ગણેશ ચતુર્થી 2025 એ ભારતમાં ખૂબ જ ધામધૂમથી ઉજવાતો એક મુખ્ય હિન્દુ તહેવાર છે. આ દિવસે ગણપતિ સ્થાપનાના નિયમો, શુભ સમય અને આ તહેવારનો ઇતિહાસ અને મહત્વ જાણવું જરૂરી છે.
ભારતમાં તહેવારો ફક્ત ધાર્મિક વિધિઓ જ નથી, પરંતુ સમાજ અને સંસ્કૃતિને જોડવાનું માધ્યમ પણ બને છે. આવા ખાસ તહેવારોમાંનો એક ગણેશ ચતુર્થી છે, જેને વિનાયક ચતુર્થી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ તહેવાર ભગવાન ગણેશની જન્મજયંતિ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે અને સમગ્ર દેશમાં ખૂબ જ ધામધૂમથી ઉજવવામાં આવે છે. ચાલો જાણીએ આ વર્ષે ગણેશ ચતુર્થીની તારીખો, શુભ સમય, મૂર્તિ સ્થાપના અને તહેવાર સંબંધિત સંપૂર્ણ માહિતી.
ગણેશ ચતુર્થી 2025: તિથિ અને શુભ મુહૂર્ત
હિન્દુ કેલેન્ડર મુજબ, ભાદ્રપદ મહિનાની ચતુર્થી તિથિ 26 ઓગસ્ટ 2025 ના રોજ બપોરે 1:54 વાગ્યાથી શરૂ થશે અને 27 ઓગસ્ટ 2025 ના રોજ બપોરે 3:44 વાગ્યા સુધી ચાલશે. આ આધારે, ગણેશ ચતુર્થી 2025 27 ઓગસ્ટના રોજ ઉજવવામાં આવશે
ગણેશ પૂજા (પૂજા મુહૂર્ત) નો શુભ સમય
ગણપતિ સ્થાપન માટેનો સૌથી શુભ સમય બપોરનો માનવામાં આવે છે, કારણ કે એવું માનવામાં આવે છે કે ભગવાન ગણેશનો જન્મ આ સમયે થયો હતો. 27 ઓગસ્ટ 2025 ના રોજ સવારે 11:05 થી બપોરે 1:40 વાગ્યા સુધી પૂજા કરવી ખૂબ જ શુભ રહેશે.
ગણપતિ સ્થાપન માટેના નિયમો
સૌપ્રથમ, મંડપમાં સ્વસ્તિક ચિહ્ન બનાવો.
તેના પર ફૂલો અને અક્ષત (ચોખા) અર્પણ કરો.
આ પછી, ગણેશજીની મૂર્તિ સ્થાપિત કરો.
મૂર્તિ હંમેશા ઉત્તર દિશા તરફ રાખો, કારણ કે એવું માનવામાં આવે છે કે ગણેશજી ઉત્તર દિશામાં રહે છે.
ગણેશ ચતુર્થીનો ઇતિહાસ અને મહત્વ
ગણેશ ચતુર્થી દર વર્ષે ભાદ્રપદ મહિનાના શુક્લ પક્ષની ચતુર્થીએ ઉજવવામાં આવે છે. પહેલા આ તહેવાર દરેક ઘર પૂરતો મર્યાદિત હતો, પરંતુ 1893 માં સ્વતંત્રતા ચળવળ દરમિયાન, લોકમાન્ય બાળ ગંગાધર તિલકે તેને જાહેર ઉત્સવ તરીકે ઉજવવાનું શરૂ કર્યું. તેનો હેતુ લોકોને એક કરવાનો અને દેશભક્તિની ભાવના વધારવાનો હતો.
આજે આ તહેવાર માત્ર ધાર્મિક દૃષ્ટિકોણથી જ નહીં પરંતુ સાંસ્કૃતિક અને સામાજિક દૃષ્ટિકોણથી પણ ખૂબ જ ખાસ છે. આ પ્રસંગે સંગીત, કલા, નૃત્ય અને પરંપરાઓનો પ્રચાર કરવામાં આવે છે.
ગણેશ ચતુર્થીની શરૂઆત અને પરંપરાઓ
આ તહેવાર 10 દિવસ સુધી ચાલે છે. તે ગણપતિ સ્થાપનાથી શરૂ થાય છે. ભક્તો તેમના ઘરો અને પંડાલોમાં ગણેશજીની મૂર્તિ સ્થાપિત કરે છે અને તેમની પૂજા કરે છે. પહેલા મૂર્તિઓ શાડુ માટી અને કુદરતી રંગોથી બનાવવામાં આવતી હતી. હવે પર્યાવરણના રક્ષણને ધ્યાનમાં રાખીને, પર્યાવરણને અનુકૂળ ગણેશ મૂર્તિનો ઉપયોગ વધ્યો છે.
