વાત થઈ રહી છે હાઇપરસોનિક ટ્રાવેલની. એવી ઉડાન, જે અવાજની ગતિથી પાંચ ગણાથી પણ વધુ ઝડપે ઉડશે. એટલે કે દિલ્હીથી દુબઈ પહોંચવામાં એટલો સમય લાગી શકે, જેટલા સમયમાં તમે મોબાઇલમાં બે-ત્રણ રીલ્સ જોઈ લો.
પરંતુ આ વાર્તા માત્ર ઝડપ વિશે નથી. અસલી પડકાર છે તે આગ, ગરમી અને દબાણનો, જે આટલી ઝડપે વિમાનને હવામાં જ પીગાળી શકે છે. હવે વૈજ્ઞાનિકો આ અશક્ય જેવી લાગતી પડકારજનક બાબતને શક્ય બનાવવા માટે પ્રયત્ન કરી રહ્યા છે.
શું છે હાઇપરસોનિક ટ્રાવેલ?
કેટલાક દાયકાઓ પહેલાં Concorde વિમાન દુનિયાની સૌથી ઝડપી પેસેન્જર ફ્લાઇટ્સમાં ગણાતું હતું. આ વિમાન અવાજની ગતિથી લગભગ બેગણી ઝડપે એટલે કે Mach 2 પર ઉડી શકતું હતું. જણાવી દઈએ કે રૂમ ટેમ્પરેચર પર શુષ્ક હવામાં અવાજની ગતિ લગભગ 1,225 કિલોમીટર પ્રતિ કલાક (અથવા લગભગ 343 મીટર પ્રતિ સેકન્ડ) હોય છે. આ ઝડપે અવાજને 1 કિલોમીટરનું અંતર કાપવામાં અંદાજે 2.9 સેકન્ડ લાગે છે.
પરંતુ હાઇપરસોનિક ઉડાન એથી પણ ઘણી આગળની ટેક્નોલોજી છે. કોઈપણ વિમાનને હાઇપરસોનિક ત્યારે કહેવામાં આવે છે જ્યારે તેની ઝડપ Mach 5 અથવા તેથી વધુ હોય, એટલે કે અવાજની ગતિથી ઓછામાં ઓછા પાંચ ગણું ઝડપી.
સૌથી મોટો પડકાર શું છે?
વૈજ્ઞાનિકો સામે સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે આટલી ગરમી અને તેજ ઝડપ વચ્ચે વિમાનને સુરક્ષિત કેવી રીતે રાખવું. સામાન્ય જેટ એન્જિન ઉડાન પહેલાં હવાની ગતિ ધીમી કરે છે, પરંતુ હાઇપરસોનિક સ્પીડ પર આવું શક્ય નથી. તેથી વૈજ્ઞાનિકો હવે સ્ક્રેમજેટ એન્જિન પર કામ કરી રહ્યા છે, જેમાં એન્જિનની અંદર પણ હવા સુપરસોનિક સ્પીડથી પસાર થતી રહે છે.
ટેસ્ટિંગ કરવું પણ સરળ નથી
હાઇપરસોનિક ટેક્નોલોજીની ટેસ્ટિંગ કરવી પણ વૈજ્ઞાનિકો માટે મોટી પડકારજનક બાબત છે. સામાન્ય વિમાનોની તપાસ માટે વિન્ડ ટનલનો ઉપયોગ થાય છે, પરંતુ હાઇપરસોનિક ઉડાન દરમિયાન બનતું તાપમાન, દબાણ અને ઝડપ એટલી વધારે હોય છે કે સામાન્ય વિન્ડ ટનલ તેને સંપૂર્ણ રીતે સર્જી શકતી નથી.
કેટલાક ખાસ રિસર્ચ સેન્ટર્સ જરૂર ઉપલબ્ધ છે, પરંતુ તે પણ માત્ર થોડા સેકન્ડ સુધીની પરિસ્થિતિઓ જ બતાવી શકે છે. તેથી હવે વૈજ્ઞાનિકો કમ્પ્યુટર સિમ્યુલેશનનો સહારો લઈ રહ્યા છે. કમ્પ્યુટર મોડલ અને વાસ્તવિક ટેસ્ટને જોડીને જ આ ટેક્નોલોજીને આગળ વધારવામાં આવી રહી છે.