આજે ભાદરવા માસના શુક્લ પક્ષની ચતુર્દશી તિથિ છે, જેને અનંત ચતુર્દશી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ દિવસ ગણપતિ બાપ્પાના વિસર્જન માટે વિશેષ મહત્વ ધરાવે છે. આ વર્ષે ગણેશ ચતુર્થીનો પર્વ 14 સપ્ટેમ્બરે ઉજવવામાં આવ્યો હતો અને આજે 25 સપ્ટેમ્બરના રોજ અનંત ચતુર્દશીના દિવસે અનેક ભક્તો શ્રદ્ધાપૂર્વક ગણપતિ બાપ્પાનું વિસર્જન કરી રહ્યા છે. ગણપતિ વિસર્જન માટે આજના દિવસે અનેક શુભ મુહૂર્ત ઉપલબ્ધ છે.
ગણપતિ વિસર્જન પર પંચકનો પડછાયો
આ વખતે અનંત ચતુર્દશીના દિવસે પંચકનો સંયોગ પણ બની રહ્યો છે. ધાર્મિક માન્યતા મુજબ પંચક દરમિયાન કેટલાક શુભ કાર્યો કરવા અંગે લોકોમાં સંશય રહે છે. ચંદ્રમા કુંભ અને મીન રાશિમાં હોય અને ધનિષ્ઠા, શતભિષા, પૂર્વાભાદ્રપદ, ઉત્તરાભાદ્રપદ તથા રેવતી નક્ષત્રમાંથી પસાર થાય ત્યારે પંચકની સ્થિતિ બને છે. સામાન્ય રીતે પંચકનો સમય પાંચ દિવસનો હોય છે.
આ વખતે પંચક 23 સપ્ટેમ્બરથી શરૂ થઈને 28 સપ્ટેમ્બર સુધી રહેશે. જોકે ગણપતિ બાપ્પાના વિસર્જન માટે પંચકનો નિષેધ લાગુ માનવામાં આવતો નથી. તેથી ભક્તો પંચક દરમિયાન પણ યોગ્ય શુભ મુહૂર્તમાં ગણપતિ વિસર્જન કરી શકે છે.
ગણપતિ વિસર્જન માટે શુભ મુહૂર્ત
અનંત ચતુર્દશીના દિવસે ગણપતિ બાપ્પાના વિસર્જન માટે અનેક શુભ સમય જણાવવામાં આવ્યા છે. સવારે પ્રાતઃકાળનું મુહૂર્ત 6 વાગીને 11 મિનિટથી 10 વાગીને 42 મિનિટ સુધી રહેશે. આ ઉપરાંત બપોરનું અભિજિત મુહૂર્ત 12 વાગીને 13 મિનિટથી 1 વાગીને 43 મિનિટ સુધી રહેશે.
ત્યારબાદ સાંજનું અપારાહ્ન મુહૂર્ત 4 વાગીને 44 મિનિટથી 6 વાગીને 14 મિનિટ સુધી રહેશે. રાત્રે પણ વિસર્જન માટે શુભ સમય ઉપલબ્ધ છે, જે રાત્રે 9 વાગીને 14 મિનિટથી 10 વાગીને 43 મિનિટ સુધી રહેશે. દ્રિક પંચાંગ અનુસાર, ભક્તો આમાંથી અનુકૂળ શુભ મુહૂર્ત પસંદ કરીને બાપ્પાનું વિસર્જન કરી શકે છે.
ગણપતિ વિસર્જનની વિધિ
ગણપતિ બાપ્પાના વિસર્જન પહેલાં કેટલીક ધાર્મિક વિધિઓ પૂર્ણ કરવી જરૂરી માનવામાં આવે છે. સૌપ્રથમ સવારે સ્નાન કરીને સ્વચ્છ અને પવિત્ર વસ્ત્રો ધારણ કરો. ત્યારબાદ ગણપતિજીની પૂજા કરો. પૂજા દરમિયાન ભગવાનની પ્રતિમા સામે દીવો અને ધૂપ પ્રગટાવો.
ગણપતિ બાપ્પાને દુર્વા અને મોદકનો ભોગ ધરાવો અને શ્રદ્ધાપૂર્વક આરતી કરો. ત્યારબાદ પરિવારજનો સાથે બાપ્પાને વિસર્જન સ્થળે લઈ જાઓ. વિસર્જન દરમિયાન ભગવાન પ્રત્યે આદર અને ભક્તિ જાળવી રાખવી જોઈએ. પ્રતિમાનું સ્વચ્છ અને વહેતા પાણીમાં સાવધાનીપૂર્વક વિસર્જન કરવું.
આ દિવસે ભક્તો ગણપતિ બાપ્પાને ભાવભીની વિદાય આપતા તેમના આગામી આગમન માટે પ્રાર્થના કરે છે. “ગણપતિ બાપ્પા મોરિયા”ના જયઘોષ સાથે વિસર્જનનો આ પવિત્ર ઉત્સવ પૂર્ણ થાય છે.
