- સર્વ પિતૃ અમાસ એટલે પિતૃઓને વિદાય આપવાનો દિવસ
- સ્નાન દાન, શ્રાદ્ધ તર્પણ અને પિતૃ વિસર્જનની અમાસ
- દીપકનું દાન કરવાથી આર્થિક લાભ થાય, ઘરમાં સુખ-શાંતિ રહે
પિતૃ પક્ષમાં સૌથી વિશેષ દિવસ સર્વ પિતૃ અમાસ અથવા વિસર્જની છે. આ વખતે પિતૃ પક્ષ 10 સપ્ટેમ્બર, શનિવારથી શરૂ થયો છે. આ દિવસે લોકો તેમના પિતૃઓને તર્પણ, પિંડદાન અને શ્રાદ્ધ કરે છે જેથી તેમને શાંતિ મળે. સર્વ પિતૃ અમાસને પિતૃ વિસર્જનની અમાસ પણ કહેવાય છે. પિતૃ પક્ષનો આ છેલ્લો દિવસ છે.
હિંદુ ધર્મમાં પિતૃઓને પ્રસન્ન કરવા માટે પિતૃપક્ષનું ખૂબ મહત્વ છે. પિતૃ પક્ષ 16 દિવસ સુધી ચાલે છે. ભાદ્રપદ માસની પૂર્ણિમાથી પિતૃપક્ષ શરૂ થાય છે. શ્રદ્ધાથી કરવામાં આવેલું કાર્ય શ્રાદ્ધ કહેવાય છે. તે અમાસના દિવસે સમાપ્ત થાય છે. તો ચાલો જાણીએ સર્વ પિતૃ અમાવસ શું છે.
સર્વ પિતૃ અમાસને પિતૃ વિસર્જનની અમાસ પણ કહેવાય છે. પિતૃ પક્ષનો આ છેલ્લો દિવસ છે. શાસ્ત્રો અનુસાર પિતૃ પક્ષના દિવસે પિતૃઓને યાદ કરીને પિંડ દાન અથવા વસ્તુઓનું દાન કરવું જોઈએ. પરંતુ જો કોઈ કારણસર પિતૃપક્ષમાં પિંડનું દાન ન કરવામાં આવે તો સર્વ પિતૃ અમાસના દિવસે પિતૃઓના નામનું દાન કરીને બ્રાહ્મણોને ભોજન કરાવવાથી પણ પિતૃઓ પ્રસન્ન થઈ જાય છે. અને તેમના આશીર્વાદ પ્રાપ્ત થાય છે. પૂર્વજોના આશીર્વાદથી જ ઘરમાં સુખ-સમૃદ્ધિ આવે છે. સર્વ પિતૃ અમાસ 25 સપ્ટેમ્બર, રવિવારના રોજ આવી રહી છે. આ દિવસે સ્નાન દાન, શ્રાદ્ધ તર્પણ અને પિતૃ વિસર્જનની અમાસ અને મહાલયનું આગમન થાય છે.
સર્વ પિતૃ અમાસ કે વિસર્જનના દિવસે સૌ પ્રથમ સ્નાન કરીને સફેદ વસ્ત્રો ધારણ કરીને પિતૃઓને તર્પણ અર્પણ કરવું. આ દિવસે દક્ષિણ દિશા તરફ મુખ કરીને બેસીને તાંબાના વાસણમાં ગંગા જળ ભરો. તેમાં કાળા તલ, કાચું દૂધ અને કુસ (દૂર્વા) નાખો અને તર્પણ કરો. તર્પણ કરતી વખતે, વ્યક્તિએ આ મંત્રનો જાપ કરવો જોઈએ - ૐ પિતૃ ગણાય: વિદમહે જગધારણિય ધી મહા તનો પિતૃ પ્રચો દયાત્.
આ પછી, પૂર્વજોની આત્માની શાંતિ માટે પ્રાર્થના કરો. આ દિવસે બ્રાહ્મણ ભોજન કરાવો. ભોજનમાં ખીર કે પૂર્વજોને ગમે તેવો ખોરાક હોય તો જ બનાવો. બ્રાહ્મણ માટે તૈયાર કરાયેલા ભોજનમાંથી પાંચ ભાગ દેવતાઓ, ગાય, શ્વાન, કીડી અને કાગડા માટે કાઢો. જેને કાગવાસ કહેવામાં આવે છે. આ પછી બ્રાહ્મણોને વસ્ત્ર દાન કરો અને આશીર્વાદ લો. આ દિવસે દીપકનું દાન કરવાની પરંપરા પણ છે કારણ કે દીપકનું દાન કરવાથી આર્થિક લાભ થાય છે અને ઘરમાં સુખ-શાંતિ રહે છે.
