- આઈટીઆર ફાઈલ કરવા યોગ્ય ફોર્મની પસંદગી કરો
- દરેક કમાણી કરનારને વાર્ષિક આયકર રિટર્ન દાખલ કરવું જરૂરી હોય છે
- આઈટીઆર માટે ઈ-ફાઈલિંગ પોર્ટલ પર નોંધણી કરવી જોઈએ
દરેક નોકરિયાત અને કમાણી કરનાર વાર્ષિક આયકર રિટર્ન દાખલ કરવું જરૂરી હોય છે. આનાથી તેઓ પોતાની આવક અને ખર્ચની વિગતો આપે છે. આઈટીઆર ન ભરતા ઈન્કમટેક્સ વિભાગ તરફથી નોટિસ મળી શકે છે. જેથી તમે પ્રથમવાર જો આઈટીઆર દાખલ કરી રહ્યા હોવ તો તમને થોડો પડકારનો સામનો કરવો પડી શકે છે. જેમ કે કયું આઈટીઆર ફોર્મ ભરવું, આની પ્રક્રિયા શું છે. કેટલી રાહત મળશે વગરે. જો તમે પ્રથમવાર રિર્ટન કરતા હોવ તો તમને સરળ ટિપ્સ આપીએ છીએ.
યોગ્ય ફોર્મની પસંદગી કરવી
આવક વેરા વિભાગે નાણાકીય વર્ષ-2023-24 માટે ઈન્કમટેક્સ રિટર્ન ફાઈલ કરવા સાત પ્રકારના આઈટીઆર ફોર્મ જાહેર કર્યા છે. ફોર્મની પસંદગી ટેક્સપેયર્સની આવકના પ્રકાર, રકમ અને શ્રેણી પર નિર્ભર છે. દરેક ફોર્મ અલગ હોય છે. જેથી ટેક્સ ફાઈલિંગ માટે યોગ્ય આઈટીઆર ફોર્મ પસંદ કરવું જરૂરી છે.
ITR-1
ITR-1: આ ફોર્મ એવા લોકો માટે છે જેઓ પગારદાર વ્યક્તિઓ છે, મિલકત ધરાવે છે અને અન્ય સ્ત્રોતો (વ્યાજ વગેરે) થી રૂ. 50 લાખ સુધીની આવક ધરાવે છે. ITR-2: વ્યક્તિઓ અને HUF જેમની આવક વ્યવસાય અથવા વ્યવસાયમાંથી નથી તેઓ આ ફોર્મ પસંદ કરશે. ITR-3: ITR-3 એ વ્યક્તિઓ અને HUF માટે ફાઇલ કરવામાં આવે છે જેમની આવક માલિકીના વ્યવસાય અથવા વ્યવસાયમાંથી આવે છે. ITR-4: આ ફોર્મ વ્યવસાય અથવા વ્યવસાયમાંથી અંદાજિત આવક માટે પસંદ કરવામાં આવે છે.
જરૂરી દસ્તાવેજો એકઠા કરો
આઈટીઆર ફાઈલ કરવા માટે, કરદાતાઓ પાસે તમામ જરૂરી દસ્તાવેજો હોવા આવશ્યક છે. આમાં સૌથી વિશેષ ફોર્મ 16 છે. તે તમારા એમ્પ્લોયર અથવા કંપની દ્વારા જારી કરવામાં આવે છે, તેમાં તમારા પગાર અને કાપવામાં આવેલા ટેક્સની વિગતો હોય છે. આ સિવાય પાન-કાર્ડ પણ જરૂરી છે, તેના વિના તમે ITR ફાઈલ કરી શકતા નથી. વ્યાજની આવક અને અન્ય નાણાકીય વ્યવહારો પર નજર રાખવા માટે બેંક સ્ટેટમેન્ટ હોવું પણ જરૂરી છે. આ સિવાય ટેક્સ બચાવવા માટે રોકાણ સંબંધિત દસ્તાવેજો જેમ કે PPF, NSC, ELSS પેપર્સ તમારી પાસે રાખો. અન્ય આવક સ્ત્રોતોમાંથી આવક પર કર કપાતના પુરાવા તરીકે TDS પ્રમાણપત્ર સાથે રાખો. ITR ભરવા માટે ફોર્મ 26AS પણ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. આ વાર્ષિક ટેક્સ સ્ટેટમેન્ટ છે જે તમારા દ્વારા કરવામાં આવેલી કર ચૂકવણી અને કપાત દર્શાવે છે. આ ફોર્મ આવકવેરા ઈ-ફાઈલિંગ પોર્ટલ પર ઉપલબ્ધ છે જે સરળતાથી ડાઉનલોડ કરી શકાય છે.
