દેશમાં 8મા પગાર પંચ (8th Pay Commission)ને લઈને ચર્ચાઓ તેજ બની રહી છે. આ સાથે જ કેન્દ્ર સરકારના લાખો કર્મચારીઓ અને પેન્શનરોની આશાઓ પણ વધી રહી છે. ખાસ કરીને દેશના આશરે 68 લાખ પેન્શનરોને આ નવા પગાર પંચથી મોટી રાહત મળી શકે છે. વિવિધ કર્મચારી અને પેન્શનર સંગઠનોએ સરકાર સમક્ષ પેન્શનમાં મોટો વધારો કરવાની માગ રજૂ કરી છે. આ માગણીઓમાં લઘુત્તમ પેન્શન વધારવાથી લઈને છેલ્લી મૂળભૂત સેલરીના 67 ટકા જેટલું પેન્શન અને 50 ટકા ફેમિલી પેન્શન આપવાનો પ્રસ્તાવ સામેલ છે. જો સરકાર આ માગણીઓ સ્વીકારે તો નિવૃત્ત કર્મચારીઓની આવકમાં નોંધપાત્ર વધારો થઈ શકે છે.
કોને મળશે 8મા પગાર પંચનો લાભ?
8મા પગાર પંચનો વ્યાપ ઘણો મોટો હોવાનું માનવામાં આવે છે. તેના અમલીકરણથી આશરે 48 લાખ કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ અને 68 લાખ પેન્શનરોને લાભ મળી શકે છે. એટલે કે કર્મચારીઓની સરખામણીએ પેન્શનરોની સંખ્યા પણ નોંધપાત્ર છે. આમાં મોટા ભાગના પેન્શનરો જૂની પેન્શન યોજના (OPS) હેઠળ આવે છે.
8મા પગાર પંચમાં ફિટમેન્ટ ફેક્ટર નક્કી થયા બાદ કર્મચારીઓના પગારની સાથે પેન્શનની ગણતરીમાં પણ ફેરફાર થઈ શકે છે. આ કારણે પેન્શનરોને તેમની મૂળભૂત પેન્શનમાં મોટો વધારો થવાની આશા છે. જોકે, વાસ્તવિક વધારો સરકારના અંતિમ નિર્ણય અને મંજૂર કરવામાં આવનારા નિયમો પર આધારિત રહેશે.
પેન્શનર સંગઠનોની મુખ્ય માગણીઓ શું છે?
વિવિધ કર્મચારી અને પેન્શનર સંગઠનોએ સરકાર સમક્ષ અનેક મહત્ત્વપૂર્ણ પ્રસ્તાવો રજૂ કર્યા છે. NC-JCM, AIDEF અને BPS જેવા સંગઠનોની મુખ્ય માગણી હાલના પેન્શનના દરમાં વધારો કરવાની છે.
સંગઠનો ઇચ્છે છે કે કર્મચારીઓના નિવૃત્તિ પછી મળતા પેન્શનને છેલ્લી મૂળભૂત સેલરીના 50 ટકાથી વધારીને 67 ટકા કરવામાં આવે. જ્યારે ફેમિલી પેન્શનનો દર 30 ટકાથી વધારીને 50 ટકા કરવાની માગ કરવામાં આવી છે.
ભારત પેન્શનર્સ સમાજ (BPS)એ લઘુત્તમ મૂળભૂત પેન્શન વધારીને સીધું 45,000 રૂપિયા કરવાની માગ કરી છે. બીજી તરફ, ઓલ ઇન્ડિયા ન્યૂ પેન્શન સ્કીમ એમ્પ્લોઇઝ ફેડરેશન (AINPSEF) અને રેલવે સંગઠનોએ નાગરિક કર્મચારીઓ માટે પણ વન રેન્ક વન પેન્શન (OROP) લાગુ કરવાની માગ ઉઠાવી છે.
આ ઉપરાંત, ફેડરેશન ઓફ નેશનલ પોસ્ટલ ઓર્ગેનાઇઝેશન્સ (FNPO)ની માગ છે કે પેન્શનને અલગ વિભાગીય બજેટમાંથી હટાવીને ભારતની સંચિત નિધિ હેઠળ લાવવામાં આવે.
હાલમાં પેન્શનના શું નિયમો છે?
જૂની પેન્શન યોજના હેઠળ હાલમાં નિવૃત્ત કર્મચારીને છેલ્લી મૂળભૂત સેલરી અથવા નિવૃત્તિ પહેલાંના છેલ્લા 10 મહિનાની સરેરાશ સેલરી, બેમાંથી જે વધુ હોય તેના 50 ટકા લેખે પેન્શન મળે છે. જ્યારે ફેમિલી પેન્શન છેલ્લી સેલરીના 30 ટકા લેખે આપવામાં આવે છે.
જો કોઈ કર્મચારીની નિવૃત્તિ સમયે છેલ્લી મૂળભૂત સેલરી 1 લાખ રૂપિયા હોય તો તેને હાલમાં દર મહિને 50,000 રૂપિયા પેન્શન મળે છે. પરંતુ સંગઠનોની માગણી સ્વીકારવામાં આવે તો આ પેન્શન વધીને 67,000 રૂપિયા થઈ શકે છે.
એ જ રીતે, ફેમિલી પેન્શન હાલમાં 30,000 રૂપિયા મળે છે, જે વધારીને 50,000 રૂપિયા કરવાની માગ છે.
જોકે, આ તમામ આંકડા સંગઠનો દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલી માગણીઓ પર આધારિત છે. સરકાર દ્વારા અંતિમ મંજૂરી આપવામાં આવે ત્યાર બાદ જ પેન્શનરોને મળનારા વાસ્તવિક લાભ અંગે સ્પષ્ટતા થશે.
