સોનાની કિંમતોમાં ઘટાડો થવાના કોઇ સંકેત દેખાઇ રહ્યા નથી. દેશના વાયદા બજારથી લઇને દિલ્હીના સર્રાફા બજાર સુધી સોનાની કિંમતોમાં 60 ટકાનો વધારો જોવા મળ્યો છે. વર્ષ 2022ની તુલનાએ 140 ટકાનો વધારો થઇ ગયો છે. ત્યારે જાણકારોનું કહેવુ છે કે વૈશ્વિક અર્થતંત્રમાં થયેલા ફેરફારો અને નાણાકીય નીતિ જે દિશા તરફ ઇશારો કરી રહી છે તે જોતાં ધનતેરસ પર સોનાના ભાવ એવા સ્તરે પહોંચી શકે છે જેની કોઈએ કલ્પના પણ ન કરી હોય
ધનતેરસ પર સોનાની કિંમત કેટલી હશે?
એક નિષ્ણાંતે મની કંટ્રોલના રિપોર્ટમાં જણાવ્યું હતું કે રેકોર્ડ ઊંચા ભાવ હોવા છતાં, સેન્ટ્રલ બેંક ખરીદી કરી રહ્યું છે. ઇટીએફની મજબૂત માંગ, વ્યાજ દરમાં ઘટાડો અને ડોલર ઇન્ડેક્સમાં ઘટાડાને કારણે સોના અને ચાંદીના ભાવ ઉંચા રહી શકે છે. તેમણે કહ્યું કે આ ધનતેરસ પર, સોનાનો વેપાર ₹1,20,000 થી 1,30,000 પ્રતિ 10 ગ્રામ વચ્ચે થશે. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે દેશમાં સોનાના ભાવ 2026 ની શરૂઆતમાં ₹1,50,000 સુધી પહોંચી શકે છે.
સોનાની વધી છે માગ
મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ (MCX) પર, ડિસેમ્બર કોન્ટ્રેક્ટ માટે સોનાના ભાવ પહેલાથી જ ₹1.23 લાખ પ્રતિ 10 ગ્રામના આંકને વટાવી ગયા છે. એક નિષ્ણાંતના જણાવ્યા અનુસાર આ વધારો વૈશ્વિક આર્થિક અનિશ્ચિતતા, ભૂરાજકીય તણાવ અને યુએસ ફેડરલ રિઝર્વ દ્વારા વ્યાજ દરમાં ઘટાડાની વધતી અપેક્ષાઓને કારણે છે. નબળા યુએસ ડોલરે અન્ય ચલણોમાં રોકાણ કરતા રોકાણકારો માટે સોનું વધુ સસ્તું બનાવ્યું છે, જેનાથી માંગમાં વધુ વધારો થયો છે.
મજબૂત ETF માંગ
બીજું મુખ્ય પરિબળ વિશ્વભરની કેન્દ્રીય બેંકો દ્વારા સોનાની સતત ખરીદી છે. જેમ જેમ દેશો યુએસ ડોલરથી દૂર તેમના અનામતને વૈવિધ્યીકરણ કરી રહ્યા છે, તેમ તેમ સત્તાવાર સોનાની ખરીદી દાયકાઓમાં તેના ઉચ્ચતમ સ્તરે પહોંચી ગઈ છે. આ દરમિયાન રોકાણકારો અસ્થિર શેરબજારો અને વધતા બોન્ડ યીલ્ડ વચ્ચે સલામત આશ્રયસ્થાનો શોધી રહ્યા છે, જેના કારણે એક્સચેન્જ-ટ્રેડેડ ફંડ્સ (ETF) માં નવેસરથી રોકાણ થઈ રહ્યું છે. વર્લ્ડ ગોલ્ડ કાઉન્સિલ (WGC) અનુસાર, સપ્ટેમ્બર 2025 માં ભારતીય ગોલ્ડ ETF માં ચોખ્ખો પ્રવાહ $902 મિલિયન થયો હતો, જે ઓગસ્ટની તુલનામાં 285% વધુ છે.
ભારત વૈશ્વિક રોકાણમાં ચોથા ક્રમે
અમેરિકા, યુકે અને સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડ પછી ભારત વૈશ્વિક સ્તરે ચોથા ક્રમે છે, જેણે $17.3 બિલિયનના વૈશ્વિક રોકાણમાં નોંધપાત્ર યોગદાન આપ્યું છે. માર્ચ અને એપ્રિલ 2025 માં નાના પ્રવાહ પછી, સપ્ટેમ્બરમાં પ્રવાહ ₹8,363 કરોડના રેકોર્ડ ઉચ્ચ સ્તરે પહોંચ્યો, જે ઓગસ્ટમાં ₹2,190 કરોડ હતો, જે 282% નો વધારો દર્શાવે છે, એસોસિએશન ઓફ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ ઇન ઇન્ડિયા (AMFI) ના ડેટા અનુસાર. ગોલ્ડ ETF ની કુલ AUM હવે ₹90,000 કરોડને વટાવી ગઈ છે. એક મીડિયા રિપોર્ટમાં જણાવવામાં આવ્યું હતું કે જો વર્તમાન મેક્રો ટ્રેન્ડ ચાલુ રહેશે, તો 2026 ના મધ્ય સુધીમાં સોનું પ્રતિ 10 ગ્રામ ₹1.5 લાખ સુધી પહોંચી શકે છે.
શું આ ધનતેરસમાં સોનું ₹1.5 લાખને પાર કરશે?
સોના અંગે આશાવાદ મજબૂત છે, પરંતુ નિષ્ણાતોને આ તહેવારોની મોસમમાં સોનાનો ભાવ તાત્કાલિક ₹1.5 લાખને વટાવી જવાની અપેક્ષા નથી. નિષ્ણાતોના મતે, ફુગાવા અંગે રોકાણકારોની સતત ચિંતાઓ સોનામાં તેમનો રસ જાળવી રાખી રહી છે. જોકે કરન્સી કટોકટી અથવા ગંભીર ભૂ-રાજકીય ઉથલપાથલ જેવો મોટો આંચકો ન આવે ત્યાં સુધી, આ ધનતેરસ પર સોનું ₹150,000 ને પાર કરે તેવી શક્યતા નથી. તેઓ અપેક્ષા રાખે છે કે નજીકના ભવિષ્યમાં તે ₹126,000 થી ₹128,000 પ્રતિ 10 ગ્રામની વચ્ચે રહેશે. વિશ્લેષકો અપેક્ષા રાખે છે કે વૈશ્વિક વ્યાજ દર ઘટવા માંડે અને ફુગાવો સ્થિર થાય ત્યારે પણ સોનાની તેજી 2026 સુધી ચાલુ રહેશે. સેન્ટ્રલ બેંક નીતિઓ, ભૂ-રાજકીય જોખમો અને ચલણ સોનાની ભાવિ દિશા નક્કી કરતા મુખ્ય સૂચક રહેશે.