ઈ-ફાઈલિંગ પોર્ટલ પર નોંધણી કરો
જે લોકો પ્રથમ વખત આવકવેરા રિટર્ન ફાઈલ કરી રહ્યા છે તેઓએ પહેલા ઈ-ફાઈલિંગ પોર્ટલ પર પોતાનું રજીસ્ટ્રેશન કરાવવું જોઈએ. આ માટે આવકવેરા વિભાગની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર જાઓ. અહીં રજીસ્ટર વિકલ્પ પર જાઓ. આ પછી કરદાતાને પસંદ કરો, હવે તમારા પાન કાર્ડની વિગતો ભરો અને વેરિફિકેશન કરો. આ પછી, તમારી વ્યક્તિગત માહિતી જેમ કે નામ, સરનામું, લિંગ વગેરે આપો. હવે તમારો રજિસ્ટર્ડ મોબાઈલ નંબર અને ઈમેલ આઈડી ભરો. આગળની પ્રક્રિયાના ભાગ રૂપે, તમારા મોબાઇલ નંબર અને ઇમેઇલ પર એક OTP આવશે, તેને દાખલ કરો. હવે તમારો પાસવર્ડ સેટ કરો અને લોગિન કરો. હવે તમારી જાતને નોંધણી કરો. નોંધણી પ્રક્રિયા પૂર્ણ થતાં જ તમને મેસેજ દ્વારા જાણ કરવામાં આવશે.
કપાતનો દાવો કરો
આવકવેરા કાયદા હેઠળ ટેક્સ ફાઇલિંગમાં પણ ઘણા પ્રકારની છૂટ ઉપલબ્ધ છે. આ તમને તમારી કરપાત્ર આવક ઘટાડવામાં મદદ કરી શકે છે. આવકવેરાના નિયમો અનુસાર, કલમ 80C હેઠળ, PPF, EPF, NSC, જીવન વીમા વગેરેમાં 1.5 લાખ રૂપિયા સુધીના રોકાણ પર કપાતની જોગવાઈ છે. આરોગ્ય વીમા પ્રીમિયમ માટે કપાતનો લાભ વિભાગ 80Dમાં ઉપલબ્ધ છે. આ સિવાય સેક્શન 80TTA હેઠળ બચત ખાતા પર ₹10,000 સુધીના વ્યાજ માટે કપાતનો લાભ લઈ શકાય છે. કલમ 24(b) દ્વારા, વ્યક્તિ હોમ લોનના વ્યાજ માટે રૂ. 2 લાખ સુધીની કપાતનો લાભ મેળવી શકે છે.
આવકની વિગતો આપો
આઈટીઆરમાં પોતાના તમામ આવકના સ્ત્રોતની યોગ્ય જાણકારી આપો. આમાં વેતન, વ્યાજ આવક, ભાડાથી આવેલા આવક અને કોઈપણ ફ્રિલાન્સ અથવા પાર્ટ ટાઈમ વગેરે સામેલ છે. આઈટીઆર ફાઈલ કરવાની છેલ્લી 31 જુલાઈ તારીખ છે. જેથી સમય પહેલા દાખલ કરો. મોડી રિટર્ન ફાઈલ કરતા 10 રૂપિયા સુધીનો દંડ ચુકવવો પડી શકે છે. આવક વેરાનું રિટર્ન દાખલ થયા પછી તમારી પાસે દાખલ કરાયેલ આઈટીઆની સ્લીપ અને તમામ સહાયક જરૂરી ડોક્યુમેન્ટનો રેકોર્ડ રાખો. આનાથી ભવિષ્યમાં કોઈ ગરબડ પર તમે વેરિફાય કરી શકે છે.
ઈ-વેરિફિકેશન પણ જરૂરી
આઈટીઆર ફાઈલ કર્યા પછી આનું ઈ-વેરિફિકેશન જરૂરી હોય છે. કારણ કે, આઈટીઆર ભર્યા પછી જો આનું વેરિફાય ન કરાય તો આને અમાન્ય જાહેર કરાય છે. ટેકય પેયર્સ પોતાનું આઈટીઆઈર ઈવીસી એટલે કે ઈલેકટ્રોનિક વેરિફિકેશન કોડ ઓપ્શન માટે ઈ-વેરિફાય કરી શકે છે.
