એકાદશી વ્રત હિન્દુ ધર્મમાં વિશેષ સ્થાન ધરાવે છે, ત્યારે નિર્જળા એકાદશીને તેમાંથી સર્વોચ્ચ, પવિત્ર અને સૌથી પડકારજનક માનવામાં આવે છે. તે વર્ષની ચોવીસ એકાદશીઓમાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ સ્થાન ધરાવે છે. વળી આ વર્ષે નિર્જળા એકાદશી ખાસ છે કારણ કે આ દિવસે 4 દુર્લભ સંયોગ રચાઇ રહ્યા છે.
નિર્જળા એકાદશીએ કયા યોગની રચના ?
આ વર્ષનું પાલન ખાસ કરીને અનન્ય છે કારણ કે તે ચાર દુર્લભ અને શુભ સંયોગોના સંગમને ચિહ્નિત કરે છે. પંચાંગ અનુસાર આ દિવસે શિવયોગ, રવિયોગ અને સિદ્ધ યોગ નો ત્રિવેણી સંગમ' (સંગમ) રચાઈ રહ્યો છે. વળી ચોથું અને સૌથી મહત્વપૂર્ણ પરિબળ એ છે કે વ્રત ગુરુવારે પડે છે. આ દિવસ ભગવાન વિષ્ણુને ખાસ પ્રિય છે.
નિર્જલા એકાદશી 2026 ક્યારે છે?
દ્રિક પંચાંગ અનુસાર, એકાદશી તિથિ (ચંદ્ર દિવસ) 24 જૂન, 2026 ના રોજ સાંજે 6:12 વાગ્યે શરૂ થાય છે અને 25 જૂન, 2026 ના રોજ રાત્રે 8:09 વાગ્યા સુધી ચાલુ રહે છે. ઉદય તિથિ (સૂર્યોદય નિયમ) ના આધારે, નિર્જલા એકાદશી વ્રત ગુરુવાર, 25 જૂનના રોજે ગણવામાં આવશે.
25 જૂનના રોજ ચાર શુભ સંકલનો
આ વર્ષે, નિર્જલા એકાદશી માત્ર ઉપવાસ માટે જ નહીં પરંતુ અનેક શુભ સંકલનોના એક સાથે થવા માટે પણ ધ્યાન ખેંચી રહી છે.
રવિ યોગ
રવિ યોગને એક શુભ સંકલન માનવામાં આવે છે જે અનુકૂળ પ્રવૃત્તિઓને સરળ બનાવે છે અને અવરોધોને દૂર કરવામાં મદદ કરે છે. આ યોગ સવારે 5:25 થી સાંજે 4:29 સુધી સક્રિય રહેશે. આ સમયગાળા દરમિયાન ભગવાન વિષ્ણુની પૂજા, મંત્રોચ્ચાર અને દાન-પુણ્ય કરવું એ ખાસ કરીને ફળદાયી માનવામાં આવે છે.
શિવયોગ
નિર્જલા એકાદશીના દિવસે સવારે 10:22 વાગ્યે શિવયોગ શરૂ થશે. જ્યોતિષશાસ્ત્રમાં, આ યોગ (જ્યોતિષીય સંયોજન) ને સૌભાગ્ય, સફળતા અને સકારાત્મક ઉર્જાનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ સમય દરમિયાન કરવામાં આવતી ધાર્મિક પ્રવૃત્તિઓથી પ્રાપ્ત થતી આધ્યાત્મિક પુણ્ય અનેક ગણી વધી જાય છે.
સિદ્ધ યોગ
'સિદ્ધ યોગ' પણ સવારે 10:53 વાગ્યે શરૂ થશે અને દિવસભર અસરકારક રહેશે. સિદ્ધ યોગને તમામ પ્રકારની શુભ પ્રવૃત્તિઓ માટે ખૂબ જ શુભ માનવામાં આવે છે. આ સમયગાળા દરમિયાન પૂજા, મંત્ર જાપ અને દાન કરવાથી વિશેષ લાભ મળે છે.
ગુરુવારનો દુર્લભ સંયોગ
આ વખતે ચોથો અને સૌથી મહત્વપૂર્ણ સંયોગ એ છે કે નિર્જલા એકાદશી ગુરુવારે આવે છે. ગુરુવારને ભગવાન વિષ્ણુ અને દેવગુરુ બૃહસ્પતિ (ગુરુ) નો દિવસ માનવામાં આવે છે. એકાદશીનું વ્રત પણ ભગવાન વિષ્ણુને સમર્પિત હોવાથી આ સંયોગ ભક્તો માટે ખાસ શુભ માનવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર આ દિવસે ઉપવાસ અને પૂજા કરવાથી ભગવાન વિષ્ણુની વિશેષ કૃપા પ્રાપ્ત થાય છે.
નિર્જલા એકાદશીનું ધાર્મિક મહત્વ
નિર્જલા એકાદશીને 'ભીમસેની એકાદશી' તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. પૌરાણિક કથાઓ અનુસાર, મહાભારતના યુગ દરમિયાન, ભીમસેનને ભોજન વિના રહેવું અશક્ય લાગ્યું. પરિણામે, ઋષિ વેદવ્યાસે તેમને વર્ષમાં ફક્ત એક જ વાર નિર્જલા એકાદશીનું વ્રત રાખવાની સલાહ આપી. એવું કહેવાય છે કે આ વ્રતની શક્તિ દ્વારા, તેમને બધી એકાદશીઓનું પાલન કરવા જેટલું પુણ્ય પ્રાપ્ત થયું. આ કારણોસર, આ ચોક્કસ એકાદશીનું વિશેષ મહત્વ છે.
(Disclaimer- આ લેખમાં આપેલી કોઈપણ માહિતીની ચોકસાઈ અથવા વિશ્વસનીયતાની ખાતરી આપવામાં આવતી નથી. આ માહિતી જ્યોતિષીઓ, પંચાંગ, માન્યતાઓ અથવા ધાર્મિક ગ્રંથો જેવા વિવિધ સ્ત્રોતોમાંથી એકત્રિત કરીને તમારા સુધી પહોંચાડવામાં આવી છે. અમારો ઉદ્દેશ્ય ફક્ત માહિતી પહોંચાડવાનો છે. અમે એટલે કે સંદેશ ન્યૂઝ ડિઝિટીલ ખાતરી આપી શકતુ નથી કે તે સાચું અને સાબિત થયું છે. )
આ પણ વાંચો-પાણીપુરીમાં બટાકા ચણા જ કેમ ભરવામાં આવે છે?
