- આ સૂર્યગ્રહણ દરમિયાન સૂર્ય મેષ રાશિમાં હશે
- ગુરુ મેષ રાશિમાં આવીને સૂર્ય સાથે યુતિ કરશે
- ચૈત્ર મહિનાને પિતૃઓનો મહિનો કહેવામાં આવે છે
વર્ષનું પહેલું સૂર્યગ્રહણ 20 એપ્રિલ 2023ના રોજ આજે શરૂ થઇ ગયું છે. આ સૂર્યગ્રહણ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ બની રહેશે. ભારતમાં આ સૂર્યગ્રહણ દેખાઇ રહ્યું નથી. પરંતુ ઓસ્ટ્રેલિયામાં દેખાવાનું શરૂ થઇ ગયું છે. આ સૂર્યગ્રહણ દરમિયાન સૂર્ય મેષ રાશિમાં હશે અને ગુરુ મેષ રાશિમાં આવીને સૂર્ય સાથે યુતિ કરશે. ચૈત્ર અમાસ પણ આ દિવસે થશે. ચૈત્ર મહિનાને પિતૃઓનો મહિનો કહેવામાં આવે છે. અમાસે પિતૃઓને શ્રાદ્ધ કરવાથી તેમને મોક્ષ પ્રાપ્ત થાય છે. આ સાથે એક જ દિવસમાં ત્રણ સૂર્યગ્રહણ પણ જોવા મળશે, જેને વૈજ્ઞાનિકોએ હાઇબ્રિડ સૂર્યગ્રહણ નામ આપ્યું છે. ચાલો જાણીએ શું છે હાઇબ્રિડ સૂર્યગ્રહણ અને તેની શું અસર થશે.
વર્ષના પ્રથમ સૂર્યગ્રહણનો સમયગાળો
આ વર્ષનું પ્રથમ સૂર્યગ્રહણ 20 એપ્રિલ, ગુરુવારે શરૂ થઇ ગયું છે. આ ગ્રહણ સવારે 7.4 થી શરૂ થયું અને બપોરે 12.29 કલાકે સમાપ્ત થશે. આ સૂર્યગ્રહણનો સમયગાળો 5 કલાક 24 મિનિટનો છે. બીજી તરફ આ સૂર્યગ્રહણ પહેલા સૂર્યની રાશિમાં ફેરફાર થશે અને સૂર્યગ્રહણના બે દિવસ બાદ દેવગુરુ ગુરુનું સંક્રમણ થશે. આ ગ્રહણ ભારતમાં દેખાશે નહીં, તેથી આ ગ્રહણનો સુતક સમયગાળો માનવામાં આવશે નહીં. એક જ દિવસમાં 3 પ્રકારના સૂર્યગ્રહણ જોવા મળશે
આ સૂર્યગ્રહણ ભારતમાં દેખાશે નહીં. પરંતુ આ વખતનું સૂર્યગ્રહણ ખૂબ જ ખાસ બનવાનું છે કારણ કે આ સૂર્યગ્રહણ ત્રણ સ્વરૂપમાં જોવા મળશે. તેમાં આંશિક, પૂર્ણ અને વલયાકાર (ખગ્રાસ) સૂર્યગ્રહણનો સમાવેશ થશે. વૈજ્ઞાનિકોએ તેને હાઇબ્રિડ સોલર એક્લિપ્સ નામ આપ્યું છે. આ હાઇબ્રિડ સૂર્યગ્રહણ 100 વર્ષમાં માત્ર એક જ વાર થાય છે.
આંશિક સૂર્યગ્રહણ
જ્યારે ચંદ્ર સૂર્યના નાના ભાગની સામે આવે છે અને પ્રકાશને અવરોધે છે, ત્યારે આંશિક સૂર્યગ્રહણ થાય છે.
