રક્ષાબંધનનો તહેવાર પૂર્ણ થયા પછી ઘણા ભાઈઓના મનમાં પ્રશ્ન થાય છે કે રાખડી કેટલા દિવસ સુધી બાંધી રાખવી જોઈએ અને તેને ઉતાર્યા બાદ તેનું શું કરવું જોઈએ. આ અંગે અલગ-અલગ ધાર્મિક અને પારિવારિક માન્યતાઓ પ્રચલિત છે.
સનાતન ધર્મની પરંપરાગત માન્યતાઓમાં રક્ષાબંધન પછી રાખડી ઉતારવા માટે કોઈ ચોક્કસ દિવસ કે સમય નક્કી કરવામાં આવ્યો નથી. અલગ-અલગ પરિવારો અને પ્રદેશોમાં આ અંગે જુદી પરંપરાઓ જોવા મળે છે.
પ્રચલિત માન્યતા અનુસાર, ઘણા લોકો જન્માષ્ટમી પછી કાંડા પરથી રક્ષાસૂત્ર ખોલે છે. કેટલીક બહેનો કોઈ કારણસર રક્ષાબંધનના દિવસે ભાઈને રાખડી બાંધી શકતી નથી અને જન્માષ્ટમીના દિવસે ભાઈના કાંડા પર રક્ષાસૂત્ર બાંધે છે. તેથી કેટલાક પરિવારોમાં જન્માષ્ટમી પછી રાખડી ઉતારવાની પરંપરા જોવા મળે છે.
કેટલાક લોકો રાખડી 10થી 15 દિવસ સુધી પહેરી રાખે છે, જ્યારે કેટલાક લોકો રક્ષાસૂત્ર જાતે જ ઢીલું પડી જાય, ખુલી જાય અથવા તૂટી જાય ત્યાં સુધી તેને કાંડા પર રાખે છે.
ઘણા પરિવારોમાં જન્માષ્ટમીના પવિત્ર તહેવાર બાદ રાખડી ઉતારવામાં આવે છે. આવી માન્યતા ધરાવતા લોકો જન્માષ્ટમીના દિવસે અથવા ત્યારબાદ પોતાની સુવિધા મુજબ રક્ષાસૂત્ર ખોલી શકે છે. જોકે, આ બાબતે દરેક પરિવારની પરંપરા અલગ હોઈ શકે છે. તેથી પોતાના પરિવારની ધાર્મિક માન્યતા અને પરંપરાનું પાલન કરવું યોગ્ય માનવામાં આવે છે.
રાખડી ઉતારતી વખતે તેને જોરથી ખેંચવી કે ઝટકો મારીને તોડવી યોગ્ય માનવામાં આવતી નથી. શક્ય હોય તો રક્ષાસૂત્રને ધીમેથી અને સન્માનપૂર્વક ખોલવું જોઈએ.
પ્રચલિત માન્યતાઓ અનુસાર, રાખડીને કાતર કે ચાકૂથી કાપીને ઉતારવાનું ટાળવું જોઈએ. તેને ખોલતી વખતે ભગવાનનું સ્મરણ કરવું અને રક્ષાસૂત્ર પ્રત્યે આદરભાવ રાખવો શુભ માનવામાં આવે છે.
રાખડીને કચરાપેટીમાં અથવા ગમે ત્યાં ફેંકવી યોગ્ય માનવામાં આવતી નથી. તેને કોઈ સ્વચ્છ અને પવિત્ર સ્થળે રાખી શકાય છે. કેટલાક લોકો રાખડીને પૂજાની સામગ્રી સાથે રાખે છે અને બાદમાં યોગ્ય રીતે તેનું વિસર્જન કરે છે.
જો રાખડી પ્લાસ્ટિક, ધાતુ અથવા અન્ય કૃત્રિમ સામગ્રીથી બનેલી હોય તો તેને નદી કે તળાવમાં પ્રવાહિત કરવાથી બચવું જોઈએ. પર્યાવરણને નુકસાન ન થાય તેનું ધ્યાન રાખવું પણ જરૂરી છે.
જો ભાઈને ચાંદીની રાખડી બાંધવામાં આવી હોય તો તેને ઉતારીને સારી રીતે સાફ કરીને સુરક્ષિત રાખી શકાય છે. ચાંદીની રાખડીને બ્રેસલેટ તરીકે ફરીથી ઉપયોગમાં લઈ શકાય છે. જરૂર પડે તો તેને રિસાયકલ અથવા એક્સચેન્જ પણ કરાવી શકાય છે. આ રીતે રાખડી સાથે જોડાયેલી લાગણી અને તેની યાદ પણ જળવાઈ રહે છે, સાથે જ તેનો ઉપયોગ પણ થઈ શકે છે.
આ પણ વાંચો: Numerology : આ મૂળાંકના જાતકો બને છે સોશિયલ મીડિયા સ્ટાર, ક્યાંક તમે પણ આ લિસ્ટમાં નથી ને?
(Disclaimer: આ સમાચારમાં આપવામાં આવેલી માહિતી ધાર્મિક માન્યતાઓ અને સામાન્ય માહિતી પર આધારિત છે. (sandesh news) સંદેશ ન્યૂઝ આની પુષ્ટિ કરતું નથી.)