ટેરિફ એ આયાતી વસ્તુઓ પર લાગતો કસ્ટમ ડ્યુટી અથવા આયાત શુલ્ક છે, જે આયાતકારે સરકારને ચૂકવવો પડે છે. સામાન્ય રીતે, કંપનીઓ આ બોજ ગ્રાહકો પર નાખે છે.
1 ઓગસ્ટથી મુખ્ય ભારતીય વસ્તુઓ પર અમેરિકી શુલ્ક શું હશે?
ટેલિકોમ પર 25%, રત્ન અને આભૂષણો પર 30 થી 38.5% (હાલમાં 5-13.5%), ખાદ્ય અને કૃષિ ઉત્પાદનો પર 29 થી 30% (હાલમાં 14-15%), એપેરલ પર 12% ઉપરાંત 25% શુલ્ક લાગશે. 1 ઓગસ્ટથી દંડાત્મક ઘટક પણ લાગુ થઈ શકે છે.
અમેરિકાએ આ શુલ્કની જાહેરાત શા માટે કરી?
અમેરિકાનો આરોપ છે કે ભારત સાથેનો તેમનો વેપાર ખાધ ઘણો વધારે છે. તેણે ભારતને અમેરિકી વસ્તુઓ પર ઊંચા ટેરિફ લાદવા માટે જવાબદાર ઠેરવ્યું છે, જેના કારણે ભારતીય બજારમાં અમેરિકી નિકાસ મર્યાદિત થાય છે.
બંને દેશો વચ્ચે મુખ્યત્વે કયા ઉત્પાદનોનો વેપાર થાય છે?
અમેરિકાને ભારતના મુખ્ય નિકાસમાં દવા ઉત્પાદનો, ટેલિકોમ સાધનો, કિંમતી પત્થરો, પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો, સોના અને અન્ય કિંમતી ધાતુઓના આભૂષણો, સુતરાઉ તૈયાર વસ્ત્રો અને લોખંડ-ઇસ્પાતના ઉત્પાદનોનો સમાવેશ થાય છે. આયાતમાં કાચું તેલ, પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો, કોલસો, હીરા, ઇલેક્ટ્રિક મશીનરી, વિમાન અને સોનાનો સમાવેશ થાય છે. આયાત શુલ્ક આયાતકાર દેશમાં વસ્તુઓને મોંઘી બનાવે છે. આ શુલ્કને કારણે ભારતીય શ્રમ-પ્રધાન વસ્તુઓ જેવી કે કાપડ, ચામડું, રત્ન અને આભૂષણો, કાર્પેટ અને હસ્તકલાને અસર થઈ શકે છે.
ભારત સામે જાહેર કરાયેલા શુલ્કની દર શું છે?
અમેરિકાએ 25% શુલ્ક અને રશિયા પાસેથી ક્રૂડ ઓઇલ અને સૈન્ય ઉપકરણોની ખરીદી પર દંડ લગાવવાની જાહેરાત કરી છે. જોકે, દંડની રકમ અને લાગુ કરવાની પદ્ધતિ સ્પષ્ટ કરાઈ નથી. 25% શુલ્ક અને દંડ અંગે વ્હાઇટ હાઉસનો એક્ઝિક્યુટિવ ઓર્ડર ટેરિફ માળખું સ્પષ્ટ કરશે. આ ઉપરાંત, 2 એપ્રિલે જાહેર કરાયેલ 10% મૂળભૂત શુલ્ક ભારતના તમામ ઉત્પાદનો પર પહેલેથી જ લાગુ છે. ભારતમાંથી આવતા સ્ટીલ અને એલ્યુમિનિયમ પર 50% અને વાહન તથા તેના ઘટકો પર પહેલેથી જ 25% શુલ્ક લાગુ છે. આ નવા શુલ્ક ભારતીય વસ્તુઓ પરના હાલના શુલ્ક ઉપરાંત લાગુ પડશે. ઉદાહરણ તરીકે, કાપડ ઉદ્યોગ પર હાલમાં 6-9% શુલ્ક લાગે છે, તેથી 25% શુલ્ક ઉમેર્યા પછી, 1 ઓગસ્ટથી યુએસમાં પ્રવેશતા ભારતીય કાપડ ઉત્પાદનો પર 31-34% શુલ્ક લાગશે, અને તેના પર દંડ પણ લાગી શકે છે.
ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે દ્વિપક્ષીય વેપાર કેટલો છે?
નાણાકીય વર્ષ 2021-25 દરમિયાન અમેરિકા ભારતનો સૌથી મોટો માલસામાન વેપાર ભાગીદાર હતો. ભારતના કુલ નિકાસમાં અમેરિકાનો હિસ્સો લગભગ 18%, આયાતમાં 6.22% અને દ્વિપક્ષીય વેપારમાં 10.73% છે. 2024-25માં દ્વિપક્ષીય વેપાર 186 અબજ અમેરિકી ડોલર (86.5 અબજ ડોલર નિકાસ અને 45.3 અબજ ડોલર આયાત) સુધી પહોંચી ગયો. અમેરિકા સાથે ભારતનું વેપાર સરપ્લસ (આયાત અને નિકાસ વચ્ચેનો તફાવત) 2024-25માં 41 અબજ અમેરિકી ડોલર હતું. કુલ મળીને, અમેરિકા સાથે ભારતનું કુલ વેપાર સરપ્લસ આશરે 44.4 અબજ અમેરિકી ડોલર રહ્યું.
શું ટ્રમ્પના આ આરોપમાં કોઈ દમ છે કે, ભારતમાં શુલ્ક બહુ ઊંચા છે?
અમેરિકા દૂધ ઉત્પાદનો (188%), ફળો અને શાકભાજી (132%), કોફી, ચા, કોકો અને મસાલા (53%), અનાજ અને ખાદ્ય પદાર્થો (193%), તેલબિયાં, ચરબી અને તેલ (164%), પીણાં અને તમાકુ (150%), ખનિજો અને ધાતુઓ (187%) અને રસાયણો (56%) જેવી વસ્તુઓ પર પણ ઊંચા શુલ્ક લગાવે છે. ભારતની સરેરાશ શુલ્ક દર 17% છે, જે અમેરિકાના 3.3% થી વધુ છે, પરંતુ દક્ષિણ કોરિયા (13.4%) અને ચીન (7.5%) જેવી અન્ય મોટી અર્થવ્યવસ્થાઓ સમાન છે.