હિન્દુ ધર્મમાં એકાદશી તિથિનું વિશેષ મહત્વ છે. આ તારીખ ભગવાન વિષ્ણુને સમર્પિત છે અને આ દિવસે ઘણા ભક્તો ભગવાન વિષ્ણુના આશીર્વાદ મેળવવા માટે ઉપવાસ અને પૂજા કરે છે. આ એકાદશીમાંની એક રંગભારી એકાદશી છે, જે દર વર્ષે ફાલ્ગુન મહિનાના શુક્લ પક્ષની એકાદશીના દિવસે ઉજવવામાં આવે છે. પરંતુ રંગભરી એકાદશીના દિવસે ભગવાન વિષ્ણુની સાથે ભગવાન શિવ અને માતા પાર્વતીની પૂજા કરવામાં આવે છે.
આ દિવસે કાશી વિશ્વનાથ મંદિરમાં ભગવાન શિવ અને માતા પાર્વતીની વિશેષ પૂજા કરવામાં આવે છે. ગુલાલ, અબીર અને ફૂલોથી પણ હોળી રમવામાં આવે છે. આ સાથે કાશી વિશ્વનાથનો વિશેષ શણગાર કરવામાં આવે છે. આવો જાણીએ આ દિવસ સાથે જોડાયેલી ધાર્મિક માન્યતાઓ વિશે.
કાશી વિશ્વનાથ મંદિરમાં ખાસ તૈયારીઓ
રંગભરી એકાદશી નિમિત્તે કાશી વિશ્વનાથ મંદિરને ભવ્ય રીતે શણગારવામાં આવ્યું છે. બાબા વિશ્વનાથ, માતા પાર્વતી, ગણેશજી અને કાર્તિકેયજીને ખાસ શણગારવામાં આવ્યા છે. આ ઉપરાંત ભગવાનને હળદર અને તેલ અર્પણ કરવાની વિધિ કરવામાં આવે છે અને ભગવાનના ચરણોમાં અબીલ-ગુલાલ અર્પણ કરવામાં આવે છે. મંદિરમાં સવારથી જ ભક્તોની ભારે ભીડ જામી રહી છે. દિવસભર વિશેષ પૂજા કર્યા બાદ સાંજે બાબા વિશ્વનાથની ચાંદીની મૂર્તિને પાલખીમાં બેસાડીને શહેરની યાત્રા પર લઈ જવામાં આવશે. શોભાયાત્રા દરમિયાન ભક્તો ગુલાલ ઉડાડી ઉત્સવમાં ભાગ લેશે.
રંગભરી એકાદશી એ શિવ-પાર્વતીની સગાઇનો ઉત્સવ છે
પૌરાણિક માન્યતાઓ અનુસાર, ભગવાન શિવ માતા પાર્વતીને પ્રથમ વખત ફાલ્ગુન મહિનાની શુક્લ પક્ષની એકાદશીના દિવસે કાશીમાં લાવ્યા હતા. કાશી પહોંચતા જ દેવતાઓએ તેમનું ભવ્ય સ્વાગત કર્યું. દેવતાઓએ દીપ આરતી સાથે ફૂલ, ગુલાલ અને અબીલ ઉડાડ્યા હતા. ત્યારથી આ દિવસ શિવ અને પાર્વતીના મિલનના તહેવાર તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ દિવસે ભગવાન શિવ તેમની પત્ની માતા પાર્વતીને લઈને શહેરના પ્રવાસે જાય છે અને આ આનંદમાં ભક્તો અબીલ-ગુલાલ ઉડાડીને હોળીની ઉજવણી કરે છે. આ ઉપરાંત ભગવાનને હળદર અને તેલ અર્પણ કરવાની વિધિ કરવામાં આવે છે અને ભગવાનના ચરણોમાં અબીલ-ગુલાલ અર્પણ કરવામાં આવે છે. આ તહેવાર કાશીમાં ભવ્ય રીતે ઉજવવામાં આવે છે, જેમાં ભક્તોની ભારે ભીડ એકઠી થાય છે.
રંગભરી એકાદશીનું મહત્વ
રંગભરી એકાદશી વિશે એવું માનવામાં આવે છે કે આ દિવસે ભગવાન શિવ અને માતા પાર્વતીની પૂજા કરવાથી દામ્પત્ય જીવન સુખી બને છે. વિવાહિત મહિલાઓ અખંડ સૌભાગ્ય માટે વ્રત રાખે છે આ દિવસે અબીલ-ગુલાલ ઉડાડવાથી જીવનમાં ખુશી અને સકારાત્મક ઉર્જા આવે છે.
