હિંદુ ધર્મમાં ગરુડ પુરાણને વિશેષ મહત્વ આપવામાં આવ્યું છે. તેમાં જીવન, મૃત્યુ અને મૃત્યુ બાદની માન્યતાઓ સાથે જોડાયેલી અનેક બાબતોનો ઉલ્લેખ જોવા મળે છે. ધાર્મિક પરંપરા અનુસાર, જ્યારે પરિવારમાં કોઈ વ્યક્તિનું મૃત્યુ થાય ત્યારે ત્યારબાદના 13 દિવસ દરમિયાન કેટલીક વિધિઓ અને નિયમોનું પાલન કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત મૃત વ્યક્તિની વસ્તુઓને લઈને પણ કેટલીક ધાર્મિક માન્યતાઓ પ્રચલિત છે.
ઘણા લોકો મૃત વ્યક્તિના કપડાં, ઘડિયાળ, ઘરેણાં અથવા અન્ય વ્યક્તિગત વસ્તુઓનો ઉપયોગ કરતા હોય છે. જોકે ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર મૃતકની કેટલીક અંગત વસ્તુઓનો સીધો ઉપયોગ કરવાનું ટાળવામાં આવે છે. માન્યતા છે કે આવી વસ્તુઓ સાથે મૃત વ્યક્તિની યાદો અને લાગણીઓ જોડાયેલી હોઈ શકે છે.
મૃત વ્યક્તિના કયા સામાનનો ઉપયોગ ન કરવો?
કપડાં:
ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર મૃત વ્યક્તિના કપડાં સીધા પહેરવાનું ટાળવામાં આવે છે. આવા કપડાં જરૂરિયાતમંદ વ્યક્તિને દાન કરવાની પરંપરા છે.
ઘડિયાળ:
મૃત વ્યક્તિની ઘડિયાળનો ઉપયોગ કરવાનું પણ કેટલીક પરંપરાઓમાં ટાળવામાં આવે છે. તેને સ્મૃતિરૂપે સાચવવાને બદલે દાન કરવાની માન્યતા જોવા મળે છે.
ઘરેણાં:
મૃતકના ઘરેણાંનો સીધો ઉપયોગ કરવાને બદલે તેને શુદ્ધ કરીને અથવા ઓગાળીને નવા આભૂષણમાં રૂપાંતરિત કરવાની પરંપરા કેટલીક જગ્યાએ જોવા મળે છે.
ચંપલ અને જૂતાં:
મૃત વ્યક્તિના જૂતાં-ચંપલનો ઉપયોગ ન કરવાની ધાર્મિક માન્યતા છે. તેને જરૂરિયાતમંદ વ્યક્તિને આપી શકાય છે.
બિસ્તર અને ગાદલું:
મૃત વ્યક્તિ દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાયેલું બિસ્તર, ગાદલું અથવા ઓશીકું પણ સામાન્ય રીતે અલગ કરી દેવાની પરંપરા છે.
વ્યક્તિગત વસ્તુઓ:
કાંસકો, રેઝર, ચશ્મા, દાઢી કરવાની સામગ્રી જેવી અત્યંત વ્યક્તિગત વસ્તુઓનો ઉપયોગ ટાળવામાં આવે છે.
મૃત વ્યક્તિની વસ્તુઓનું શું કરવું?
મૃતકના સ્વચ્છ કપડાં અને બિસ્તર જરૂરિયાતમંદ વ્યક્તિને દાન કરી શકાય છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર આ પ્રકારનું દાન સેવા અને પરોપકારનું કાર્ય માનવામાં આવે છે. જોકે દરેક વસ્તુ દાન કરવી શક્ય ન હોય તો પરિવાર પોતાની ધાર્મિક પરંપરા અને સ્થાનિક રીતિ-રિવાજ મુજબ તેનો નિકાલ કરી શકે છે.
મૃત વ્યક્તિના ઘરેણાંને સીધા પહેરવાને બદલે તેને ઓગાળીને નવા આભૂષણ બનાવવાની રીત પણ કેટલીક પરંપરાઓમાં જોવા મળે છે. ઘડિયાળ, ચશ્મા અને અન્ય ધાતુની વસ્તુઓ અંગે પણ પરિવાર પોતાની માન્યતા પ્રમાણે નિર્ણય લઈ શકે છે.
કાંસકો, દાઢી કરવાની સામગ્રી અથવા અન્ય અંગત વસ્તુઓને અન્ય વ્યક્તિ દ્વારા ઉપયોગમાં ન લેવાની પરંપરા છે. આવી વસ્તુઓ જરૂરિયાતમંદને આપવી, યોગ્ય રીતે નિકાલ કરવો અથવા પરિવારની ધાર્મિક પરંપરા અનુસાર વિધિ કરવી યોગ્ય માનવામાં આવે છે.
આ તમામ બાબતો મુખ્યત્વે ધાર્મિક માન્યતાઓ અને પરંપરાઓ પર આધારિત છે. ગરુડ પુરાણના નામે પ્રચલિત દરેક લોકમાન્યતા મૂળ ગ્રંથમાં જ હોય એવું જરૂરી નથી. તેથી આવા નિયમોનું પાલન વ્યક્તિ પોતાની શ્રદ્ધા, પરિવારની પરંપરા અને સ્થાનિક રીતિ-રિવાજ મુજબ કરી શકે છે.
આ પણ વાંચો: Pitru Paksha: પિતૃ પક્ષમાં આ વસ્તુઓનું દાન કરો, પૂર્વજોની કૃપા મેળવવા માટે માનવામાં આવે છે ખાસ મહત્વ
(Disclaimer: આ સમાચારમાં આપવામાં આવેલી માહિતી ધાર્મિક માન્યતાઓ અને સામાન્ય માહિતી પર આધારિત છે. (sandesh news) સંદેશ ન્યૂઝ આની પુષ્ટિ કરતું નથી.)
