આ વખતે મકરસંક્રાંતિ અને ષટતિલા એકાદશીના દુર્લભ સંયોગ બની રહ્યો છે. ત્યારે ઘણા લોકોમાં બંને તહેવારોની તારીખો અંગે મૂંઝવણ ઊભી થઈ છે. શાસ્ત્રો સૂર્ય ગોચરના દિવસે સંક્રાંતિ ઉજવવાની ભલામણ કરે છે, પરંતુ એકાદશીના નિયમો સવાલ ઉભા કરે છે. ભક્તો માટે સાચી તારીખ જાણવી મહત્વપૂર્ણ બની ગઈ છે. તો, ચાલો આ તહેવારની સાચી તારીખ શોધીએ.
ક્યારે છે મકરસંક્રાતિ ??
આ વર્ષે મકરસંક્રાંતિ અંગે ભક્તોમાં સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે તે 14 જાન્યુઆરીએ ઉજવાશે કે 15મી. કારણ કે મકરસંક્રાંતિ અને ષટતિલા એકાદશી એક જ દિવસે આવે છે. પંચાંગ મુજબ સૂર્ય 14 જાન્યુઆરીએ બપોરે 3.07 વાગ્યે ધન રાશિ છોડીને મકર રાશિમાં પ્રવેશ કરશે. સૂર્યનો મકર રાશિમાં પ્રવેશ સંક્રાંતિ કહેવાય છે.
ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર મકરસંક્રાંતિ પર સ્નાન, જપ, તપસ્યા, દાન, શ્રાદ્ધ (શ્રાદ્ધ) અને તર્પણ (અર્પણ) કરવાનું વિશેષ મહત્વ છે. ભગવાન વિષ્ણુને સમર્પિત એકાદશીને બધા પાપોનો નાશ કરનાર દિવસ પણ માનવામાં આવે છે. આ વર્ષે સંક્રાંતિ અને એકાદશીનો દુર્લભ સંયોગ બની રહ્યો છે, જે શાશ્વત પુણ્ય ફળ આપે છે તેવું માનવામાં આવે છે. જ્યોતિષીઓના મતે, આ દિવસે કરવામાં આવતા
દાન અને સારા કાર્યો લાંબા ગાળાના પરિણામો આપે છે.
14 જાન્યુઆરી કે 15 જાન્યુઆરીએ સંક્રાંતિ ક્યારે ઉજવવી જોઈએ?
પંચાગ મુજબ મકરસંક્રાંતિનો શુભ સમય 14 જાન્યુઆરીએ બપોરે 3.07 થી સાંજે 6 વાગ્યા સુધી રહેશે. વિદ્વાનો માને છે કે સૂર્ય જે દિવસે ગોચર કરે છે તે દિવસે સંક્રાંતિ ઉજવવી શાસ્ત્રો અનુસાર છે. આના આધારે 14 જાન્યુઆરીએ મકરસંક્રાંતિ ઉજવવી યોગ્ય માનવામાં આવે છે, ભલે સંક્રાંતિનો સમયગાળો 15 જાન્યુઆરી સુધી લંબાય.
પંચાગ મુજબ માઘ મહિનાના કૃષ્ણ પક્ષની એકાદશી તિથિ 13 જાન્યુઆરીના રોજ બપોરે 3.17 વાગ્યે શરૂ થશે અને ૧૪ જાન્યુઆરીના રોજ સાંજે 5.52 વાગ્યે સમાપ્ત થશે. પરિણામે ૧૪ જાન્યુઆરીના રોજ ષટ્તિલા એકાદશી વ્રત પણ મકરસંક્રાંતિના દિવસે જ રાખવામાં આવશે.
આ વખતે ખીચડી પર્વ વિશે મૂંઝવણ કેમ છે?
મકરસંક્રાંતિને ખીચડી પર્વ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. પરંપરા મુજબ આ દિવસે તલ, ગોળ, ચોખા, અડદ દાળ અને ખીચડીનું દાન કરવામાં આવે છે. જોકે આ વર્ષે ૧૪ જાન્યુઆરીના રોજ ષટ્તિલા એકાદશી હોવાથી, કેટલાક વિદ્વાનો 15 જાન્યુઆરી એટલે કે દ્વાદશી તિથિના દિવસે ખીચડી પર્વ ઉજવવાની ભલામણ કરી રહ્યા છે. શાસ્ત્રો અનુસાર એકાદશીના વ્રત રાખનારાઓ માટે ચોખા ખાવાની મનાઈ છે. તેથી, દ્વાદશીના દિવસે ચોખા અને ખીચડી પર્વ સંબંધિત દાન વધુ યોગ્ય માનવામાં આવે છે. જો તમે ઈચ્છો તો 14 જાન્યુઆરીના રોજ સાંજે 5.52 વાગ્યા પછી ચોખા અને ખીચડીનું દાન કરી શકો છો, કારણ કે એકાદશી તિથિ ત્યાં સુધીમાં પૂરી થઈ જશે.
શું એકાદશી પર ચોખાનું દાન કરવું અશુભ છે?
આ વખતે લોકો ષટ્તિલા એકાદશીના સંયોગને કારણે મકરસંક્રાંતિ પર ચોખાનું દાન કરવું અશુભ છે કે નહીં તે અંગે મૂંઝવણમાં છે. વિષ્ણુ પુરાણ અનુસાર ચોખાનું દાન કરવું પાપ માનવામાં આવતું નથી. જોકે ઉપવાસ કરનારાઓ માટે ચોખા ખાવાની મનાઈ છે. તેથી એકાદશીનું વ્રત રાખનારા ભક્તો 15 જાન્યુઆરી દ્વાદશીના દિવસે ખીચડીનું દાન કરી શકે છે અને ઉપવાસ તોડી શકે છે.
મકરસંક્રાંતિ 2026 શા માટે ખાસ છે?
આ વર્ષે ફક્ત એકાદશી જ નહીં પરંતુ સર્વાર્થ સિદ્ધિ યોગ અને અમૃત સિદ્ધિ યોગનું સંયોજન પણ ખૂબ જ શુભ માનવામાં આવે છે. જ્યોતિષીઓના મતે આ યોગ દરમિયાન સ્નાન, દાન અને પૂજા કરવાથી અનેકગણો લાભ મળે છે. આ જ કારણે ભક્તો આ વર્ષે મકરસંક્રાંતિ માટે ખાસ ઉત્સાહ દર્શાવી રહ્યા છે.
