- સૂર્ય ભગવાન ધનરાશિમાં પ્રવેશ કરે છે, ત્યારે તેને ધનુમાસ કહેવામાં આવે
- સૂર્ય ભગવાન મીન રાશિમાં પ્રવેશ કરે છે ત્યારે તેને મીનમાસ કહેવામાં આવે
- મીનમાસ માર્ચથી એપ્રિલ દરમિયાન થાય છે
ખરમાસ એ હિંદુ માન્યતાઓમાં એક જ્યોતિષીય ઘટના છે, જે વિવિધ પ્રવૃત્તિઓ માટે શુભ અને અશુભ સમય નક્કી કરવામાં મહત્વપૂર્ણ મહત્વ ધરાવે છે. જ્યારે સૂર્ય મીન રાશિમાં સંક્રમણ કરશે ત્યારે તેને મીનમાસ કહેવામાં આવશે. તે મુખ્યત્વે માર્ચથી એપ્રિલ દરમિયાન થાય છે. આ સમયગાળો, વર્ષમાં બે વાર આવે છે, સૂર્યનો ધનુર્માસ અને મીનમાસ તરીકે ઓળખાતા ધન રાશિ અથવા મીન રાશિમાં પ્રવેશને ચિહ્નિત કરે છે. માર્ચ 2024માં કયા દિવસથી ખરમાસ શરૂ થવા જઈ રહી છે અને કયા દિવસે સમાપ્ત થશે, ચાલો જાણીએ.
ખરમાસ શું છે?
ખરમાસને ગુરુવાદિત્યકાળ પણ કહેવાય છે. જ્યારે સૂર્ય ભગવાન ધનરાશિમાં પ્રવેશ કરે છે, ત્યારે તેને ધનુમાસ કહેવામાં આવે છે જે ડિસેમ્બર-જાન્યુઆરી સુધી ચાલે છે. તેવી જ રીતે જ્યારે સૂર્ય ભગવાન મીન રાશિમાં પ્રવેશ કરે છે ત્યારે તેને મીનમાસ કહેવામાં આવે છે. મીનમાસ માર્ચથી એપ્રિલ દરમિયાન થાય છે. ખરમાસમાં સૂર્યને પોતાના ગુરુ ગ્રહની સેવામાં વ્યસ્ત માનવામાં આવે છે, જેના કારણે શુભ કાર્યો પર સૂર્યનો પ્રભાવ ઓછો થાય છે. ખરમાસ દરમિયાન, લગ્ન, મુંડન સમારોહ અને ગૃહપ્રવેશ જેવા મહત્વપૂર્ણ પ્રસંગો પર પ્રતિબંધ છે, જ્યારે દેવતાઓની પૂજા અને સેવા, માતાની પૂજા, બ્રાહ્મણો અને ગાય વગેરે કરી શકાય છે.
માર્ચમાં ખરમાસ ક્યારે શરૂ થશે?
સૂર્ય ભગવાન 14 માર્ચે બપોરે 12.24 કલાકે મીન રાશિમાં પ્રવેશ કરશે. આ સાથે ખરમાસ શરૂ થશે. 13 એપ્રિલે રાત્રે 9.03 વાગ્યા સુધી સૂર્ય ભગવાન મીન રાશિમાં રહેશે. આ આખા મહિના માટે ખરમાસ રહેશે. જ્યોતિષ શાસ્ત્ર અનુસાર છેલ્લી રાશિ મીન રાશિ છે અને જ્યારે સૂર્ય મીન રાશિમાં આવે છે ત્યારે તેને ખરમાસ માનવામાં આવે છે. નવરાત્રિ, હોલાષ્ટક અને હોળી વગેરે ખરમાસ દરમિયાન જ આવતા હોય છે, આથી કોઈપણ ધાર્મિક કાર્ય એટલે કે પૂજા, હવન વગેરે કરી શકાય છે પરંતુ કોઈપણ પ્રકારના શુભ કાર્ય કરી શકાતા નથી. ખરમાસમાં લગ્ન, ગૃહપ્રવેશ, કળશની સ્થાપના વગેરે કરી શકાતા નથી. જ્યોતિષશાસ્ત્ર અનુસાર, ધન અને મીન ગુરુની રાશિ છે. જ્યારે સૂર્ય ધન અથવા મીન રાશિમાં પ્રવેશ કરે છે ત્યારે તે માસને ખરમાસ કહેવાય છે.
ખારમાસ દરમિયાન લેવાના પગલાં
પૂજા અને સેવા - કર્મોમાં, વ્યક્તિએ ભગવાન, દેવી, વેદ, બ્રાહ્મણ, ગુરુ, ગાય અને સંતોની પૂજા અને સેવા કરવી જોઈએ. આમ કરવાથી શુભ ફળ મળે છે.
ભગવાન વિષ્ણુની પૂજાઃ- ખરમાસ દરમિયાન ભગવાન વિષ્ણુની પૂજા કરવાની પરંપરા છે. આ મહિના દરમિયાન દરરોજ વિષ્ણુસહસ્ત્રનામ અને ગીતાનો પાઠ કરવાથી દેવી લક્ષ્મી પ્રસન્ન થાય છે.
પવિત્રતા અને તપઃ- ખરમાસ દરમિયાન મન અને શરીરની શુદ્ધતા જાળવી રાખવી જોઈએ, જો શક્ય હોય તો દિવસમાં એકવાર ખાવું જોઈએ, પાંદડા પર ખાવું જોઈએ અને જમીન પર સૂવાનો પણ નિયમ છે.
શુભ કાર્યોથી દૂર રહેવું- સંભવિત પ્રતિકૂળ પરિણામોને ધ્યાનમાં રાખીને, ખરમાસ દરમિયાન શુભ કાર્યો શરૂ કરવાથી દૂર રહેવાની સલાહ આપવામાં આવે છે. આવી સ્થિતિમાં લગ્ન, ગૃહસ્કાર, મુંડન , જનોઇ વગેરે ન કરવા જોઈએ.
