હિન્દુ ધર્મમાં પૂજા-પાઠ, હવન અને અન્ય શુભ કાર્યો દરમિયાન કલાવો બાંધવાની પરંપરા છે. કોઈપણ શુભ કાર્યની શરૂઆતમાં રોલી અને અક્ષતથી તિલક કરવામાં આવે છે અને ત્યારબાદ હાથની કાંડા પર કલાવો બાંધવામાં આવે છે. કલાવાને રક્ષાસૂત્ર અથવા મૌલી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, કલાવો બાંધવાથી વ્યક્તિને સકારાત્મક ઊર્જા મળે છે અને નકારાત્મક શક્તિઓથી રક્ષણ પ્રાપ્ત થાય છે. જોકે, કલાવો બાંધવા અને તેને ઉતારવા માટેના કેટલાક નિયમો પણ જણાવવામાં આવ્યા છે. ચાલો જાણીએ કે કલાવો કેટલા દિવસ સુધી બાંધી રાખવો જોઈએ અને તેને ઉતારતી વખતે કઈ બાબતોનું ધ્યાન રાખવું જોઈએ.
કલાવો બાંધવાના ધાર્મિક નિયમો
હિન્દુ પરંપરામાં કલાવો બાંધવાનું વિશેષ મહત્ત્વ છે. પૂજા-પાઠ, હવન, લગ્ન, ગૃહપ્રવેશ અને અન્ય શુભ પ્રસંગો દરમિયાન કલાવો બાંધવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, કલાવો વ્યક્તિની રક્ષા અને શુભતાનું પ્રતીક છે.
પરંપરા પ્રમાણે, પુરુષોના જમણા હાથમાં કલાવો બાંધવામાં આવે છે. કુંવારી યુવતીઓના જમણા હાથમાં પણ કલાવો બાંધવાની પરંપરા છે. જ્યારે કેટલીક ધાર્મિક પરંપરાઓમાં પરિણીત મહિલાઓના ડાબા હાથમાં કલાવો બાંધવામાં આવે છે. માન્યતા અનુસાર, લગ્ન પછી પત્નીને પતિની વામાંગિની કહેવામાં આવે છે, જેનો અર્થ પતિના શરીરના ડાબા ભાગ સાથે જોડાયેલો છે. આ કારણસર પરિણીત મહિલાઓના ડાબા હાથમાં કલાવો બાંધવો શુભ માનવામાં આવે છે.
કલાવો બાંધતી વખતે તેને કાંડા પર ત્રણ, પાંચ અથવા સાત વાર વીંટાળવાની પરંપરા પણ જોવા મળે છે. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, કલાવાને બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને મહેશ એટલે કે ત્રિદેવનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે કલાવો બાંધવાથી જીવનમાં શુભ પરિણામો પ્રાપ્ત થાય છે અને ખરાબ નજરથી રક્ષણ મળે છે.
કલાવો કેટલા દિવસ સુધી બાંધી રાખવો જોઈએ?
ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, કલાવો બાંધ્યા પછી તેને સામાન્ય રીતે 21 દિવસ સુધી રાખી શકાય છે. જોકે, આ સમયગાળો દરેક પરંપરામાં એકસરખો હોતો નથી. કલાવો ઢીલો થઈ જાય, ખૂબ જૂનો થઈ જાય અથવા તેનો રંગ ઊતરી જાય તો તેને અગાઉ પણ ઉતારી શકાય છે.
કેટલીક માન્યતાઓ પ્રમાણે, જૂનો કલાવો ઉતારવા માટે મંગળવાર અથવા શનિવારનો દિવસ શુભ માનવામાં આવે છે. આ દિવસો સાથે જોડાયેલી પરંપરાઓનું પાલન કરવું કે નહીં તે વ્યક્તિની શ્રદ્ધા અને કુટુંબની માન્યતાઓ પર આધાર રાખે છે.
કલાવો ઉતાર્યા પછી શું કરવું?
કલાવો ઉતાર્યા પછી તેને જ્યાં-ત્યાં ફેંકવાને બદલે આદરપૂર્વક રાખવાની પરંપરા છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, તેને ઘરના પૂજાસ્થળમાં પૂજાની અન્ય સામગ્રી સાથે રાખી શકાય છે અથવા યોગ્ય રીતે વિસર્જિત કરી શકાય છે. કેટલીક પરંપરાઓમાં કલાવાને પીપળાના વૃક્ષ નીચે મૂકવાની પણ માન્યતા છે.
જૂનો કલાવો ઉતાર્યા પછી જરૂરિયાત મુજબ નવો કલાવો બાંધી શકાય છે. જોકે, કલાવો બાંધવો કે ઉતારવો એ વ્યક્તિની શ્રદ્ધા અને ધાર્મિક પરંપરા સાથે જોડાયેલી બાબત છે. આ નિયમો ધાર્મિક માન્યતાઓ પર આધારિત છે; અલગ-અલગ પ્રદેશો અને પરિવારોમાં રીતરિવાજોમાં ફેરફાર હોઈ શકે છે.
આ પણ વાંચો: Shardiya Navratri 2026: આજે કરો મા ચંદ્રઘંટાની આરાધના, મખાનાની ખીરનો ભોગ ધરાવવાથી મળે છે વિશેષ આશીર્વાદ!
(Disclaimer: આ સમાચારમાં આપવામાં આવેલી માહિતી ધાર્મિક માન્યતાઓ અને સામાન્ય માહિતી પર આધારિત છે. (sandesh news) સંદેશ ન્યૂઝ આની પુષ્ટિ કરતું નથી.)
