પહેલાના સમયમાં જ્યારે પણ તમે કાર ખરીદવા જતા ત્યારે તમારી પાસે માત્ર પેટ્રોલ અને ડીઝલના જ વિકલ્પો હતા. પરંતુ, આજના સમયમાં આ નિર્ણય એટલો સરળ રહ્યો નથી. સીએનજી (CNG), હાઇબ્રિડ અને ઇલેક્ટ્રિક કારોની વધતી માંગે ગ્રાહકો સામે નવા રસ્તા ખોલી દીધા છે. બળતણની વધતી કિંમતો અને કડક થતા પ્રદૂષણના નિયમો વચ્ચે કાર કંપનીઓ પણ પોતાની રણનીતિ બદલી રહી છે. હવે તેમનો જોર ફક્ત નવી કારો લોન્ચ કરવા પર જ નહીં, પરંતુ ગ્રાહકોની અલગ-અલગ જરૂરિયાતો મુજબ વિવિધ પાવરટ્રેન ઉપલબ્ધ કરાવવા પર છે.
આંકડાઓમાં સાબિત થતો મોટો બદલાવ
બજારમાં આવેલો આ બદલાવ સત્તાવાર આંકડાઓમાં પણ સ્પષ્ટપણે દેખાઈ રહ્યો છે. ફેડરેશન ઓફ ઓટોમોબાઈલ ડીલર્સ એસોસિએશન (FADA)ના જણાવ્યા અનુસાર, સપ્ટેમ્બર 2026માં કુલ કાર વેચાણમાં પેટ્રોલ મોડલનો હિસ્સો 41% રહ્યો હતો, જ્યારે સપ્ટેમ્બર 2025માં તે 47% હતો. બીજી બાજુ, સીએનજી, હાઇબ્રિડ અને ઇલેક્ટ્રિક કારોનો સંયુક્ત હિસ્સો એક જ વર્ષમાં 35% થી વધીને 41% પર પહોંચી ગયો છે.
રેનો (Renault) અને ફોક્સવેગન (Volkswagen) ની નવી યોજનાઓ
યુરોપની મોટી કંપનીઓ જેવી કે રેનો અને ફોક્સવેગન ગ્રૂપ હવે તેમના આગામી મોડલ પર ઇલેક્ટ્રિક અને સીએનજી વિકલ્પો પર વિશેષ ધ્યાન આપી રહી છે. સ્ટીફન ડેબ્લેઇસ, રેનો ગ્રુપ ઇન્ડિયાના સીઈઓનું કહેવું છે કે ભારતમાં વધુમાં વધુ ગ્રાહકો સુધી પહોંચવા માટે માત્ર નવી કાર રજૂ કરવી પૂરતી નથી, પરંતુ તે પણ જરૂરી છે કે કાર યોગ્ય એન્જિન વિકલ્પ સાથે બજારમાં આવે.
રેનોની નવેસરથી કમરકસી અને બજારનું કવરેજ
રેનોની નવી ડસ્ટર (Duster) ના વેચાણ પર મર્યાદિત એન્જિન વિકલ્પોની અસર પડી હતી. હવે કંપની પોતાના મોડલ અને પાવરટ્રેનની રેન્જ વધારીને આગામી થોડા વર્ષોમાં બજારના આશરે 80% હિસ્સા સુધી પહોંચવા માંગે છે. નોંધનીય છે કે એક વર્ષ પહેલા ક્વિડ, કાઇગર અને ટ્રાઇબર મળીને મહત્તમ 30% બજારને જ કવર કરી શકતી હતી.
દરેક શહેરમાં અલગ છે ગ્રાહકોની પસંદગી
ભારતમાં કાર ખરીદનારાઓની જરૂરિયાતો શહેર અને વિસ્તાર પ્રમાણે બદલાતી રહે છે. ઉદાહરણ તરીકે, મુંબઈમાં કુલ કાર વેચાણમાં આશરે 40% હિસ્સો માત્ર સીએનજી મોડલનો છે. સ્ટીફન ડેબ્લેઇસના જણાવ્યા અનુસાર આવા બજારમાં સીએનજીનો વિકલ્પ ન આપવો એટલે મોટી સંખ્યામાં ગ્રાહકો સુધી પહોંચવામાં નિષ્ફળ રહેવું. આ જ કારણ છે કે કંપનીઓ હવે એક કે બે એન્જિન પર નિર્ભર રહેવાને બદલે બહુવિધ વિકલ્પો આપી રહી છે.
