વાસ્તુશાસ્ત્ર પ્રાચીન ભારતીય વિજ્ઞાન અને કળા છે. તેમાં ઘર, મકાન, મંદિર અને અન્ય ઇમારતોની રચના, દિશા તથા આસપાસની ઊર્જા વચ્ચે સંતુલન જાળવવા અંગે અનેક નિયમો જણાવવામાં આવ્યા છે. વાસ્તુશાસ્ત્ર અનુસાર, જીવનમાં સુખ-શાંતિ, સમૃદ્ધિ અને પ્રગતિ માટે ઘરમાં સકારાત્મક ઊર્જા જળવાઈ રહેવી જરૂરી છે.
આપણા રોજિંદા જીવનમાં ઉપયોગમાં લેવાતી કેટલીક વસ્તુઓને લઈને પણ વાસ્તુશાસ્ત્રમાં ખાસ નિયમો જણાવવામાં આવ્યા છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, કેટલીક પવિત્ર વસ્તુઓને ક્યારેય સીધી જમીન પર રાખવી જોઈએ નહીં. આમ કરવાથી તેમનું અપમાન થાય છે અને વાસ્તુદોષ ઊભો થઈ શકે છે. તેથી ઘરમાં પૂજામાં ઉપયોગમાં લેવાતી વસ્તુઓને યોગ્ય અને સ્વચ્છ જગ્યાએ રાખવી જરૂરી છે. ચાલો જાણીએ એવી ચાર વસ્તુઓ વિશે, જેને જમીન પર રાખવાનું ટાળવું જોઈએ.
શિવલિંગ અને શાલિગ્રામ
હિન્દુ ધર્મ અને વાસ્તુશાસ્ત્રમાં શિવલિંગ તથા શાલિગ્રામને અત્યંત પવિત્ર માનવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, ઘરમાં સ્થાપિત શિવલિંગ કે શાલિગ્રામને ક્યારેય સીધા જમીન પર રાખવા જોઈએ નહીં. આવું કરવું અશુભ અને અનાદર સમાન માનવામાં આવે છે.
આ બંને પવિત્ર સ્વરૂપોને ઘરના પૂજાસ્થળમાં સ્વચ્છ અને યોગ્ય આસન અથવા પૂજાની વેદી પર રાખવા જોઈએ. આ ઉપરાંત, તેમને સ્પર્શ કરતાં પહેલાં હાથ સ્વચ્છ રાખવાની પણ સલાહ આપવામાં આવે છે.
દેવી-દેવતાઓની મૂર્તિઓ
ઘરના મંદિરમાં સ્થાપિત દેવી-દેવતાઓની મૂર્તિઓ અને તસવીરોનું વિશેષ ધાર્મિક મહત્ત્વ છે. માન્યતા અનુસાર, આ મૂર્તિઓને સીધી જમીન પર રાખવી યોગ્ય માનવામાં આવતી નથી. ખાસ કરીને મંદિરની સાફસફાઈ કરતી વખતે પણ મૂર્તિઓને યોગ્ય જગ્યાએ રાખવાની કાળજી લેવી જોઈએ.
જો ઘરમાં પૂજાની વેદી ઉપલબ્ધ ન હોય, તો મૂર્તિ અથવા તસવીરને સ્વચ્છ કપડા પર રાખી શકાય છે. પૂજાસ્થળની સ્વચ્છતા જાળવવી અને મૂર્તિઓને આદરપૂર્વક રાખવી જરૂરી માનવામાં આવે છે.
શંખ, દીવો અને યંત્ર
પૂજામાં ઉપયોગમાં લેવાતા શંખ, દીવા અને યંત્રને પણ પવિત્ર માનવામાં આવે છે. તેથી આ વસ્તુઓને સીધી જમીન પર રાખવાનું ટાળવું જોઈએ. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, શંખ ભગવાન વિષ્ણુનું પ્રતીક છે, જ્યારે દીવો અગ્નિદેવ સાથે જોડાયેલો છે. શ્રી યંત્રને દેવી લક્ષ્મીની કૃપા અને દિવ્ય ઊર્જાનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે.
આ વસ્તુઓને સ્વચ્છ પૂજાની થાળી, આસન અથવા વેદી પર રાખવી જોઈએ. કેટલીક ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, પવિત્ર વસ્તુઓનું અનાદર કરવાથી ઘરમાં નકારાત્મકતા અને આર્થિક મુશ્કેલીઓ આવી શકે છે.
ધાર્મિક પુસ્તકો અને જપમાળા
ભગવદ્ ગીતા, રામાયણ, પુરાણો અને અન્ય ધાર્મિક ગ્રંથોનું હિન્દુ ધર્મમાં વિશેષ મહત્ત્વ છે. વાસ્તુશાસ્ત્ર અને ધાર્મિક પરંપરા અનુસાર, આ પુસ્તકોને ક્યારેય સીધા ફર્શ પર રાખવા જોઈએ નહીં. તેના બદલે સ્વચ્છ કપડાં પર, પુસ્તક રાખવાના સ્ટેન્ડમાં અથવા યોગ્ય કબાટમાં રાખવા જોઈએ.
આ જ રીતે જપમાળાને પણ સ્વચ્છ અને સુરક્ષિત જગ્યાએ રાખવી જોઈએ. ધાર્મિક પુસ્તકો અને જપમાળાની નિયમિત સફાઈ કરવી તથા તેમને આદરપૂર્વક સાચવવાં જરૂરી છે.
ઘરમાં રહેલી પવિત્ર વસ્તુઓને સ્વચ્છ અને યોગ્ય જગ્યાએ રાખવાથી ધાર્મિક પરંપરાનું સન્માન જળવાઈ રહે છે. વાસ્તુશાસ્ત્રના આ નિયમોનું પાલન કરીને તમે તમારા પૂજાસ્થળને વ્યવસ્થિત અને પવિત્ર રાખી શકો છો.
આ પણ વાંચો: Chanakya Niti: મીઠી વાતો કરનારા ચાલાક લોકોની ઓળખ કેવી રીતે કરશો? આ 4 સંકેતો જાણી લો
(Disclaimer: આ સમાચારમાં આપવામાં આવેલી માહિતી ધાર્મિક માન્યતાઓ અને સામાન્ય માહિતી પર આધારિત છે. (sandesh news) સંદેશ ન્યૂઝ આની પુષ્ટિ કરતું નથી.)