- બુદ્ધ પૂર્ણિમાના રોજ વર્ષનું પ્રથમ ચંદ્રગ્રહણ થશે
- ઉપછાયા ચંદ્રગ્રહણ આ દેશોમાં જોવા મળશે
- ભારતમાં જોવા નહી મળે ચંદ્રગ્રહણ
વર્ષનું પ્રથમ ચંદ્રગ્રહણ આવતી કાલે 5 મેના રોજ થશે. આ ઉપછાયા ચંદ્રગ્રહણ હશે. આ ગ્રહણનો સુતક કાળ માન્ય રહેશે નહીં. વૈશાખ મહિનાની પૂર્ણિમા તિથિએ થનારા આ ચંદ્રગ્રહણ પર 130 વર્ષ પછી એક દુર્લભ સંયોગ બનશે, હકીકતમાં 130 વર્ષ પછી બુદ્ધ પૂર્ણિમા અને ચંદ્રગ્રહણ બંનેનો સંયોગ બની રહ્યો છે. આ વર્ષે બે ચંદ્રગ્રહણ થશે. પ્રથમ ચંદ્રગ્રહણ 5 મેના રોજ ઉપછાયા ચંદ્રગ્રહણ થશે. જે આફ્રિકા, એશિયા અને ઓસ્ટ્રેલિયાના ભાગોમાં દેખાશે. બીજી તરફ, 28 ઓક્ટોબરે આંશિક ચંદ્રગ્રહણ થશે અને તે પૂર્વી અમેરિકા, યુરોપ, આફ્રિકા, એશિયા અને ઓસ્ટ્રેલિયાના ભાગોમાં દેખાશે. અગાઉ 20 એપ્રિલે વર્ષનું પ્રથમ સૂર્યગ્રહણ થયું હતું. આ ગ્રહણ ભારતમાં જોઈ શકાયું નથી. હવે વર્ષનું પ્રથમ ચંદ્રગ્રહણ બુદ્ધ પૂર્ણિમાના દિવસે થશે. આ ગ્રહણ ઉપછાયા ચંદ્રગ્રહણ(Penumbral Lunar Eclipse ) હશે. જેમાં તે ચંદ્રની સપાટી પર ધૂળના તોફાન તરીકે જોવા મળશે. ચાલો જાણીએ વર્ષના પ્રથમ ચંદ્રગ્રહણનો સમય, સુતક સમય અને તે ક્યાં જોઈ શકાય છે. ભારતમાં કેવી રીતે દેખાશે ચંદ્રગ્રહણ?
ચંદ્રગ્રહણ ક્યારે શરૂ થશે?
ભારતીય સમય અનુસાર વર્ષનું પ્રથમ ચંદ્રગ્રહણ 5 મેના રોજ રાત્રે 8.44 કલાકે શરૂ થશે. જે મધરાત સુધી એટલે કે સવારે 1.01 વાગ્યા સુધી ચાલશે. ગ્રહણનો સૌથી વધુ સમય રાત્રે 10.52 કલાકે રહેશે.
ચંદ્રગ્રહણ ક્યાં જોવા મળશે?
ચંદ્રગ્રહણના ઓછામાં ઓછા કેટલાક ભાગો દક્ષિણ/પૂર્વ યુરોપ, મોટાભાગના એશિયા, ઓસ્ટ્રેલિયા, આફ્રિકા, પેસિફિક, એટલાન્ટિક, હિંદ મહાસાગર અને એન્ટાર્કટિકામાંથી દેખાશે.ભારતમાં આ ગ્રહણ જોવા મળશે નહીં.
ભારતમાં સુતક કાળનો નિયમ અને સમય
ચંદ્રગ્રહણ દરમિયાન, સુતક કાળ ચંદ્રગ્રહણ શરૂ થવાના 9 કલાક પહેલા શરૂ થાય છે. જ્યારે તે સૂર્યગ્રહણ દરમિયાન 12 કલાક પહેલા શરૂ થાય છે. વર્ષ 2023નું પ્રથમ ચંદ્રગ્રહણ ભારતમાં દેખાશે નહીં, માટે ભારતમાં સુતક કાળ માન્ય રહેશે નહીં. સુતક કાળના નિયમોની વાત કરીએ તો એવું માનવામાં આવે છે કે સુતક કાળ દરમિયાન ઘરમાં રહેવું યોગ્ય છે. સુતક કાળમાં ભોજન ન બનાવવું જોઈએ. પૂજા ન કરવી જોઈએ. પૂજા સ્થળ, ભગવાનની મૂર્તિને સ્પર્શ ન કરવો જોઈએ. ગ્રહણ પછી સ્નાન કરીને પૂજા કરવી જોઈએ. સુતક કાળ પહેલા રાંધેલા ખોરાક અને પાણીમાં તુલસીનો છોડ રાખવો જોઈએ, તો જ તેનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ. સગર્ભા સ્ત્રીઓએ ખાસ કરીને નિયમોનું પાલન કરવું જોઈએ. આ સમય દરમિયાન તમામ પ્રકારના શુભ કાર્યો પર પ્રતિબંધ છે.
