ભક્તો ભગવાન ગણેશની મૂર્તિ ઘરે લાવીને શુભ મુહૂર્તમાં વિધિપૂર્વક સ્થાપના કરે છે. આ દરમિયાન મૂર્તિની પસંદગીથી લઈને પૂજાની રીત અને જરૂરી નિયમોનું ધ્યાન રાખવું મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. આ વર્ષે 10 દિવસીય ગણેશોત્સવની શરૂઆત 14 સપ્ટેમ્બર, સોમવારથી થઈ રહી છે. આવો જાણીએ ઘરે ગણેશજીની સ્થાપના કરવાની યોગ્ય રીત અને કઈ બાબતોનું ધ્યાન રાખવું જોઈએ.
ગણેશજીની મૂર્તિ પસંદ કરતી વખતે આ વાતોનું ધ્યાન રાખો
વાસ્તુ માન્યતાઓ અનુસાર, ઘરમાં ભગવાન ગણેશની ડાબી તરફ વળેલી સૂંઢવાળી મૂર્તિ રાખવી શુભ માનવામાં આવે છે. તેને સુખ અને પ્રસન્નતા સાથે જોડવામાં આવે છે. જ્યારે જમણી તરફ વળેલી સૂંઢવાળી મૂર્તિની પૂજામાં વિશેષ નિયમોનું પાલન કરવું જરૂરી માનવામાં આવે છે.
ઘર માટે બેઠેલી મુદ્રામાં રહેલી ગણેશજીની મૂર્તિ પણ શુભ ગણાય છે. આ મુદ્રાને લલિતાસન કહેવામાં આવે છે અને માન્યતા છે કે તે ઘરમાં શાંતિપૂર્ણ વાતાવરણ જાળવવામાં સહાયક બને છે.
ગણેશ સ્થાપનાની પૂજા વિધિ
સ્નાન અને તૈયારી:
ગણેશ ચતુર્થીના દિવસે વહેલી સવારે સ્નાન કરીને સ્વચ્છ વસ્ત્રો પહેરો. ત્યારબાદ ઘરના સ્વચ્છ સ્થળે પૂજાની તૈયારી કરો.
બાજોઠ તૈયાર કરો:
પૂર્વ દિશા તરફ મુખ રાખીને બેસો. લાકડાના બાજોઠ પર લાલ અથવા પીળા રંગનું સ્વચ્છ કપડું પાથરો.
સ્વસ્તિક બનાવો:
એક થાળીમાં ચંદન અથવા કંકુથી સ્વસ્તિક બનાવો અને તેના પર ગણેશજીની મૂર્તિ સ્થાપિત કરો.
રિદ્ધિ-સિદ્ધિની સ્થાપના:
ગણેશજીની મૂર્તિની બંને બાજુ રિદ્ધિ-સિદ્ધિના પ્રતીક તરીકે સોપારી રાખી શકાય છે.
કળશ સ્થાપના:
ગણેશજીની જમણી બાજુ માટી, તાંબા અથવા પિત્તળનો કળશ રાખો. તેમાં પાણી ભરીને ઉપર કેરીનાં પાન અને નાળિયેર સ્થાપિત કરો.
ગણેશજીનું ધ્યાન:
હાથમાં અક્ષત લઈને ભગવાન ગણેશનું ધ્યાન કરો અને ત્યારબાદ અક્ષત તેમના ચરણોમાં અર્પણ કરો.
પૂજા અને ભોગ:
ગણપતિ બાપ્પાને ફૂલોની માળા, દુર્વા, હળદર, મૌલી, ચંદન અને નાળિયેર અર્પણ કરો. ત્યારબાદ મોદક અથવા લાડુનો ભોગ ધરાવો.
મંત્રજાપ:
ઘીનો દીવો અને ધૂપ પ્રગટાવી આ મંત્રનો જાપ કરો:
“વક્રતુંડ મહાકાય સૂર્યકોટિ સમપ્રભઃ।
નિર્વિઘ્નં કુરુ મે દેવ સર્વકાર્યેષુ સર્વદા॥”
ચાલીસા અને આરતી:
અંતે ગણેશ ચાલીસાનું પઠન કરીને ભગવાન ગણેશની વિધિપૂર્વક આરતી કરો.
ગણેશ સ્થાપનાના જરૂરી નિયમો
ઘરમાં ડાબી તરફ વળેલી સૂંઢવાળી અને બેઠેલી મુદ્રાની ગણેશ મૂર્તિ શુભ માનવામાં આવે છે. ગણેશ પૂજામાં તુલસીનાં પાન અર્પણ ન કરવાની માન્યતા છે. કેતકીનું ફૂલ તેમજ તૂટેલા કે સૂકા અક્ષત પણ અર્પણ ન કરવા જોઈએ.
પૂજા સ્થળની સ્વચ્છતા અને પવિત્રતાનું ખાસ ધ્યાન રાખવું જોઈએ. ગણપતિ બાપ્પાને સવાર-સાંજ ભોગ ધરાવવાની પરંપરા છે અને તેમને એક લોટો પાણી પણ અર્પણ કરી શકાય છે. ગણેશજી જેટલા દિવસ ઘરમાં બિરાજમાન રહે, તેટલા દિવસ બંને સમયે આરતી કરવાની પરંપરા છે.
આ દરમિયાન ઘરને સંપૂર્ણપણે ખાલી ન છોડવાની માન્યતા છે. કેટલાક પરિવારોમાં ગણેશોત્સવ દરમિયાન ડુંગળી-લસણનો ઉપયોગ ન કરવાની પરંપરા પણ જોવા મળે છે. ગણેશજીની મૂર્તિને અશુદ્ધ હાથથી ન સ્પર્શવી અને પૂજા હંમેશા શ્રદ્ધા તથા શાંતિપૂર્વક કરવી જોઈએ.
આ પણ વાંચો: Ganesh Chaturthi 2026: 14 સપ્ટેમ્બરે બાપ્પાની સ્થાપના માટે આ છે શુભ મુહૂર્ત, જાણો પૂજા અને ભોગ ધરાવવાની રીત
(Disclaimer: આ સમાચારમાં આપવામાં આવેલી માહિતી ધાર્મિક માન્યતાઓ અને સામાન્ય માહિતી પર આધારિત છે. (sandesh news) સંદેશ ન્યૂઝ આની પુષ્ટિ કરતું નથી.)
