સનાતન ધર્મમાં પૂજા-પાઠ દરમિયાન ફૂલોનું વિશેષ મહત્ત્વ માનવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, દેવી-દેવતાઓને તેમનાં પ્રિય ફૂલ અર્પણ કરવાથી પૂજાનું મહત્ત્વ વધે છે અને ભક્તોને આશીર્વાદ પ્રાપ્ત થાય છે. જોકે, કેટલીક પરંપરાઓમાં ચોક્કસ દેવી-દેવતાઓની પૂજા દરમિયાન અમુક ફૂલ અને પૂજા સામગ્રી અર્પણ કરવાનું વર્જિત માનવામાં આવે છે. તેથી પૂજા કરતી વખતે ધાર્મિક પરંપરાઓ અને માન્યતાઓનું ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે. ચાલો જાણીએ કે ભગવાન વિષ્ણુ અને મા દુર્ગાની પૂજા દરમિયાન કયા ફૂલ અને વસ્તુઓ અર્પણ કરવાનું ટાળવાની સલાહ આપવામાં આવે છે.
કયા દેવતાને કયાં ફૂલ પ્રિય છે?
ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, ભગવાન વિષ્ણુને પીળો રંગ પ્રિય માનવામાં આવે છે. તેથી તેમની પૂજામાં પીળાં ફૂલોનું વિશેષ મહત્ત્વ છે. સફેદ ફૂલો પણ તેમને પ્રિય હોવાનું માનવામાં આવે છે.
બીજી તરફ, સૂર્યદેવ, ભગવાન ગણેશ અને ભૈરવની પૂજામાં લાલ ફૂલો અર્પણ કરવાની પરંપરા છે. ભગવાન શિવની પૂજામાં સફેદ ફૂલોનું વિશેષ મહત્ત્વ માનવામાં આવે છે. વાસ્તુશાસ્ત્ર અને ધાર્મિક પરંપરાઓમાં ફૂલોના રંગ અને સુગંધને પણ મહત્ત્વ આપવામાં આવે છે.
જોકે, અલગ-અલગ સંપ્રદાયો અને પ્રદેશોમાં ફૂલોને લઈને માન્યતાઓમાં થોડો તફાવત જોવા મળી શકે છે.
ભગવાન વિષ્ણુને આ વસ્તુઓ અર્પણ કરવાનું ટાળો
સનાતન ધર્મની કેટલીક ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, ભગવાન વિષ્ણુની પૂજા દરમિયાન અક્ષત એટલે કે ચોખા અર્પણ કરવાનું ટાળવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત મદાર અને ધતૂરાનાં ફૂલો પણ તેમને અર્પણ ન કરવાની પરંપરા છે.
ભગવાન વિષ્ણુની પૂજા કરતી વખતે તેમના પ્રિય ફૂલો અને પૂજા સામગ્રીનો ઉપયોગ કરવાનું મહત્ત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. ભક્તો પૂજા દરમિયાન તુલસીપત્ર અને પીળાં ફૂલો અર્પણ કરવાની પરંપરાનું પાલન કરે છે. ખાસ કરીને ભગવાન વિષ્ણુની પૂજામાં તુલસીને વિશેષ પવિત્ર માનવામાં આવે છે.
મા દુર્ગાની પૂજામાં આ ફૂલો અર્પણ ન કરો
મા દુર્ગાની પૂજા દરમિયાન પણ કેટલીક પરંપરાઓમાં અમુક ફૂલો અર્પણ કરવાની મનાઈ હોવાનું માનવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, મા દુર્ગાને દુર્વા, મદાર, હરશૃંગાર, બિલ્વપત્ર અને તગર અર્પણ કરવાનું ટાળવામાં આવે છે.
આ ઉપરાંત ચંપા અને કમળનાં ફૂલો સિવાય અન્ય ફૂલોની કળીઓ અર્પણ ન કરવાની માન્યતા પણ કેટલીક પરંપરાઓમાં જોવા મળે છે. કટસરૈયા, નાગચંપા અને બૃહતીનાં ફૂલોને પણ કેટલીક ધાર્મિક માન્યતાઓમાં પૂજા માટે અનુચિત ગણાવવામાં આવ્યાં છે.
તેથી મા દુર્ગાની પૂજા કરતી વખતે પરંપરા અનુસાર યોગ્ય ફૂલોની પસંદગી કરવી જોઈએ.
પૂજા કરતી વખતે આ બાબતોનું ધ્યાન રાખો
પૂજા-પાઠમાં શ્રદ્ધા, પવિત્રતા અને ભક્તિભાવને વિશેષ મહત્ત્વ આપવામાં આવે છે. દેવી-દેવતાઓને ફૂલ અર્પણ કરતી વખતે સ્વચ્છ અને તાજાં ફૂલોનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ. ફૂલોની પસંદગી કરતી વખતે સંબંધિત ધાર્મિક પરંપરાનું પાલન કરવું જોઈએ.
ફૂલો અને પૂજા સામગ્રી અંગેની માન્યતાઓ અલગ-અલગ ધાર્મિક ગ્રંથો, સંપ્રદાયો અને સ્થાનિક પરંપરાઓ પ્રમાણે બદલાઈ શકે છે. તેથી પૂજા કરતી વખતે પોતાના કુટુંબની પરંપરા અથવા જાણકાર પૂજારીની સલાહને અનુસરવી યોગ્ય છે.
આ પણ વાંચો: Navpancham Yog : સૂર્યના તુલા રાશિમાં પ્રવેશથી બનશે નવપંચમ યોગ, મેષથી મીન સુધીની રાશિઓ પર પડશે આવી અસર
(Disclaimer: આ સમાચારમાં આપવામાં આવેલી માહિતી ધાર્મિક માન્યતાઓ અને સામાન્ય માહિતી પર આધારિત છે. (sandesh news) સંદેશ ન્યૂઝ આની પુષ્ટિ કરતું નથી.)
