પિતૃ પક્ષ મહાલય અમાસ પર સમાપ્ત થાય છે, જેને સર્વ પિતૃ અમાસ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. જે પૂર્વજોની મૃત્યુ તારીખો અજાણી હોય છે, તેમના માટે પિતૃ પક્ષના છેલ્લા દિવસે એટલે કે સર્વ પિતૃ અમાસ પર શ્રાદ્ધ કરવામાં આવે છે. જ્યોતિષશાસ્ત્રમાં પૂર્વજોની શાંતિ અને આશીર્વાદ મેળવવા માટે કેટલાક ખાસ ઉપાયો પણ સૂચવવામાં આવ્યા છે. જ્યોતિષશાસ્ત્ર અનુસાર, પિતૃ પક્ષના અંત પહેલા આ ઉપાયો કરવાથી જીવનમાં સુખ અને સમૃદ્ધિ આવે છે.
પૂર્વજોની તિથિ પર શ્રાદ્ધ અને તર્પણ કરવાથી
પિતૃ પક્ષ દરમિયાન પોતાના મૃત સ્વજનોની તિથિ પર શ્રાદ્ધ, તર્પણ અને પિંડ દાન કરવું ખૂબ જ શુભ માનવામાં આવે છે. જો ચોક્કસ તારીખ યાદ ન હોય, તો સર્વ પિતૃ અમાવાસ્યા પર શ્રાદ્ધ કરી શકાય છે. આ વિધિ ભક્તિ અને શ્રદ્ધાથી કરવી જોઈએ, મજબૂરી કે ક્રોધથી નહીં.
પક્ષીઓ અને પ્રાણીઓને ભોજન કરાવવું
પિતૃ પક્ષ દરમિયાન પ્રાણીઓ અને પક્ષીઓને ભોજન કરાવવું પણ પુણ્ય માનવામાં આવે છે. પિતૃ પક્ષ દરમિયાન પૂર્વજોને પ્રસન્ન કરવા માટે, ઘરની છત પર આવતા પક્ષીઓ, બહાર દેખાતા કૂતરા અને ગાયોને ભોજન કરાવવું જોઈએ. એવું માનવામાં આવે છે કે આનાથી પૂર્વજોના આત્માને શાંતિ મળે છે.
દક્ષિણ દિશામાં દીવો પ્રગટાવવો
હિન્દુ માન્યતા અનુસાર, દક્ષિણ દિશા પૂર્વજો સાથે સંકળાયેલી છે. તેથી, પિતૃ પક્ષ દરમિયાન, દરરોજ સાંજે દક્ષિણ તરફ મુખ કરીને દીવો પ્રગટાવવો જોઈએ. આનાથી પૂર્વજોના આત્માઓ પ્રસન્ન થાય છે અને પરિવાર પર તેમના આશીર્વાદ રહે છે.
પીપળાના વૃક્ષની પૂજા
પિતૃ પક્ષ દરમિયાન પીપળાના વૃક્ષની પૂજા કરવાનું વિશેષ મહત્વ માનવામાં આવે છે. પીપળાના વૃક્ષને પૂર્વજોનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. આ સમયગાળા દરમિયાન યોગ્ય વિધિઓ સાથે પીપળાના વૃક્ષની પૂજા કરવાથી પિતૃઓ પ્રસન્ન થાય છે અને પરિવારમાં સુખ અને શાંતિ આવે છે.
બ્રાહ્મણ ભોજન અને દાન
શ્રાદ્ધ વિધિના ભાગ રૂપે બ્રાહ્મણોને ઘરે આમંત્રણ આપવું અને તેમને આદરપૂર્વક ભોજન કરાવવું એ શુભ માનવામાં આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે તેમને કપડાં, ભોજન અને દક્ષિણા આપવાથી અને તેમને વિદાય આપવાથી પૂર્વજોના આત્માઓ સંતુષ્ટ થાય છે.
સાત્વિક જીવન અને પિતૃયજ્ઞ
પિતૃ પક્ષ દરમિયાન કરવામાં આવતા શ્રાદ્ધને પિતૃયજ્ઞ કહેવામાં આવે છે. શ્રાદ્ધ કરનાર વ્યક્તિએ સાત્વિક ભોજન ખાવું જોઈએ અને શિસ્તબદ્ધ જીવન જીવવું જોઈએ. આનાથી તેમના આત્માને શાંતિ મળે છે અને પૂર્વજોને આશીર્વાદ મળે છે.
દાનનું મહત્વ
દાન એ પિતૃ પક્ષનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે. શાસ્ત્રોમાં ગાય, જમીન, સોનું, ખોરાક, વસ્ત્ર, મીઠું, ઘી વગેરેનું દાન કરવાનું મહત્વ સમજાવવામાં આવ્યું છે. એવું કહેવાય છે કે વ્યક્તિની ક્ષમતા મુજબ દાન કરવાથી પિતૃઓના શાપ દૂર થાય છે અને પૂર્વજોના આશીર્વાદ પ્રાપ્ત થાય છે.
(Disclaimer: આ સમાચારમાં આપવામાં આવેલી માહિતી ધાર્મિક માન્યતાઓ અને સામાન્ય માહિતી પર આધારિત છે. (sandesh news) સંદેશ ન્યૂઝ આની પુષ્ટિ કરતું નથી.)