ભારતમાં તહેવારોની મોસમ આવી ગઈ છે અને બુલિયન માર્કેટ (સોના-ચાંદીના બજાર) ધનતેરસ અને દિવાળી માટે સજ્જ થઈ રહ્યું છે. જોકે સોના અને ચાંદીના ઊંચા ભાવે એક મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્ન ઊભો કર્યો છે કે શું સોનાના ઊંચા ભાવ હોવા છતાં ગ્રાહકોની ભીડ બજારમાં ઉમટી પડશે કે પછી મંદી યથાવત રહેશે? બજારના નિષ્ણાતો માને છે કે તહેવારો દરમિયાન સોનું ખરીદવું એ ભારતીય પરંપરાનો એક અભિન્ન ભાગ છે તેથી માંગ તો રહેશે જ જોકે આ વખતે ખરીદીની આદતોમાં મોટો ફેરફાર જોવા મળી રહ્યો છે.
સોનાના ઊંચા ભાવ વચ્ચે ખરીદીની બદલાતી આદતો
ભારતમાં ધનતેરસના દિવસે સોનું ખરીદવું અત્યંત શુભ માનવામાં આવે છે. નિષ્ણાંતો માને છે કે ઊંડા સાંસ્કૃતિક મહત્વને કારણે આ તહેવારો દરમિયાન સોનાની માંગ ઐતિહાસિક રીતે મજબૂત રહી છે. જોકે ઊંચા ભાવને કારણે ગ્રાહકો હવે તેમની ચોક્કસ જરૂરિયાતો અને બજેટના આધારે ખરીદી કરી રહ્યા છે. આજકાલ લોકો ભારે અને જટિલ ડિઝાઈનવાળા ઘરેણાં કરતાં હળવા વજનની અને આધુનિક ડિઝાઈનવાળી જ્વેલરી પસંદ કરે છે. આ ડિઝાઈન દેખાવમાં આકર્ષક હોય છે અને સામાન્ય માણસના બજેટમાં સરળતાથી બંધ બેસે છે.
જૂના ઘરેણાંમાંથી નવા ઘરેણાં બનાવવાની બાબત પર ભાર
બજેટને નિયંત્રણમાં રાખવા માટે ગ્રાહકો અન્ય એક સમજદારીભરી વ્યૂહરચના અપનાવી રહ્યા છે. જૂના સોનાના બદલામાં નવું સોનું લેવાનો ટ્રેન્ડ (પ્રવાહ) નોંધપાત્ર રીતે વધ્યો છે. ખરીદદારો નવી ડિઝાઈનમાં ઘરેણાં બનાવવા માટે તેમના જૂના ઘરેણાં આપી રહ્યા છે. આ અભિગમ એકસાથે આવતા મોટા નાણાકીય બોજને ટાળે છે અને સાથે સાથે તહેવારની પરંપરાઓને જાળવી રાખવાની તક પણ આપે છે. લગ્નની મોસમ દરમિયાન પણ આવો જ ટ્રેન્ડ જોવા મળી રહ્યો છે.સરેરાશ ગ્રાહકની ખરીદી ₹1.5 લાખથી ₹3 લાખની વચ્ચે હોય છે.તહેવારોની મુખ્ય મોસમ દરમિયાન વેચાણમાં 15 થી 20 ટકાનો વધારો થવાની અપેક્ષા છે જે ગયા વર્ષના પ્રદર્શનને અનુરૂપ છે. વૈશ્વિક બજારો બજારના વલણોને અસર કરે છે
સોનાના ભાવ માત્ર સ્થાનિક માંગથી જ નહીં પરંતુ સીધા વૈશ્વિક બજારોથી પણ પ્રભાવિત થાય છે. એક નિષ્ણાંતના જણાવ્યા અનુસાર સોનું હાલમાં વિવિધ આંતરરાષ્ટ્રીય પરિબળો વચ્ચે ફસાયેલું છે. જ્યારે અમેરિકામાં ઊંચા વ્યાજ દરોએ સોનામાં રોકાણના આકર્ષણને કંઈક અંશે ઘટાડ્યું છે ત્યારે વિશ્વભરની સેન્ટ્રલ બેંકો આ ધાતુની ખરીદી ચાલુ રાખીને બજારને નોંધપાત્ર ટેકો પૂરો પાડી રહી છે.
ચાંદીના ભાવમાં પણ નોંધપાત્ર ફેરફાર
સોનાની જેમ ચાંદીના બજારમાં પણ હલચલ જોવા મળી રહી છે. મજબૂત ડોલરને કારણે કિંમતી ધાતુઓ પર દબાણ આવ્યું હોવા છતાં ચાંદીના ભાવમાં પણ સુધારો જોવા મળી રહ્યો છે. ચાંદીના ભાવમાં વધુ અસ્થિરતા જોવા મળે છે કારણ કે આ ધાતુની માંગ માત્ર ઘરેણાં માટે જ નહીં પરંતુ ઔદ્યોગિક ઉપયોગો માટે પણ રહેલી છે. ભવિષ્યની વાત કરીએ તો ભલે આંતરરાષ્ટ્રીય નીતિઓ ભાવ નક્કી કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવતી હોય, તેમ છતાં ભારતમાં તહેવારોની મોસમ (જેમાં ધનતેરસ અને દિવાળીનો સમાવેશ થાય છે) અને લગ્નસરાની મોસમ સોના અને ચાંદીની ભૌતિક માંગને મજબૂત ટેકો પૂરો પાડવાનું ચાલુ રાખશે.