ચંદ્રગ્રહણ ઉપછાયા હશે
વર્ષનું પ્રથમ ચંદ્રગ્રહણ ઉપચ્છાયા ચંદ્રગ્રહણ હશે. ખગોળશાસ્ત્ર અનુસાર, જ્યારે પૃથ્વી સૂર્ય અને ચંદ્રની વચ્ચે આવે છે, ત્યારે ત્રણેય થોડા સમય માટે એક સીધી રેખામાં આવે છે. આ ઘટનાને ચંદ્રગ્રહણ કહેવામાં આવે છે. જ્યારે પૃથ્વીનો પડછાયો ચંદ્ર પર સીધો પડતો નથી, ત્યારે તેને ઉપચ્છાયા ચંદ્રગ્રહણ કહેવામાં આવે છે.
ચંદ્રગ્રહણ કેટલા પ્રકારના હોય છે?
ઘટના સમયે સૂર્ય, પૃથ્વી અને ચંદ્ર કેવી રીતે સંરેખિત થાય છે તેના આધારે ત્રણ પ્રકારના ચંદ્રગ્રહણ હોય છે.
- પૂર્ણ ચંદ્રગ્રહણ: પૃથ્વીનો પડછાયો સમગ્ર ચંદ્રની સપાટી પર પડે છે.
- આંશિક ચંદ્રગ્રહણ: આંશિક ચંદ્રગ્રહણ દરમિયાન, ચંદ્રનો માત્ર એક ભાગ જ પૃથ્વીના પડછાયામાં પ્રવેશે છે, જે ચંદ્રની સપાટીને "કાપીને" હોય તેમ દેખાઈ શકે છે. ચંદ્રના જે ભાગ પૃથ્વીની સામે હશે તેના પર પૃથ્વીનો પડછાયો કાળો દેખાશે.
- ઉપછાયા ચંદ્રગ્રહણ: પૃથ્વીના પડછાયાનો હળવો બાહ્ય ભાગ ચંદ્રની સપાટી પર પડે છે. આ પ્રકારનું ગ્રહણ અન્ય બે જેવું નથી અને તેને જોવામાં મુશ્કેલી પડી શકે છે.
ચંદ્રગ્રહણ દરમિયાન શું ન કરવું જોઈએ
- ચંદ્રગ્રહણ દરમિયાન ભગવાનની મૂર્તિને સ્પર્શ કરશો નહીં.
- પૂજા-પાઠ ન કરવા.
- ચંદ્રગ્રહણ દરમિયાન ખોરાક ખાવાનું ટાળો. (બાળકો, માંદા અને વૃદ્ધો માટે માન્ય નથી)
- આ દરમિયાન ઊંઘવાનું ટાળો, શક્ય હોય ત્યાં સુધી તમારા મનમાં તમારા ભગવાનના નામનો જાપ કરો.
- ગ્રહણ દરમિયાન ગર્ભવતી મહિલાઓએ ઘરની બહાર ન નીકળવું જોઈએ.
- સગર્ભા સ્ત્રીઓએ છરી, કાતર જેવી ધારદાર વસ્તુઓનો ઉપયોગ ન કરવો જોઈએ.
વર્ષનું બીજું અને છેલ્લું ચંદ્રગ્રહણ ક્યારે થશે?
વર્ષ 2023નું છેલ્લું અને બીજું ચંદ્રગ્રહણ 29 ઓક્ટોબર 2023, રવિવારના રોજ 01:06 કલાકે શરૂ થશે. બીજું ચંદ્રગ્રહણ ખંડગ્રાસ ચંદ્રગ્રહણ હશે. આ ગ્રહણ રાત્રે 02.22 કલાકે સમાપ્ત થશે. બીજા ચંદ્રગ્રહણનો સમય 28મીએ રાત્રિના 01:06 થી 02:22am સુધીનો રહેશે.
ચંદ્રગ્રહણ ક્યારે થાય છે?
જ્યારે પૃથ્વી સૂર્ય અને ચંદ્રની વચ્ચે આવે છે, ત્યારે ચંદ્રગ્રહણ થાય છે. વૈજ્ઞાનિક રીતે તેને એક અદ્ભુત ખગોળીય ઘટના માનવામાં આવે છે અને વૈજ્ઞાનિકો આવી ઘટનાઓની આતુરતાપૂર્વક રાહ જોતા હોય છે.
