દેશભરમાં દશેરાના પર્વ પર રાવણનાં પૂતળાંનું દહન કરીને અનિષ્ટ પર ઇષ્ટના વિજયની ઉજવણી કરવામાં આવે છે. જોકે, ઝારખંડના દેવઘરમાં આ પરંપરા જોવા મળતી નથી. અહીં દશેરાના દિવસે રાવણનું પૂતળું બાળવામાં આવતું નથી. તેની પાછળ ભગવાન શિવ સાથે જોડાયેલી એક વિશેષ ધાર્મિક માન્યતા છે. દેવઘર બાબા વૈદ્યનાથ ધામ માટે પ્રસિદ્ધ છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, રાવણ ભગવાન શિવનો પરમ ભક્ત હતો અને તેણે મહાદેવને પ્રસન્ન કરવા માટે કઠોર તપસ્યા કરી હતી. આ જ કારણર દેવઘરમાં રાવણની શિવભક્તિને યાદ કરવામાં આવે છે.
બાબા વૈદ્યનાથ ધામ દેશનાં બાર જ્યોતિર્લિંગોમાંનું એક
ઝારખંડના દેવઘરમાં આવેલું બાબા વૈદ્યનાથ ધામ દેશનાં બાર જ્યોતિર્લિંગોમાંનું એક માનવામાં આવે છે. ધાર્મિક કથાઓ અનુસાર, આ જ્યોતિર્લિંગની સ્થાપના સાથે રાવણની કથા જોડાયેલી છે. આથી અહીં રાવણ દહન ન કરવાની પરંપરા પાછળની માન્યતા વિશેષ મહત્ત્વ ધરાવે છે.
રાવણની શિવભક્તિ સાથે જોડાયેલી છે પરંપરા
પૌરાણિક માન્યતા અનુસાર, રાવણ ભગવાન શિવનો મોટો ભક્ત હતો. કહેવાય છે કે રાવણ ભગવાન શિવના જ્યોતિર્લિંગને લંકા લઈ જવા માગતો હતો. આ માટે તેણે કઠોર તપસ્યા કરી હતી અને મહાદેવને પ્રસન્ન કર્યા હતા. જોકે, વિવિધ ધાર્મિક કથાઓ અનુસાર, કેટલીક પરિસ્થિતિઓને કારણે જ્યોતિર્લિંગ લંકા સુધી પહોંચી શક્યું નહીં અને દેવઘરમાં જ સ્થાપિત થયું.
બાબા વૈદ્યનાથ જ્યોતિર્લિંગની સ્થાપના સાથે રાવણની મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકા
બાબા વૈદ્યનાથ જ્યોતિર્લિંગની સ્થાપના સાથે રાવણની મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકા જોડાયેલી છે. આથી દેવઘરના લોકો રાવણના જીવનનાં ખોટાં કાર્યોને યોગ્ય ગણતા નથી, પરંતુ ભગવાન શિવ પ્રત્યેની તેની ભક્તિનું સન્માન કરે છે. આ માન્યતાને કારણે અહીં દશેરાના દિવસે રાવણનું પૂતળું બાળવામાં આવતું નથી.
રાવણ પ્રત્યે સન્માનનું કારણ શું છે?
બાબા વૈદ્યનાથ ધામના તીર્થ પુરોહિતો સાથે જોડાયેલી માન્યતા અનુસાર, ભારતીય સંસ્કૃતિમાં કોઈના યોગદાનને ભૂલી જવું યોગ્ય માનવામાં આવતું નથી. ધાર્મિક કથા પ્રમાણે, રાવણની શિવભક્તિ અને વૈદ્યનાથ જ્યોતિર્લિંગની સ્થાપના સાથે જોડાયેલી તેની ભૂમિકાને કારણે દેવઘરમાં તેને અલગ રીતે યાદ કરવામાં આવે છે.
દેશના અનેક વિસ્તારોમાં રાવણ દહનને અનિષ્ટ પર ઇષ્ટના વિજયના પ્રતીક તરીકે જોવામાં આવે છે. બીજી તરફ, દેવઘરમાં લોકો રાવણની શિવભક્તિને મહત્ત્વ આપે છે. આ પરંપરા સ્થાનિક ધાર્મિક આસ્થા અને પૌરાણિક કથાઓ સાથે જોડાયેલી છે.
બાર જ્યોતિર્લિંગોમાંનું એક છે બાબા વૈદ્યનાથ ધામ
ઝારખંડના દેવઘરમાં આવેલું બાબા વૈદ્યનાથ ધામ ભગવાન શિવનાં બાર જ્યોતિર્લિંગોમાંનું એક માનવામાં આવે છે. આ સ્થળ ભગવાન શિવના ભક્તો માટે મહત્ત્વપૂર્ણ તીર્થધામ છે. અહીં દર વર્ષે મોટી સંખ્યામાં શ્રદ્ધાળુઓ દર્શન અને પૂજા-અર્ચના માટે આવે છે.
બાબા વૈદ્યનાથ ધામ માતા સતી સાથે જોડાયેલી ધાર્મિક માન્યતાઓ માટે પણ જાણીતું છે. માન્યતા અનુસાર, અહીં માતા સતીનું હૃદય પડ્યું હતું, તેથી આ સ્થળને શક્તિપીઠ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. અહીં ભગવાન શિવ અને માતા સતી બંને પ્રત્યે ભક્તોની ઊંડી શ્રદ્ધા જોવા મળે છે.
ધાર્મિક માન્યતા છે કે સાચા મનથી બાબા વૈદ્યનાથને પ્રાર્થના કરવાથી ભક્તોની મનોકામનાઓ પૂર્ણ થાય છે. આમ, દેવઘરમાં દશેરા માત્ર રાવણ દહન સાથે નહીં, પરંતુ ભગવાન શિવની ભક્તિ, પૌરાણિક કથાઓ અને સ્થાનિક પરંપરાઓ સાથે પણ જોડાયેલો છે. નોંધનીય છે કે રાવણ દહન ન કરવાની આ પરંપરા ધાર્મિક માન્યતા પર આધારિત છે.
આ પણ વાંચો: Palmistry: વેપાર, વાણી અને બુદ્ધિ સાથે જોડાયેલો છે હથેળીનો બુધ પર્વત, જાણો તેનું મહત્ત્વ
(Disclaimer: આ સમાચારમાં આપવામાં આવેલી માહિતી ધાર્મિક માન્યતાઓ અને સામાન્ય માહિતી પર આધારિત છે. (sandesh news) સંદેશ ન્યૂઝ આની પુષ્ટિ કરતું નથી.)
