- ધનતેરસના દિવસે ભગવાન કુબેર અને ધન્વંતરીની પૂજા કરવામાં આવે છે
- સાંજે યમરાજના નામ પર દીવો પ્રગટાવવામાં આવે છે
- દીવાનું દાન કરવાથી ભગવાન યમદેવ પ્રસન્ન થાય છે
10 નવેમ્બર 2023ના રોજ ધનતેરસ છે. ધનતેરસના દિવસે ભગવાન કુબેર અને ધન્વંતરીની પૂજા કરવામાં આવે છે. તેની સાથે જ સાંજે યમરાજના નામ પર દીવો પ્રગટાવવામાં આવે છે, તેને યમ દીપમ પણ કહેવામાં આવે છે, પરંતુ શું તમે જાણો છો કે યમનો દીપક પ્રગટાવવાનું કારણ શું છે. આવો જાણીએ ધનતેરસ પર શા માટે યમના નામ પર દીવો પ્રગટાવવામાં આવે છે અને તેની સાચી રીત અને દિશા શું છે.
ધનતેરસ 2023 યમ દીપમ મુહૂર્ત
ધનતેરસના દિવસે સાંજે સૂર્યાસ્ત પછી યમરાજ માટે દીવો પ્રગટાવવામાં આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે દીવાનું દાન કરવાથી ભગવાન યમદેવ પ્રસન્ન થાય છે અને પરિવારના સભ્યોને અકાળ મૃત્યુથી બચાવે છે.
કારતક કૃષ્ણ ત્રયોદશી તારીખ શરૂ થાય છે - 10 નવેમ્બર 2023, બપોરે 12.35 કલાકે કારતક કૃષ્ણ ત્રયોદશી તારીખ સમાપ્ત થાય છે - 11 નવેમ્બર 2023, બપોરે 01.57 કલાકે
યમ દીપમનો સમય - સાંજે 05.30 - સાંજે 06.49
અવધિ - 1 કલાક 19 મિનિટ
ધનતેરસ પર યમ દીપકની રીત
ધનતેરસની સાંજે ઘરની બહાર દીવો પ્રગટાવો અને મુખ્ય દ્વાર પર રાખો. જૂના માટીના દીવામાં ચાર વાટ મૂકો અને તેને સરસવના તેલથી પ્રગટાવો. , હવે આ દીવો ઘરની બહાર દક્ષિણ તરફ મુખ કરીને પ્રગટાવો અને મંત્ર જાપ કરતી વખતે રાખો.
યમ દીપમ મંત્ર
યમરાજનો દીવો પ્રગટાવતી વખતે આ મંત્રનો જાપ કરો - મૃત્યું પાશષ્ટેન કાલેન ભાર્યા સહ. ત્રયોદશ્યન દીપદાનતસૂર્યજ: પ્રિત્યામિતિ.' એવું કહેવાય છે કે આનાથી અકાળ મૃત્યુનો ભય દૂર થાય છે અને વ્યક્તિને નરકની યાતનાઓ સહન કરવી પડતી નથી.
શા માટે આપણે ધનતેરસ પર યમરાજના નામનો દીવો પ્રગટાવીએ છીએ (યમ દીપમ કથા)
દંતકથા અનુસાર, એક રાજ્યમાં હેમ નામનો રાજા હતો, ભગવાનની કૃપાથી તેને પુત્રનો આશીર્વાદ મળ્યો. પુત્રની કુંડળીમાં લખેલું હતું કે લગ્નના ચાર દિવસ પછી રાજકુમારનું મૃત્યુ થશે. રાજાએ તેને એવી જગ્યાએ મોકલ્યો જ્યાં કોઈ યુવતીનો પડછાયો તેના પર ન પડી શકે, પરંતુ ત્યાં તેણે એક રાજકુમારી સાથે લગ્ન કરી લીધા. રિવાજ મુજબ લગ્નના ચોથા દિવસે યમરાજના દૂત રાજકુમાર પાસે આવ્યા.
રાજકુમારની પત્નીએ શોક કરવાનું શરૂ કર્યું અને અકાળ મૃત્યુને ટાળવા માટે સંદેશવાહકોને ઉપાય પૂછ્યો. દૂતોએ આ બધી વાત યમરાજને કહી. યમરાજે કહ્યું કે મૃત્યુ અનિવાર્ય છે પરંતુ જે વ્યક્તિ ધનતેરસના દિવસે એટલે કે કૃષ્ણ પક્ષની ત્રયોદશીના દિવસે દીવો પ્રગટાવે છે તેને અકાળ મૃત્યુથી બચાવી શકાય છે.આ કારણે દર વર્ષે યમનો દીપક પ્રગટાવવાની પરંપરા છે.