સ્ટેલાન્ટિસ અને ફોક્સવેગનની આક્રમક રણનીતિ
ભારતમાં પોતાની પકડ મજબૂત કરવા માટે સ્ટેલાન્ટિસ પણ આ જ રસ્તે આગળ વધી રહી છે. કંપની 'A' થી 'D' સેગમેન્ટ સુધીની કારો અને મિનીવેનમાં પેટ્રોલ-ડીઝલ આધારિત એન્જિન, હાઇબ્રિડ અને બેટરી ઇલેક્ટ્રિક વિકલ્પો આપવાની યોજના બનાવી રહી છે. સ્ટેલાન્ટિસ ઇન્ડિયાના એમડી શૈલેષ હઝેલાના જણાવ્યા અનુસાર, કંપની પોતાના ગ્લોબલ પોર્ટફોલિયોનો ઉપયોગ ભારતીય ગ્રાહકોને વધુ વિકલ્પો આપવા માટે કરશે. કંપની સાત નવા મોડલ અને પાંચ મોટા અપડેટ લાવવાની તૈયારીમાં છે.
Mahindra & Mahindraનું મજબૂત પગલું
મહિન્દ્રા એન્ડ મહિન્દ્રા અગાઉથી જ પેટ્રોલ, ડીઝલ અને ઇલેક્ટ્રિક એસયુવી વેચી રહી છે. તાજેતરમાં જ કંપનીએ ફેક્ટરી-ફિટ્ડ સીએનજી સેગમેન્ટમાં XUV 3XO ZNG લૉન્ચ કરીને મોટું પગલું ભર્યું છે. કંપની એવા પ્લેટફોર્મ પર પણ કામ કરી રહી છે જેના દ્વારા એક જ આધાર પર અલગ-અલગ ઉર્જા વિકલ્પો ગ્રાહકોને પૂરા પાડી શકાય.
ટોયોટાની મલ્ટી-ટેકનોલોજી રણનીતિ
ટોયોટાના એક્ઝિક્યુટિવ સબરી મનોહરના જણાવ્યા અનુસાર, કંપની વિવિધ તકનીકો પર એક સાથે કામ કરવાની રણનીતિ અપનાવી રહી છે. તેમણે જણાવ્યું કે ભારતની આર્થિક સ્થિતિ, રસ્તાઓ અને ભૌગોલિક પરિસ્થિતિઓ દરેક રાજ્યમાં એક સરખી નથી, તેથી દરેક જગ્યાએ એક જ પ્રકારની કાર સફળ થઈ શકે નહીં. જ્યાં સીએનજી સરળતાથી ઉપલબ્ધ છે, ત્યાં તેની માંગ ઝડપથી વધી રહી છે.
સીએનજી મોડલ અને ભવિષ્યની કાર ખરીદી
ગ્રાહકોના પ્રતિસાદના આધારે કંપનીઓએ હવે સીએનજી મોડલ્સમાં ઓટોમેટિક ટ્રાન્સમિશન પણ રજૂ કર્યા છે. ટોયોટા અત્યાર સુધી 3 લાખથી વધુ હાઇબ્રિડ વાહનો વેચી ચૂકી છે. ટાટા મોટર્સ અને મારુતિ સુઝુકી પહેલેથી જ અનેક પાવરટ્રેન વિકલ્પો આપવાના મામલે આગળ રહી છે. સ્પષ્ટ છે કે આવનારા સમયમાં કાર ખરીદતી વખતે માત્ર મોડલ અને કિંમત જ નહીં, પરંતુ બળતણનો ખર્ચ, વાહનનો ઉપયોગ અને તમારા વિસ્તારમાં ઉપલબ્ધ વિકલ્પો સૌથી મોટી ભૂમિકા ભજવશે.