સર્વપિતૃ અમાસ 10 ઓક્ટોબર, 2026ના શનિવારે મનાવવામાં આવશે. આ પિતૃપક્ષનો છેલ્લો દિવસ છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, આ પવિત્ર દિવસ પૂર્વજોને શ્રદ્ધાંજલિ અર્પણ કરવા માટે વિશેષ મહત્ત્વ ધરાવે છે. જે પૂર્વજોની શ્રાદ્ધ તિથિ કોઈ કારણસર યાદ ન હોય અથવા તેમની નિર્ધારિત તિથિએ શ્રાદ્ધ ન થઈ શક્યું હોય, તેમના માટે પણ આ દિવસે શ્રાદ્ધ અને તર્પણ કરી શકાય છે. તેથી સર્વપિતૃ અમાવસ્યાને સામૂહિક શ્રાદ્ધનો દિવસ પણ કહેવામાં આવે છે.
હિંદુ ધર્મમાં માનવામાં આવે છે કે આ દિવસે પૂર્વજોનું શ્રાદ્ધ, તર્પણ અને દાન કરવાથી તેમના પ્રત્યે કૃતજ્ઞતા વ્યક્ત થાય છે. ધાર્મિક માન્યતા મુજબ, વિધિપૂર્વક કરવામાં આવતી આ ક્રિયાઓથી પિતૃઓના આશીર્વાદ પ્રાપ્ત થાય છે. ચાલો જાણીએ કે સર્વપિતૃ અમાવસ્યાના દિવસે કઈ બાબતોનું ધ્યાન રાખવું જોઈએ અને કઈ ભૂલો ટાળવી જોઈએ.
સર્વપિતૃ અમાસ પર શું કરવું જોઈએ?
સાત્વિક ભોજન બનાવો:
આ દિવસે ઘરમાં લસણ અને ડુંગળી વગરનું સાત્વિક ભોજન બનાવવું જોઈએ. ધાર્મિક પરંપરા મુજબ, શ્રાદ્ધના દિવસે શુદ્ધતા અને સાત્વિકતાનું વિશેષ ધ્યાન રાખવામાં આવે છે.
બ્રાહ્મણો અને જરૂરિયાતમંદોને ભોજન કરાવો:
આ દિવસે બ્રાહ્મણો તથા ગરીબ અને જરૂરિયાતમંદ લોકોને ભોજન કરાવવું જોઈએ. તેમની ક્ષમતા અનુસાર દાન આપવું પણ શુભ માનવામાં આવે છે.
દક્ષિણ દિશા તરફ મુખ રાખીને તર્પણ કરો:
પિતૃઓને તર્પણ અને શ્રાદ્ધ કરતી વખતે દક્ષિણ દિશા તરફ મુખ રાખવાની પરંપરા છે. ધાર્મિક માન્યતા મુજબ, દક્ષિણ દિશા પિતૃઓ સાથે સંકળાયેલી છે.
દાનનું વિશેષ મહત્ત્વ:
આ દિવસે પોતાની ક્ષમતા પ્રમાણે અનાજ, વસ્ત્રો, ચપ્પલ, પગરખાં અને અન્ય ઉપયોગી વસ્તુઓનું દાન કરવું જોઈએ.
પવિત્ર સ્નાન કરો:
સવારે વહેલા ઊઠીને પવિત્ર નદીમાં સ્નાન કરવું શુભ માનવામાં આવે છે. જો નદીમાં સ્નાન કરવું શક્ય ન હોય, તો સ્નાનના પાણીમાં થોડું ગંગાજળ ભેળવીને સ્નાન કરી શકાય છે.
શ્રાદ્ધમાં પરંપરાગત ભોજન બનાવો:
શ્રાદ્ધ માટે ખીર, પૂરી, કોળાનું શાક, કઢી અને અડદની દાળમાંથી બનાવેલી દહીંવડી જેવી વાનગીઓ બનાવવાની પરંપરા છે. ભોજન બનાવતી વખતે સ્વચ્છતાનું ધ્યાન રાખવું જોઈએ.
મંત્રોચ્ચાર સાથે તર્પણ કરો:
હાથમાં જળ, તલ અને ફૂલ લઈને પૂર્વજોને સ્મરણ કરતાં તર્પણ કરવાની પરંપરા છે. આ સમયે પિતૃઓના નામ અને ગોત્રનું સ્મરણ કરવામાં આવે છે. વિધિ માટે પરિવારના વડીલો અથવા જાણકાર પુરોહિતનું માર્ગદર્શન લઈ શકાય છે.
પિંડદાન કરો:
ધાર્મિક પરંપરા અનુસાર, લોટ, ચોખા અથવા જવમાં દૂધ, મધ અને ઘી ભેળવીને પિંડ તૈયાર કરવામાં આવે છે. ત્યારબાદ તેને વિધિપૂર્વક પૂર્વજોને અર્પણ કરવામાં આવે છે.
પશુ-પક્ષીઓને ભોજન આપો:
બ્રાહ્મણોને ભોજન કરાવતા પહેલાં ભોજનનો થોડો ભાગ કાગડા, ગાય અને કૂતરાને ખવડાવવાની પરંપરા પણ છે.
સર્વપિતૃ અમાસ પર શું ન કરવું જોઈએ?
આ દિવસે માંસ, દારૂ અને તામસિક ભોજનનું સેવન ટાળવું જોઈએ. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, આ દિવસે વાળ, નખ અથવા દાઢી કપાવવાનું ટાળવામાં આવે છે. ઘરમાં ઝઘડા, વિવાદ અને અશાંતિથી દૂર રહેવું જોઈએ. આ દિવસે મુંડન, ગૃહપ્રવેશ અને લગ્ન જેવા શુભ પ્રસંગો યોજવાનું ટાળવાની પરંપરા છે.
આ પણ વાંચો: Sun Transit: સૂર્ય ગોચરથી આ 3 રાશિઓની વધી શકે છે મુશ્કેલીઓ! ખર્ચમાં વધારો અને તણાવની શક્યતા
(Disclaimer: આ સમાચારમાં આપવામાં આવેલી માહિતી ધાર્મિક માન્યતાઓ અને સામાન્ય માહિતી પર આધારિત છે. (sandesh news) સંદેશ ન્યૂઝ આની પુષ્ટિ કરતું નથી.)