વલયાકાર સૂર્યગ્રહણ
જ્યારે ચંદ્ર સૂર્યની મધ્યમાં આવે છે અને પ્રકાશને અવરોધે છે. પછી ચારે બાજુ પ્રકાશનું એક તેજસ્વી વર્તુળ રચાય છે. તેને રીંગ ઓફ ફાયર કહેવામાં આવે છે. પૂર્ણ સૂર્યગ્રહણ જ્યારે પૃથ્વી, સૂર્ય અને ચંદ્ર એક સીધી રેખામાં હોય છે, જેના કારણે પૃથ્વીનો એક ભાગ સંપૂર્ણ અંધારું થઈ જાય છે, ત્યારે સંપૂર્ણ સૂર્યગ્રહણની સ્થિતિ રચાય છે. તમે તેને કોઈપણ સાધન વિના ખુલ્લી આંખે જોઈ શકો છો.
હાઇબ્રિડ સૂર્યગ્રહણ
હાઇબ્રિડ સૂર્યગ્રહણ એ આંશિક, કુલ અને વલયાકાર સૂર્યગ્રહણનું મિશ્રણ છે. આ સૂર્યગ્રહણ લગભગ 100 વર્ષમાં માત્ર એક જ વાર જોવા મળે છે. આ સૂર્યગ્રહણ સમયે પૃથ્વીથી ચંદ્રનું અંતર ન તો વધારે હોય છે કે ન ઓછું હોય છે. આ દુર્લભ ગ્રહણ દરમિયાન, સૂર્ય થોડી સેકન્ડો માટે રિંગ જેવો આકાર બનાવે છે, જેને આગની રિંગ કહેવામાં આવે છે. આ સૂર્યગ્રહણ ક્યાં જોવા મળશે.
સૂર્યગ્રહણ ક્યાં દેખાશે?
આ સૂર્યગ્રહણ ભારતમાં દેખાશે નહીં. આ સૂર્યગ્રહણ કંબોડિયા, ચીન, અમેરિકા, માઈક્રોનેશિયા, મલેશિયા, ફિજી, જાપાન, સમોઆ, સોલોમન, બેરુની, સિંગાપોર, થાઈલેન્ડ, એન્ટાર્કટિકા, ઓસ્ટ્રેલિયા, ન્યુઝીલેન્ડ, વિયેતનામ, તાઈવાન, પાપુઆ ન્યુ ગીની, ઈન્ડોનેશિયા, ફિલિપાઈન્સ, માં દેખાશે. દક્ષિણ હિંદ મહાસાગર અને દક્ષિણ માત્ર પેસિફિક મહાસાગર જેવા સ્થળોએ જ દેખાશે.
ગ્રહણની પૌરાણિક કથા
હિન્દુ ધર્મની પૌરાણિક કથા અનુસાર ગ્રહણનો સંબંધ રાહુ અને કેતુ ગ્રહો સાથે છે. કહેવાય છે કે સમુદ્ર મંથન દરમિયાન અમૃતથી ભરેલા કળશ માટે દેવતાઓ અને દાનવો વચ્ચે યુદ્ધ થયું હતું. પછી તે યુદ્ધમાં રાક્ષસોનો વિજય થયો અને રાક્ષસો કળશ સાથે પાતાળમાં ગયા. ત્યારે ભગવાન વિષ્ણુએ મોહિની અપ્સરાનું રૂપ ધારણ કર્યું અને અસુરો પાસેથી તે અમૃતનું પાત્ર લીધું. આ પછી જ્યારે ભગવાન વિષ્ણુએ દેવતાઓને અમૃત પીવડાવવાનું શરૂ કર્યું ત્યારે સ્વરભાનુ નામના રાક્ષસે છેતરપિંડી કરીને અમૃત પીધું હતું અને દેવતાઓને તેની જાણ થતાં જ ભગવાન વિષ્ણુને આ વિશે કહ્યું. આ પછી ભગવાન વિષ્ણુએ સુદર્શન ચક્ર વડે તેનો શિરચ્છેદ કર્યો.
એવું કહેવામાં આવે છે કે સ્વરભાનુના શરીરના માત્ર બે ભાગો રાહુ અને કેતુ તરીકે ઓળખાય છે અને દેવતાઓ પાસેથી અપમાનનો બદલો લીધા પછી, તે સૂર્ય અને ચંદ્રનો બદલો લેવા માટે વારંવાર ગ્રહણ કરે છે. ચંદ્રને ગળે ત્યારે ચંદ્રગ્રહણ થાય સૂર્યને ગ્રસે ત્યારે સૂર્યગ્રહણ થાય.
