શરદ પૂર્ણિમાનો દિવસ હિંદુ ધર્મમાં ખૂબ જ વિશેષ અને પવિત્ર માનવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, આ દિવસે ચંદ્રદેવ સોળે કળાએ ખીલીને પ્રકાશિત થાય છે. આશ્વિન મહિનાના શુક્લ પક્ષની પૂર્ણિમાના દિવસે શરદ પૂર્ણિમાની ઉજવણી કરવામાં આવે છે. આ દિવસે ચંદ્રદેવની સાથે માતા લક્ષ્મી અને ભગવાન વિષ્ણુની પૂજા કરવાનું પણ વિશેષ મહત્વ છે. શરદ પૂર્ણિમાના દિવસે દૂધ અને ચોખામાંથી બનાવેલી ખીરનો પ્રસાદ તૈયાર કરવાની પરંપરા પણ છે.
શરદ પૂર્ણિમા 2026 ક્યારે ઉજવાશે?
આ વર્ષે આશ્વિન મહિનાની પૂર્ણિમા તિથિની શરૂઆત 25 ઓક્ટોબર 2026, રવિવારે બપોરે 11:55 વાગ્યે થશે. પૂર્ણિમા તિથિનું સમાપન 26 ઓક્ટોબર 2026, સોમવારે સવારે 9:41 વાગ્યે થશે. ધાર્મિક પરંપરામાં પૂર્ણિમા તિથિ દરમિયાન થતા ચંદ્રોદયને વિશેષ મહત્વ આપવામાં આવે છે. આ કારણે 25 ઓક્ટોબરે જ શરદ પૂર્ણિમા ઉજવવામાં આવશે.
પંચાંગ અનુસાર, 25 ઓક્ટોબરના રોજ શરદ પૂર્ણિમાના દિવસે ચંદ્રોદય સાંજે 4:21 વાગ્યે થશે. આ દિવસે ચંદ્રના દર્શન અને પૂજા માટે વિશેષ મહત્વ માનવામાં આવે છે.
શરદ પૂર્ણિમા 2026 પૂજાનો શુભ સમય
શરદ પૂર્ણિમાની રાત્રે ચંદ્રોદય પછી પૂજા કરવાનું વિશેષ મહત્વ છે. 25 ઓક્ટોબરની રાત્રે માતા લક્ષ્મી, ભગવાન વિષ્ણુ અને ચંદ્રદેવની પૂજા કરી શકાય છે. આ દિવસે રાત્રિના નિશિતા કાળનો સમય 11:39 વાગ્યાથી 12:31 વાગ્યા સુધી રહેશે.
ધાર્મિક માન્યતા પ્રમાણે, શરદ પૂર્ણિમાની રાત્રે તૈયાર કરેલી ખીરને ખુલ્લા આકાશ નીચે ચંદ્રપ્રકાશમાં રાખવામાં આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે ચંદ્રના પ્રકાશથી ખીરમાં ઔષધીય અને અમૃત સમાન ગુણો આવે છે. ત્યારબાદ સવારે આ ખીરનો પ્રસાદ તરીકે સ્વીકાર કરવામાં આવે છે.
શરદ પૂર્ણિમાએ ખીર કેમ બનાવવામાં આવે છે?
શરદ પૂર્ણિમા પર દૂધ અને ચોખામાંથી ખીર બનાવવાની પરંપરા વર્ષોથી ચાલી આવે છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, શરદ પૂર્ણિમાના દિવસે માતા લક્ષ્મીનું પ્રાગટ્ય થયું હતું. તેથી આ દિવસે માતા લક્ષ્મીની વિશેષ પૂજા કરવામાં આવે છે અને તેમને ખીરનો ભોગ ધરાવવામાં આવે છે.
શરદ પૂર્ણિમાની રાત્રે કોજાગર લક્ષ્મી પૂજા કરવાની પણ પરંપરા છે. માન્યતા છે કે આ રાત્રે માતા લક્ષ્મી પૃથ્વી પર ભ્રમણ કરે છે અને જે લોકો જાગરણ કરીને તેમની પૂજા કરે છે, તેમના પર માતાની કૃપા થાય છે.
ખીરને ચાંદનીમાં રાખ્યા બાદ બીજા દિવસે સવારે તેનું સેવન કરવામાં આવે છે અને પરિવારના સભ્યોમાં પ્રસાદ તરીકે વહેંચવામાં આવે છે. જોકે, આ માન્યતાઓ ધાર્મિક પરંપરાઓ અને લોકવિશ્વાસ પર આધારિત છે.
આ પણ વાંચો: Hanuman Chalisa: હનુમાન ચાલીસાની આ ચોપાઈમાં છે બજરંગબલીની શક્તિનું રહસ્ય, જાણો તેનો સાચો અર્થ
