કેન્દ્ર સરકારે સોના અને ચાંદી પરની આયાત જકાત 6 ટકાથી વધારીને 15 ટકા કરી છે. આ પગલા પાછળનો ઉદ્દેશ્ય કિંમતી ધાતુઓની વિદેશી ખરીદીને રોકવા અને દેશના વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડાર પરના દબાણને ઘટાડવાનો છે. આ વધારાને પરિણામે સોનાના ભાવમાં ₹11,000 નો ઉછાળો જોવા મળ્યો છે, જ્યારે વાયદા બજારમાં ચાંદીના ભાવ ₹300,000 ને વટાવી ગયા છે.
સોના અને ચાંદીના ભાવમાં ઉછાળો
એક તરફ, સરકારે રૂપિયાના અવમૂલ્યનને રોકવા માટે આયાત જકાતમાં વધારો કર્યો છે, તો બીજી તરફ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ડોલર ઇન્ડેક્સમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. આ પછીના વિકાસથી સોના અને ચાંદીના ભાવમાં વધારો થયો છે. બજારના ડેટા અનુસાર, દેશના પ્રાથમિક વાયદા બજાર - મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ (MCX) માં સોનાના ભાવમાં પ્રતિ 10 ગ્રામ ₹11,000 નો વધારો જોવા મળ્યો છે, જ્યારે ચાંદીના ભાવ ફરી એકવાર ₹300,000 ની સીમા પાર કરી ગયા છે. નિષ્ણાતોના મતે, વાયદા બજારમાં સોના અને ચાંદીના ભાવ હાલમાં વધેલી આયાત જકાતને સમાયોજિત કરવાની પ્રક્રિયામાં છે.
હવે, સૌથી મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્ન એ છે કે શું સરકાર જે ઉદ્દેશ્ય માટે આયાત શુલ્ક વધાર્યો હતો તે જ ઉદ્દેશ્ય પ્રાપ્ત કરશે? શું સોનાની માંગમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થશે? શું સોનાની આયાત ઘટશે? જો આ પરિસ્થિતિ ઊભી થાય છે, તો આગામી દિવસોમાં બજારમાં સોના અને ચાંદીના ભાવમાં ઘટાડો જોવા મળી શકે છે. ચાલો જોઈએ કે દેશના વાયદા બજારમાં હાલમાં સોના અને ચાંદી કયા સ્તરે ટ્રેડ થઈ રહ્યા છે.
સોનાના ભાવમાં ભારે ઉછાળો
મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ (MCX) - દેશનું વાયદા બજાર - સોનાના ભાવમાં ભારે ઉછાળો જોઈ રહ્યું છે. ટ્રેડિંગ સત્ર દરમિયાન, સોનાના ભાવમાં પ્રતિ 10 ગ્રામ ₹11,000 થી વધુનો વધારો થયો છે. માહિતી અનુસાર, સવારે 9:35 વાગ્યે, સોનાના ભાવ પહેલાથી જ ₹8,300 વધીને ₹161,742 પ્રતિ 10 ગ્રામ પર ટ્રેડ થઈ રહ્યા છે. પાછળથી ટ્રેડિંગ સત્રમાં, સોનાના ભાવ ₹11,055 વધીને ₹164,497 પર પહોંચ્યા. જે દિવસની સૌથી ઊંચી સપાટી દર્શાવે છે. સોનું ₹ 154851 પર ખુલ્યું, જ્યારે આગલા દિવસે સોનાના ભાવ ₹153442 પર બંધ થયા હતા.
