કરવા ચોથનું વ્રત રાખતી મહિલાઓ માટે સરગીથી લઈને ચંદ્રદર્શન સુધીનો સમય ખૂબ જ ખાસ હોય છે. આ દિવસે મહિલાઓ પોતાના પતિના લાંબા આયુષ્ય, સારા સ્વાસ્થ્ય અને સુખી દામ્પત્ય જીવનની કામના સાથે નિર્જળા વ્રત રાખે છે.
પરંપરા અનુસાર, સવારે સૂર્યોદય પહેલાં સરગી ગ્રહણ કરીને વ્રતની શરૂઆત કરવામાં આવે છે. ત્યારબાદ સાંજે ભગવાન શિવ, માતા પાર્વતી અને ભગવાન ગણેશની પૂજા કરવામાં આવે છે. રાત્રે ચંદ્રદેવનાં દર્શન કરીને તેમને અર્ઘ્ય અર્પણ કર્યા પછી વ્રત પૂર્ણ કરવામાં આવે છે.
આ વર્ષે કરવા ચોથનું વ્રત 29 ઑક્ટોબર, 2026, ગુરુવારના રોજ રાખવામાં આવશે. તેથી વ્રત રાખનારી મહિલાઓ માટે સરગી ખાવાનો સમય, પૂજાનું શુભ મુહૂર્ત અને પોતાના શહેરમાં સૂર્યોદયનો સમય જાણવો જરૂરી છે.
કરવા ચોથ પર સરગી ખાવાની વિશેષ પરંપરા છે. સામાન્ય રીતે સાસુ પોતાની વહુને સરગી આપે છે. તેમાં ફળ, મીઠાઈ, સૂકાં મેવા, મઠરી અને અન્ય ખાદ્ય પદાર્થોનો સમાવેશ થાય છે. સરગી ગ્રહણ કર્યા પછી મહિલાઓ વ્રતનો સંકલ્પ લે છે.
પંચાંગ અનુસાર, 29 ઑક્ટોબરના રોજ બ્રહ્મ મુહૂર્ત સવારે 4:48થી 5:39 વાગ્યા સુધી રહેશે. આ સમય દરમિયાન સરગી ગ્રહણ કરવાની તૈયારી કરી શકાય છે. જોકે, સરગી સૂર્યોદય પહેલાં જ ખાઈ લેવી જોઈએ. તમારા શહેરમાં સૂર્યોદયના સમય પ્રમાણે સરગીનો સમય નક્કી કરવો યોગ્ય રહેશે.
| શહેર | સૂર્યોદયનો અંદાજિત સમય |
| દિલ્હી | સવારે 6:31 વાગ્યે |
| મુંબઈ | સવારે 6:37 વાગ્યે |
| કોલકાતા | સવારે 5:39 વાગ્યે |
| જયપુર | સવારે 6:35 વાગ્યે |
| લખનઉ | સવારે 6:14 વાગ્યે |
| બેંગલુરુ | સવારે 6:12 વાગ્યે |
| ચેન્નાઈ | સવારે 6:02 વાગ્યે |
| હૈદરાબાદ | સવારે 6:13 વાગ્યે |
નોંધનીય છે કે સૂર્યોદયનો સમય શહેર અને સ્થાનિક ભૌગોલિક સ્થિતિ પ્રમાણે અલગ હોઈ શકે છે.
પરંપરા અનુસાર, કરવા ચોથનું નિર્જળા વ્રત સૂર્યોદયથી શરૂ થાય છે અને ચંદ્રોદય સુધી રાખવામાં આવે છે. આ દરમિયાન મહિલાઓ ભોજન અને પાણી ગ્રહણ કરતી નથી. જોકે, વ્રત રાખવાની રીત વ્યક્તિના સ્વાસ્થ્ય અને પારિવારિક પરંપરા અનુસાર અલગ હોઈ શકે છે.
પંચાંગ અનુસાર, દિલ્હીમાં 29 ઑક્ટોબરના રોજ કરવા ચોથની પૂજાનું શુભ મુહૂર્ત સાંજે 5:38થી 6:56 વાગ્યા સુધી રહેશે. આ દરમિયાન ભગવાન શિવ, માતા પાર્વતી અને ભગવાન ગણેશની પૂજા કરીને કરવા ચોથની કથા સાંભળવામાં આવે છે. ત્યારબાદ ચંદ્રદેવને અર્ઘ્ય અર્પણ કરીને વ્રત પૂર્ણ કરવામાં આવે છે. અન્ય શહેરોમાં પૂજાના મુહૂર્તમાં ફેરફાર હોઈ શકે છે.
કરવા ચોથના દિવસે સરગી ખાતા પહેલાં સવારે વહેલા ઊઠીને સ્નાન કરવાનો પ્રયાસ કરો. ત્યારબાદ સ્વચ્છ કપડાં પહેરીને ભગવાનનું સ્મરણ કરો અને સરગી ગ્રહણ કરો. હિન્દુ ધાર્મિક પરંપરાઓમાં સ્નાન કર્યા પછી પૂજા-પાઠ કરવાનું શુભ માનવામાં આવે છે. આ માન્યતાને કારણે ઘણા પરિવારોમાં મહિલાઓ સરગી ખાતા પહેલાં સ્નાન કરે છે.
- સરગી સૂર્યોદય પહેલાં ગ્રહણ કરો. પૂજાની સામગ્રી અગાઉથી તૈયાર રાખો. શુભ મુહૂર્તમાં પૂજા અને વ્રતકથા કરો. ચંદ્રદર્શન માટે તમારા શહેરનો ચંદ્રોદય સમય તપાસો. સ્વાસ્થ્યની સમસ્યા હોય તો નિર્જળા વ્રત રાખતાં પહેલાં તબીબી સલાહ લો.