પશ્ચિમ બંગાળના પુરુલિયા જિલ્લામાં આવેલી જયપુર રાજબાડીની દુર્ગા પૂજા તેની અનોખી પરંપરા, ઐતિહાસિક વારસો અને માતા દુર્ગાની સુવર્ણ પ્રતિમાને કારણે વિશેષ ઓળખ ધરાવે છે. અહીં માતા દુર્ગાની સોનાની પ્રતિમા વર્ષના લગભગ 360 દિવસ બેંકના લોકરમાં સુરક્ષિત રાખવામાં આવે છે. દુર્ગા પૂજાના અવસર પર ષષ્ઠીના દિવસે કડક પોલીસ સુરક્ષા વચ્ચે પ્રતિમાને બેંક લોકરમાંથી બહાર કાઢીને જયપુર રાજબાડીમાં લાવવામાં આવે છે. આ દરમિયાન સુરક્ષાની વિશેષ વ્યવસ્થા કરવામાં આવે છે. પૂજા પૂર્ણ થયા બાદ દશમીના દિવસે ફરીથી પોલીસ સુરક્ષા વચ્ચે પ્રતિમાને બેંકના લોકરમાં સુરક્ષિત રાખવામાં આવે છે.
જયપુર રાજબાડીની દુર્ગા પૂજાનું સૌથી મોટું આકર્ષણ માતા દુર્ગાની સુવર્ણ પ્રતિમા અને ચાંદીનું ચાલચિત્ર છે. માતાની પ્રતિમા દ્વિભુજ સ્વરૂપમાં છે. આ અનોખી પ્રતિમાના દર્શન કરવા માટે માત્ર પુરુલિયા જ નહીં, પરંતુ અન્ય જિલ્લાઓ અને રાજ્યોમાંથી પણ મોટી સંખ્યામાં શ્રદ્ધાળુઓ અને પ્રવાસીઓ અહીં પહોંચે છે.
લગભગ 400 વર્ષ જૂની છે પરંપરા
રાજપરિવાર પાસેથી મળેલી માહિતી અનુસાર, જયપુર રાજબાડીની દુર્ગા પૂજા લગભગ 400 વર્ષ જૂની પરંપરા સાથે જોડાયેલી છે. માન્યતા છે કે રાજા જયસિંહના સમયથી આ વિસ્તારમાં રાજપરિવારની ધાર્મિક પરંપરાઓની શરૂઆત થઈ હતી. ત્યારબાદ રાજા કાશીનાથ સિંહના શાસનકાળ દરમિયાન પૂજા સમયે મંદિરમાં આગ લાગવાની ઘટના બની હતી. આ ઘટના પછી રાજાએ માતા દુર્ગાની સુવર્ણ પ્રતિમા સ્થાપિત કરવાનો સંકલ્પ લીધો હતો.
રાજપરિવાર સાથે જોડાયેલી માન્યતા અનુસાર, રાજા કાશીનાથ સિંહને સ્વપ્નમાં માતા દુર્ગાએ સોનાની પ્રતિમા સ્થાપિત કરવાનો સંકેત આપ્યો હતો. ત્યારબાદ વારાણસીના કારીગરોને બોલાવીને માતાની સુવર્ણ પ્રતિમા અને ચાંદીનું ચાલચિત્ર તૈયાર કરાવવામાં આવ્યું હતું. રાજપરિવારના જણાવ્યા અનુસાર, આ બંનેના નિર્માણમાં મોટી માત્રામાં સોના અને ચાંદીનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.
ચોરીની ઘટના બાદ બદલાઈ સુરક્ષા વ્યવસ્થા
જયપુર રાજબાડીમાં ચોરીની એક ઘટના બાદ માતા દુર્ગાની સુવર્ણ પ્રતિમાની સુરક્ષા માટેની વ્યવસ્થામાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યો હતો. અહેવાલો અનુસાર, ચોરો રાજબાડીમાં ઘૂસીને અનેક કિંમતી વસ્તુઓ અને ઘરેણાં ચોરીને લઈ ગયા હતા. ત્યારબાદ પોલીસની સલાહથી નક્કી કરવામાં આવ્યું કે પૂજાના દિવસો સિવાય આખું વર્ષ સુવર્ણ પ્રતિમાને બેંકના લોકરમાં રાખવામાં આવશે.
ત્યારથી આ પરંપરા ચાલુ છે. દુર્ગા પૂજા દરમિયાન પ્રતિમાને પોલીસ સુરક્ષા વચ્ચે રાજબાડીમાં લાવવામાં આવે છે અને પૂજા પૂર્ણ થયા પછી ફરીથી બેંકના લોકરમાં મૂકવામાં આવે છે.
અનેક પેઢીઓથી ચાલી આવે છે માતાની આરાધના
જયપુર રાજપરિવારના સભ્ય પ્રશાંત નારાયણ સિંહ દેવના જણાવ્યા અનુસાર, અહીંની દુર્ગા પૂજા અનેક પેઢીઓથી ચાલી આવે છે. શરૂઆતમાં માટીની પ્રતિમા સ્થાપિત કરીને પરંપરાગત રીતે પૂજા કરવામાં આવતી હતી. ત્યારબાદ બનેલી એક ઘટના પછી સુવર્ણ પ્રતિમા સ્થાપિત કરવાની પરંપરા શરૂ થઈ હતી.
અગાઉ અહીં ચાર દિવસ સુધી પૂજાનું આયોજન થતું હતું, જ્યારે આ વખતે પાંચ દિવસ સુધી પૂજા યોજવાની તૈયારી કરવામાં આવી છે. આ રીતે જયપુર રાજબાડીની દુર્ગા પૂજા ધાર્મિક આસ્થા, રાજપરિવારના ઇતિહાસ અને અનોખી પરંપરાનું પ્રતીક બની રહી છે. માતા દુર્ગાની સુવર્ણ પ્રતિમાના દર્શન કરવા માટે દર વર્ષે મોટી સંખ્યામાં શ્રદ્ધાળુઓ અહીં આવે છે.
આ પણ વાંચો: Kitchen Vastu Tips: ઘરમાં સકારાત્મક ઊર્જા જાળવવી છે? ફ્રિજ મૂકતી વખતે વાસ્તુના આ નિયમોનું રાખો ધ્યાન
(Disclaimer: આ સમાચારમાં આપવામાં આવેલી માહિતી ધાર્મિક માન્યતાઓ અને સામાન્ય માહિતી પર આધારિત છે. (sandesh news) સંદેશ ન્યૂઝ આની પુષ્ટિ કરતું નથી.)
