પેટ્રોલના વધતા ભાવ, ક્રૂડ ઓઇલનું અંકગણિત અને ઇંધણ માટે અન્ય દેશો પરની નિર્ભરતા આ તમામ બાબતો વચ્ચે ભારતમાં 'ઇથેનોલ' સૌથી મહત્વપૂર્ણ વિકલ્પ બનીને ઉભરી આવ્યું છે. E20 પેટ્રોલને લઈને ચાલી રહેલી ચર્ચાઓ હજુ શાંત પણ નહોતી થઈ કે, સરકારે હવે E85 અને E100 ફ્યુલથી ચાલતી ગાડીઓ માટેના નિયમોનો રસ્તો સાફ કરી દીધો છે. આવનારા સમયમાં કારોના એન્જિન માત્ર પેટ્રોલને બદલે સંપૂર્ણપણે ઇથેનોલના ભરોસે પણ દોડી શકશે. જો કે તમે તમારી સામાન્ય પેટ્રોલ કારમાં સીધું E100 પુરાવી શકશો નહીં, કારણ કે આ માત્ર ખાસ ડિઝાઇન કરેલી ગાડીઓમાં જ શક્ય બનશે.
સેન્ટ્રલ મોટર વ્હીકલ રૂલ્સમાં સંશોધનને મંજૂરી
સરકારે E85 અને E100 ઇથેનોલ ફ્યુલથી ચાલતી ગાડીઓને પ્રોત્સાહન આપવા માટે એક મોટું પગલું ભર્યું છે. આ માટે સેન્ટ્રલ મોટર વ્હીકલ રૂલ્સ (Central Motor Vehicles Rules) માં સંશોધનને મંજૂરી આપવામાં આવી છે. માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રાલય દ્વારા આ અંગેની સત્તાવાર સૂચના જારી કરવામાં આવી છે, જેમાં નિયમોમાં E85ની સાથે E100 ફ્યુલનો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. આનાથી વાહન ઉત્પાદક કંપનીઓ માટે ખાસ કરીને ઇથેનોલથી ચાલતી ફ્લેક્સ-ફ્યુલ ગાડીઓ તૈયાર કરવાનો કાનૂની રસ્તો સાફ થઈ ગયો છે.
નિયમોમાં શું થયો છે મોટો ફેરફાર?
સરકાર દ્વારા જારી કરવામાં આવેલી સૂચના મુજબ, નિયમ 115 હેઠળ એમિશન નોર્મ્સ, ફ્યુલની ક્વોલિટી અને વાહનોની ચકાસણી સાથે જોડાયેલા પ્રાવધાનોમાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યા છે. 100 ટકા બાયો-ઇથેનોલથી ચાલતા વાહનોના ટેસ્ટિંગ અને સર્ટિફિકેશન માટે સ્પષ્ટ નિયમો બનાવવામાં આવ્યા છે. આ ઉપરાંત, નિયમ 115ના સબ-સેક્શન (18)માં વાહનના કુલ વજન (Gross Vehicle Weight) ની મર્યાદા 3,000 કિલોગ્રામથી વધારીને 3,500 કિલોગ્રામ કરી દેવામાં આવી છે. સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે E85 કે E100નો ઉપયોગ માત્ર તે જ ફ્લેક્સ-ફ્યુલ વાહનોમાં થવો જોઈએ, જે તેના માટે સક્ષમ હોય.
શું છે E85 અને E100 ફ્યુલ?
E85 અને E100 એ ઇથેનોલબ્લેન્ડેડ ફ્યુલ છે. E85માં લગભગ 85 ટકા ઇથેનોલ અને બાકીનો ભાગ પેટ્રોલ હોય છે, જ્યારે E100માં સંપૂર્ણપણે (લગભગ 100%) ઇથેનોલનો જ ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. આવા ફ્યુલ પર ગાડીઓને ચલાવવા માટે એન્જિન અને ફ્યુલ સિસ્ટમને તે જ હિસાબે તૈયાર કરવી પડે છે. આ જ કારણ છે કે E100 ફ્યુલથી ચાલતી કારો સામાન્ય પેટ્રોલ કારો કરતા તદ્દન અલગ અને ખાસ ટેક્નોલોજીથી સજ્જ હશે.
શું જૂની પેટ્રોલ કારમાં નંખાવી શકાશે E100?
સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે શું સામાન્ય પેટ્રોલ અથવા E20 ફ્યુલથી ચાલતી ગાડીઓમાં સીધા E85 કે E100નો ઉપયોગ કરી શકાશે? તેનો જવાબ છે 'ના'. E20થી વધુ અને E100 સુધીના ઇથેનોલ ફ્યુલનો ઉપયોગ માત્ર તે જ વાહનોમાં થઈ શકશે જેને ખાસ આ હેતુ માટે જ ડિઝાઇન અને પ્રમાણિત (Certified) કરવામાં આવ્યા હોય. તમારી સામાન્ય કારમાં વધુ ઇથેનોલવાળું ફ્યુલ નાખતા પહેલા તે વાહનની અનુકૂળતા તપાસવી અનિવાર્ય છે.
દેશની પહેલી ફ્લેક્સ ફ્યુલ કાર અને તેની કિંમત
તાજેતરમાં માരുતિ સુઝુકી દ્વારા દેશની પહેલી ફ્લેક્સ ફ્યુલ કાર તરીકે 'Maruti Wagon R Flex Fuel' રજૂ કરવામાં આવી હતી. કેન્દ્રીય મંત્રી નીતિન ગડકરીએ આ કાર પરથી પડદો ઉઠાવ્યો હતો. આ કાર E85 ફ્યુલ પર સરળતાથી દોડી શકે છે, જે રેગ્યુલર પેટ્રોલ કરતા આશરે 20 રૂપિયા સસ્તી છે (દિલ્હીમાં આ ફ્યુલની કિંમત આશરે 82.12 રૂપિયા પ્રતિ લિટર છે). આ ફ્લેક્સ ફ્યુલ વેરિઅન્ટ મૂળરૂપથી વેગનઆરના ZXi વેરિઅન્ટ પર આધારિત છે અને રેગ્યુલર પેટ્રોલ મોડેલની સરખામણીમાં આશરે 85,000 રૂપિયા મોંઘી છે.
કેવી છે ડ્રાઇવિંગ અને એન્જિનની પરફોર્મન્સ?
મારુતિ વેગનઆરના ફ્લેક્સ ફ્યુલ વેરિઅન્ટનું ટેસ્ટિંગ પણ કરવામાં આવ્યું હતું. દિલ્હીના ભીડભાડવાળા રસ્તાઓ, ફ્લાયઓવર અને ખુલ્લા રસ્તાઓ પર આ કારને ચલાવતા સમયે સૌથી મોટું આશ્ચર્ય એ હતું કે તેની ડ્રાઇવિંગ બિલકુલ સામાન્ય વેગનઆર જેવી જ અનુભવાઈ. એન્જિનની સ્મૂધનેસમાં કોઈ ખાસ તફાવત જોવા મળ્યો નહીં. એક્સિલરેશન સામાન્ય રહ્યું અને ક્યાંય એવું નથી લાગ્યું કે કાર કોઈ અલગ જ પ્રકારના ફ્યુલ પર ચાલી રહી છે.
ટલું માઇલેજ આપે છે આ ફ્લેક્સ ફ્યુલ કાર?
ટેસ્ટ ડ્રાઇવ દરમિયાન કારના મલ્ટી ઇન્ફોર્મેશન ડિસ્પ્લે (MID) પર સરેરાશ માઇલેજ 11.8 કિલોગ્રામ/લિટર આસપાસ જોવા મળ્યું હતું. જો કે, તેને અંતિમ રિયલ ટાઈમ માઇલેજ માની શકાય નહીં, કારણ કે ટેસ્ટિંગ દરમિયાન ભારે ટ્રાફિક, વારંવાર ગાડી રોકવી અને લાંબા સમય સુધી એન્જિન ચાલુ રાખવા જેવી સ્થિતિઓ સામેલ હતી. વાસ્તવિક માઇલેજ જાણવા માટે લાંબા અને નિયંત્રિત રસ્તાઓ પર અલગથી ટેસ્ટ કરવાની જરૂર રહે છે.
સરકારી નીતિ અને ભવિષ્યની તૈયારીઓ
સરકારનો આ નિર્ણય દેશમાં ઇકો-ફ્રેન્ડલી અને ફ્લેક્સ ફ્યુલ વાહનોને પ્રોત્સાહન આપવા માટે સીમાચિહ્નરૂપ સાબિત થશે. ઓટોમોબાઈલ કંપનીઓ હવે ભારતીય ગ્રાહકો માટે વધુને વધુ એવા મોડેલ્સ તૈયાર કરવા તરફ આગળ વધી રહી છે જે વૈકલ્પિક ઇંધણ પર ચાલી શકે. જો કે પેટ્રોલ પરની નિર્ભરતા ઘટાડવાના આ અભિયાનમાં ગાડીઓની કિંમત અને ફ્યુલની ઉપલબ્ધતા જેવા પાસાઓ આગામી સમયમાં ખૂબ મહત્વના સાબિત થશે.
વધુ સમાચાર વાંચવા માટે ક્લિક કરો
