મલમાસ શરૂ થતાં જ મુંડન, લગ્ન, ગૃહપ્રવેશ જેવા શુભ કાર્યો પર રોક લાગી જાય છે. ઘણા લોકો તો આ સમય દરમિયાન નવા કપડાં પણ ખરીદતા નથી. આવી સ્થિતિમાં લોકોના મનમાં પ્રશ્ન થાય છે કે આખરે મલમાસને 'મલ’ એટલે કે મલિન કેમ કહેવામાં આવે છે? શું આ મહિનો ખરેખર અપવિત્ર છે? ચાલો આજે આ ગૂંચવણને સમજીએ.
મલમાસ ખરેખર અપવિત્ર છે કે નહીં, તે જ્યોતિષ અને પૌરાણિક ગ્રંથોના આધારે સમજવાનો પ્રયાસ કરીએ.
સૌપ્રથમ એ જાણવું જરૂરી છે કે મલમાસમાં રહેલો ‘મલ’ શબ્દનો અર્થ મલિનતા અથવા અપવિત્રતા નથી. તેનો અર્થ ‘અભાવ’ થાય છે.
હકીકતમાં સૂર્ય વર્ષમાં 365 દિવસ હોય છે જ્યારે ચંદ્ર વર્ષમાં 354 દિવસ હોય છે. આ રીતે બંને વચ્ચે 11 દિવસનો તફાવત ઊભો થાય છે. આ તફાવત દૂર કરવા માટે દર ત્રણ વર્ષે ચંદ્ર વર્ષમાં એક વધારાનો મહિનો ઉમેરવામાં આવે છે, જેને અધિક માસ અથવા મલમાસ કહેવામાં આવે છે.
આ અધિક માસ દરમિયાન એક પણ સૂર્ય સંક્રાંતિ આવતી નથી, એટલે કે સંક્રાંતિનો ‘અભાવ’ રહે છે. આ કારણસર તેને મલમાસ કહેવામાં આવે છે. એટલે મલમાસ ખગોળીય ગણતરીને સંતુલિત કરતો મહિનો છે, અપવિત્ર મહિનો નથી.
મલમાસ દરમિયાન લગ્ન, ગૃહપ્રવેશ જેવા શુભ કાર્યો કરવામાં આવતા નથી. કારણ કે આવા કાર્યો માટે સૂર્ય અને ગુરુ ગ્રહની મજબૂત સ્થિતિ જરૂરી માનવામાં આવે છે. પરંતુ મલમાસમાં કોઈ સંક્રાંતિ ન હોવાને કારણે આ મહિનામાં ભૌતિક અને સાંસારિક શુભ કાર્યોને ફળ આપનારી ઊર્જાનો અભાવ રહે છે.
આ કારણે આ મહિને સાંસારિક કાર્યો ટાળવામાં આવે છે, જ્યારે ધાર્મિક, આધ્યાત્મિક અને ભક્તિ સંબંધિત કાર્યો કરવું ખૂબ શુભ માનવામાં આવે છે.
ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, પહેલાં મલમાસનો ઉપહાસ કરવામાં આવતો હતો. દુઃખી થઈને મલમાસ ભગવાન વિષ્ણુ પાસે પોતાની વ્યથા લઈને ગયો. ત્યારે ભગવાન વિષ્ણુએ આ મહિનાને પોતાનું નામ ‘પુરુષોત્તમ માસ’ આપ્યું અને પોતે આ મહિનાના સ્વામી બન્યા.
તેથી પુરુષોત્તમ માસ દરમિયાન ભગવાન વિષ્ણુની ઉપાસના, જપ-તપ, દાન અને આધ્યાત્મિક કાર્યો કરવું અત્યંત શુભ માનવામાં આવે છે.
આ પણ વાંચો: Rahu-Ketu Transit 2026: રાહુ-કેતુના ગોચરથી પલટાશે દેશ-દુનિયાની હાલત
(Disclaimer: આ સમાચારમાં આપવામાં આવેલી માહિતી ધાર્મિક માન્યતાઓ અને સામાન્ય માહિતી પર આધારિત છે. (sandesh news) સંદેશ ન્યૂઝ આની પુષ્ટિ કરતું નથી.)