સૌરાષ્ટ્રના દરિયા કિનારે સ્થિત પ્રથમ જ્યોતિર્લિંગ ભગવાન સોમનાથના પ્રાંગણમાં ભક્તિ અને શ્રદ્ધાની લહેર છવાઈ ગઈ. સોમનાથ સ્વાભિમાન પર્વ નિમિત્તે, PM મોદીએ સોમનાથ જ્યોતિર્લિંગનો જલાભિષેક (જળ અભિષેક) કર્યો અને વૈદિક મંત્રોચ્ચાર સાથે વિશેષ પ્રાર્થના કરી. ચાલો જાણીએ કે સોમનાથ મંદિર વિશ્વભરના મંદિરોમાં શા માટે આટલું વિશિષ્ટ છે અને તેની સ્થાપત્યમાં કયા રહસ્યો છુપાયેલા છે.
ધાર્મિક માન્યતા મુજબ સોમનાથ જ્યોતિર્લિંગ સ્વયંભૂ છે
ધાર્મિક માન્યતા મુજબ સોમનાથ જ્યોતિર્લિંગ સ્વયંભૂ છે અને અહીં દર્શન માત્રથી ભક્તોને આધ્યાત્મિક શાંતિની અનુભૂતિ થાય છે. મંદિર અરબી સમુદ્રના કિનારે આવેલું છે, જ્યાંથી સૂર્યોદય અને સૂર્યાસ્તના દૃશ્યો અત્યંત મનમોહક લાગે છે. મંદિરની સ્થાપત્યકળા ચાલુક્ય શૈલી પર આધારિત છે, જે તેની ભવ્યતામાં વધારો કરે છે.
સોમનાથ મંદિરનો ઇતિહાસ અને પૌરાણિક મહત્વ
પ્રથમ જ્યોતિર્લિંગ: જ્યાં ચંદ્રદેવ શ્રાપથી મુક્ત થયા હતા
પૌરાણિક માન્યતાઓ અનુસાર, સોમનાથને 12 આદિ જ્યોતિર્લિંગોમાંનું પ્રથમ માનવામાં આવે છે. આ સ્થળને પ્રભાસ તીર્થ કહેવામાં આવે છે. દંતકથા છે કે ચંદ્રદેવ (સોમ) એ પ્રજાપતિ દક્ષના શ્રાપથી મુક્ત થવા માટે આ જ સ્થળે ભગવાન શિવની તીવ્ર તપસ્યા કરી હતી. તેમની ભક્તિથી પ્રસન્ન થઈને, શિવે તેમને પુનર્જીવિત કર્યા, તેથી તેનું નામ સોમનાથ પડ્યું, જેનો અર્થ ચંદ્રનો ભગવાન થાય છે.
સોમનાથ ધામની વિશેષતાઓ
અખંડ જ્યોતિ: મંદિરમાં એક અખંડ જ્યોત પ્રજ્વલિત છે, જેને શિવના શાશ્વત સ્વરૂપનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે.
અનોખુ સ્થાપત્ય: હાલનું મંદિર ચાલુક્ય શૈલીની સ્થાપત્ય શૈલીમાં બનેલ છે. તેની ભવ્યતા અને કોતરણી જોવાલાયક છે.
બાણ સ્તંભ (તીરસ્તંભ): આ મંદિરની દક્ષિણ બાજુએ સ્થાપિત એક સ્તંભ છે. તેના પર સંસ્કૃત શિલાલેખ છે, જે જણાવે છે કે આ બિંદુથી દક્ષિણ ધ્રુવ સુધી, પૃથ્વી પર કોઈ ભૂમિ નથી.
કપિલ કુંડ: મંદિરની નજીક કપિલ મુનિ દ્વારા સ્થાપિત કપિલ કુંડ છે, જ્યાં સ્નાનને પવિત્ર માનવામાં આવે છે.
આ પ્રાચીન પ્રથમ જ્યોતિર્લિંગ શિવભક્તો માટે ખૂબ જ મહત્વ ધરાવે છે, સોમનાથ મંદિરની સૌથી ખાસ વાત તેનું અવિનાશી અસ્તિત્વ અને પુનર્નિર્માણનો ઇતિહાસ છે. ઈતિહાસ મુજબ આ પવિત્ર મંદિર પર અનેક વાર આક્રમણ થયા અને તેને નષ્ટ કરવાનો પ્રયત્ન થયો, પરંતુ દરેક વખત તે વધુ ભવ્ય સ્વરૂપમાં ફરીથી ઉભું થયું. આ કારણે સોમનાથ મંદિરને સંઘર્ષ, શ્રદ્ધા અને પુનર્જાગરણનું પ્રતીક કહેવાય છે. આજનું ભવ્ય મંદિર ભારતની સ્વતંત્રતા બાદ લોખંડી પુરુષ સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલની પ્રેરણાથી ફરીથી નિર્માણ પામ્યું હતું.
આ પણ વાંચો : Makar Sankranti: 200 વર્ષ બાદ આ રાશિઓનું ભાગ્ય ચમકશે, શક્તિશાળી પંચગ્રહી યોગથી ફાયદો
(Disclaimer: આ સમાચારમાં આપવામાં આવેલી માહિતી ધાર્મિક માન્યતાઓ અને સામાન્ય માહિતી પર આધારિત છે. (sandesh news) સંદેશ ન્યૂઝ આની પુષ્ટિ કરતું નથી.)