ્ત અને શ્રદ્ધાનું પ્રતીક છે. છઠ પર્વનો આ પહેલો દિવસ ફક્ત શારીરિક શુદ્ધિકરણ માટે જ નહીં પરંતુ માનસિક તૈયારી માટે પણ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.

ખાસ પ્રકારનો સાત્વિક ખોરાક લે

આ દિવસે, ભક્તો (વ્રતીઓ) એક ખાસ પ્રકારનો સાત્વિક ખોરાક લે છે, જેને "કદ્દુ ભાત" નો પ્રસાદ સૌથી ખાસ છે. ચાલો આપણે નહાય-ખાયનું મહત્વ, કદ્દુ ભાતના પ્રસાદની વિશેષતા અને આ દિવસના મહત્વપૂર્ણ નિયમો વિશે જાણીએ.

છઠ પૂજા ભારતના પ્રાચીન અને મુખ્ય તહેવારોમાંની એક છે, જે મુખ્યત્વે બિહાર, ઉત્તર પ્રદેશ, ઝારખંડ અને નેપાળમાં મનાવવામાં આવે છે. આ તહેવાર સૂર્ય દેવ અને છઠી માયાનું પૂજન માટે સમર્પિત છે. છઠ પૂજા ચાર દિવસ સુધી ચાલે છે, જેમાં પહેલો દિવસ ‘નહાય-ખાય’ તરીકે ઓળખાય છે. આ દિવસ શુદ્ધતા અને વ્રતની તૈયારીનો પ્રતીક છે.

કદ્દુ ભાતનું મહત્વ

‘નહાય-ખાય’ના દિવસે વ્રતી શુદ્ધ રહેતા સ્નાન કરે છે અને શુદ્ધ, સાત્વિક ભોજન લે છે. આ દિવસે પ્રસાદ તરીકે કદ્દુ ભાત ખાસ મહત્વ ધરાવે છે. તેનું કારણ ધાર્મિક અને આરોગ્ય સંબંધિત બંને છે.

કદ્દુ ભાતમાં કદુ અને ચોખાનું મિશ્રણ હોય છે.

કદ્દુ ભાતમાં કદુ અને ચોખાનું મિશ્રણ હોય છે.કદુ શરીરને ગરમી આપે છે અને પાચન શક્તિને મજબૂત બનાવે છે. ઉપરાંત, આ ભાત હળવો, શુદ્ધ અને પૌષ્ટિક હોય છે, જે વ્રતના પહેલા દિવસે શરીરને ઊર્જા આપે છે. ધાર્મિક દૃષ્ટિએ કદુને સમૃદ્ધિ અને સુખ-સમૃદ્ધિનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. તેથી વ્રતી પોતાના પ્રથમ દિવસે આ ભાતને પ્રસાદ તરીકે રાખે છે.