ભાદરવા માસની પૂર્ણિમાથી અશ્વિન શુક્લ પક્ષની અમાસ સુધીના સમયગાળાને પિતૃ પક્ષ કહેવામાં આવે છે. હિંદુ ધર્મમાં પિતૃપક્ષનું ખૂબ જ વિશેષ મહત્વ છે. આપણે ત્યાં સોળ શ્રાદ્ધ નાખવાની પરંપરા છે. પિતૃપક્ષનો સમયગાળો હિંદુ ધર્મમાં ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. પૂર્વજો પાસેથી આશીર્વાદ લેવાનો આ સમય છે. આ તહેવાર સામાન્ય રીતે ભાદ્રપદ પૂર્ણિમાથી અશ્વિન કૃષ્ણ પક્ષ અમાસ સુધી 16 દિવસ સુધી ચાલે છે. આ સમયગાળા દરમિયાન પિતૃઓ માટે તર્પણ, શ્રાદ્ધ, પિંડ દાન વગેરે કરવામાં આવે છે. આપણા પૂર્વજો આ ક્રિયાઓથી પ્રસન્ન થાય છે અને આપણને આશીર્વાદ આપે છે.
પિતૃ પક્ષ પિતૃઓને સમર્પિત માનવામાં આવે છે
પિતૃ પક્ષ પિતૃઓને સમર્પિત માનવામાં આવે છે. તેને શ્રાદ્ધ પક્ષ કહેવામાં આવે છે. આ જ કારણ છે કે પિતૃ પક્ષના 15 દિવસના સમગ્ર સમયગાળા દરમિયાન લોકો તેમના પિતૃઓની આત્માની શાંતિ માટે તર્પણ, પિંડ દાન અને શ્રાદ્ધ કરે છે. એક પૌરાણિક માન્યતા છે કે પિતૃપક્ષ દરમિયાન પિતૃઓ પૃથ્વી પર આવે છે. શ્રાદ્ધ વિધિમાં પૂર્વજોને અર્પણ, પિંડ દાન અને અન્ય ધાર્મિક વિધિઓ કરવામાં આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આમ કરવાથી પિતૃઓ સંતુષ્ટ થાય છે અને તેઓ ખુશ થઈ જાય છે અને પોતાના પરિવારના સભ્યોને સુખ-સમૃદ્ધિના આશીર્વાદ આપે છે.
પિતૃ પક્ષ આ વર્ષે 17 સપ્ટેમ્બરથી શરૂ થશે
હિંદુ કેલેન્ડર અનુસાર, પિતૃ પક્ષ આ વર્ષે 17 સપ્ટેમ્બરથી શરૂ થશે અને 2જી ઓક્ટોબર સુધી ચાલશે. શાસ્ત્રો અનુસાર પિતૃ પક્ષ દરમિયાન કોઈ કામ કરવાથી બચવું જોઈએ. એવું માનવામાં આવે છે કે પિતૃ પક્ષ દરમિયાન, પૂર્વજોની આત્માઓ મૃત્યુ પછીના જીવનમાં રહે છે.
પિતૃપક્ષ દરમિયાન લગ્ન, સગાઈ, મુંડન, ઉપનયન સંસ્કાર વગેરે જેવા શુભ કાર્યો આ દિવસોમાં કરવામાં આવતાં નથી
શ્રાદ્ધના દિવસોને લઈને ઘણા નિયમો આપવામાં આવ્યા છે. નિયમોનો હેતુ પૂર્વજોના સન્માનમાં આ સમય પસાર કરવાનો છે. તમે જાણો છો કે શ્રાદ્ધ પક્ષ દરમિયાન કેટલીક વસ્તુઓ ખરીદવાથી ઘરમાં આર્થિક સંકટ આવી શકે છે. ચાલો જાણીએ કે શ્રાદ્ધ પક્ષ દરમિયાન ઘરમાં કઈ વસ્તુઓ લાવવા અથવા ખરીદવાની મનાઈ છે.
પિતૃ પક્ષ દરમિયાન, પૂર્વજોના આત્માઓ મૃત્યુ પછી મોક્ષ ન મળે ત્યાં સુધી ભટકતા રહે છે. તેથી તેમના આત્માની શાંતિ માટે પિંડ દાન, દાન અને તર્પણ કરવું જોઈએ. પરંતુ આ સમયગાળા દરમિયાન નવી વસ્તુઓ ન ખરીદવી જોઈએ. પિતૃપક્ષ દરમિયાન કોઈ નવું કામ કરવું શુભ નથી. પિતૃપક્ષ દરમિયાન લગ્ન, સગાઈ, મુંડન, ઉપનયન સંસ્કાર વગેરે જેવા શુભ કાર્યો આ દિવસોમાં કરવામાં આવતાં નથી.
