જ્યોતિષશાસ્ત્ર અનુસાર, જ્યારે ચંદ્ર કુંભ અને મીન રાશિના છેલ્લા પાંચ નક્ષત્રોમાંથી પસાર થાય છે: ધનિષ્ઠા, શતભિષા, પૂર્વાભાદ્રપદ, ઉત્તરાભાદ્રપદ અને રેવતી. આ સમયગાળો લગભગ પાંચ દિવસ સુધી ચાલે છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, પંચક કાળ દરમિયાન ઘરમાં પ્રવેશ, લગ્ન કરવા, નવી વસ્તુ ખરીદવા અથવા બાંધકામ શરૂ કરવા જેવા કોઈપણ શુભ કાર્ય પર પ્રતિબંધ છે. આ સમયગાળા દરમિયાન શરૂ કરાયેલા કાર્યમાં વારંવાર અવરોધોનો સામનો કરવો પડે છે અથવા પ્રતિકૂળ પરિણામો મળે છે. આ દિવસોમાં ઉપવાસ, પૂજા અને દાન કરવાથી હજાર ગણું વધુ પુણ્ય મળે છે. નવેમ્બરમાં પંચક કાળ ક્યારે શરૂ થાય છે અને કયા કાર્યોને પ્રતિબંધિત માનવામાં આવે છે.
પંચક 1 નવેમ્બર, 2025થી શરૂ થાય છે
દ્રિક પંચાંગ મુજબ, પંચક 1 નવેમ્બર, 2025થી શરૂ થાય છે અને 5 નવેમ્બરના રોજ સમાપ્ત થાય છે. આ સમયગાળાને ભીષ્મ પંચક કહેવામાં આવે છે. કારતક મહિનામાં આવતા પંચકને વૈકુંઠ પંચક અથવા હરિ પંચક તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
ભીષ્મ પંચક કેમ કહેવાય છે?
મહાભારત દરમિયાન, જ્યારે ભીષ્મ પિતામહે સ્વૈચ્છિક મૃત્યુનું વરદાન મેળવ્યુ હતું, ત્યારે તેમણે સૂર્ય ઉત્તર દિશામાં જાય તેની રાહ જોઈ હતી. આ પાંચ દિવસો દરમિયાન, કારતક મહિનામાં એકાદશીથી પૂર્ણિમા સુધી, તેમણે ભગવાન કૃષ્ણનું ધ્યાન કર્યું અને પાંડવોને ધર્મ, અર્થ, કામ અને મોક્ષનું જ્ઞાન આપ્યું. ભગવાન કૃષ્ણએ આ પાંચ દિવસોને ભીષ્મ પંચક નામ આપ્યું, તેમને અત્યંત શુભ ગણાવ્યા. તેથી, જ્યારે પંચક કાળ એકાદશીની આસપાસ આવે છે, ત્યારે તેને ભીષ્મ પંચક કહેવામાં આવે છે. આ સમયગાળા દરમિયાન કરવામાં આવતી પૂજા, ઉપવાસ અને દાન મુક્તિ તરફ દોરી જાય છે.
પંચક દરમિયાન આ કાર્યો ન કરો
પંચક દરમિયાન કોઈ નવું કાર્ય, વ્યવસાય અથવા મોટું રોકાણ શરૂ ન કરો. પંચક દરમિયાન દક્ષિણ દિશામાં મુસાફરી કરવાનું ટાળો, તે અશુભ માનવામાં આવે છે. છત, રંગકામ અથવા બાંધકામના કામમાં વિલંબ કરો. પલંગ, ફર્નિચર બનાવશો નહીં અથવા તેનું સમારકામ કરશો નહીં. આ સમયગાળા દરમિયાન નવા રાચરચીલું, કપડાં અથવા મોંઘી વસ્તુઓ ખરીદવાનું ટાળો.
પંચક દરમિયાન શું કરવું?
પંચકના અશુભ પ્રભાવથી બચવા માટે, ભગવાન વિષ્ણુ અને હનુમાનજીની પૂજા કરો. હનુમાન ચાલીસા અથવા વિષ્ણુ સહસ્ત્રનામનો પાઠ કરો. દક્ષિણ દિશામાં મુસાફરી કરતા પહેલા, દક્ષિણ દિશામાં સરસવના તેલનો દીવો પ્રગટાવો. જો કોઈ કામ તાત્કાલિક હોય તો રેવતી નક્ષત્રમાં હવન કે દાન કરવાથી શુભ ફળ મળી શકે છે.
(Disclaimer: આ સમાચારમાં આપવામાં આવેલી માહિતી ધાર્મિક માન્યતાઓ અને સામાન્ય માહિતી પર આધારિત છે. (sandesh news) સંદેશ ન્યૂઝ આની પુષ્ટિ કરતું નથી.)