ચાંદીના ભાવ ₹3 લાખને પાર
બીજી તરફ, દેશના વાયદા બજાર - મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ (MCX) -માં ચાંદીના ભાવમાં ભારે ઉછાળો જોવા મળ્યો. ટ્રેડિંગ સેશન દરમિયાન, ચાંદીના ભાવ ₹3 લાખને પાર કરતા જોવા મળ્યા. માહિતી અનુસાર, ટ્રેડિંગ સેશન દરમિયાન ચાંદીના ભાવ ₹૨૨,૩૬૭ વધીને ₹૩૦૧,૪૨૯ પ્રતિ કિલોગ્રામ પર પહોંચ્યા - જે બુધવારની ટોચની સપાટી દર્શાવે છે. ચાંદીના ભાવ સવારે ₹૨૯૦,૨૨૪ પર ખુલ્યા હતા, જે અગાઉના દિવસના ₹279062 ના બંધ ભાવની સરખામણીમાં વધુ હતા. સવારે 9.45 વાગ્યે, ચાંદી ₹296597 પર ટ્રેડ થઈ રહી હતી, જે ₹17535 નો વધારો દર્શાવે છે.
ભાવ વધારા પાછળના કારણો
- ભારત સરકારે સોના અને ચાંદી પર આયાત ટેરિફ 6% થી વધારીને 15% કર્યો છે. આમાં 10% મૂળભૂત કસ્ટમ્સ ડ્યુટી અને 5% કૃષિ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને વિકાસ સેસ (AIDC) શામેલ છે.
- યુએસ-ઇરાન સંઘર્ષને લગતી અનિશ્ચિતતાઓ, યુએસ ફુગાવાના ડેટામાં સ્થિરતા અને ફેડરલ રિઝર્વ દ્વારા વ્યાજ દરમાં ઘટાડામાં સંભવિત વિલંબથી વૈશ્વિક બુલિયન ભાવને ટેકો મળી રહ્યો છે.
- આ પરિબળો "સલામત સ્વર્ગ" સંપત્તિ તરીકે કિંમતી ધાતુઓની માંગને વેગ આપે છે.
- સોના અને ચાંદી પર આયાત ટેરિફ વધારવાના સરકારના નિર્ણયથી આયાત પર કાબુ મેળવવા, વેપાર ખાધ ઘટાડવામાં મદદ મળશે અને ભારતીય રૂપિયાને મજબૂત બનાવવામાં આવશે તેવી અપેક્ષા છે જે ક્રૂડ ઓઇલના વધતા ભાવને કારણે દબાણ હેઠળ હતો.
- સરકારી પરિપત્ર મુજબ, સોના અને ચાંદીની આયાતની વિવિધ શ્રેણીઓ પર મૂળભૂત કસ્ટમ્સ ડ્યુટી 5% થી વધારીને 10% કરવામાં આવી છે, જ્યારે 5% કૃષિ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને વિકાસ સેસ (AIDC) અમલમાં છે, જે કુલ અસરકારક આયાત ટેરિફ 15% સુધી લાવે છે.
દેશના મોટા શહેરોમાં સોનાનો ભાવ (ગુડ રિટર્ન્સ અનુસાર )
| શહેર | 24-કેરેટ સોનાનો ભાવ (પ્રતિ ગ્રામ) | 22-કેરેટ સોનાનો ભાવ (પ્રતિ ગ્રામ) |
| દિલ્હી | 16,804 | 14,331 |
| મુંબઈ | 16,789 | 15,390 |
| ચેન્નઈ | 15,634 | 14,331 |
| કોલકાતા | 16,789 | 15,390 |
| બેંગલુરુ | 16,789 | 15,390 |
| કેરળ | 16,789 | 15,390 |
| વડોદરા | 16,794 | 15,395 |
| અમદાવાદ | 16,794 | 15,395 |
| પુણે | 16,789 | 15,390 |
આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સોના અને ચાંદી સસ્તા
આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સોના અને ચાંદીના ભાવમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. યુએસ-ઈરાન સંઘર્ષને લગતી અનિશ્ચિતતા અને યુએસ ફુગાવાના આંકડા અપેક્ષા કરતા વધુ મજબૂત હોવાથી ફેડરલ રિઝર્વ દ્વારા વ્યાજ દરમાં ઘટાડાની અપેક્ષાઓ ઓછી થઈ ગઈ છે. સ્પોટ ગોલ્ડના ભાવ 0.4% ઘટીને $4,695.99 પ્રતિ ઔંસ થયા છે, જ્યારે જૂન ડિલિવરી માટે યુએસ ગોલ્ડ ફ્યુચર્સ 0.4% વધીને $4,705.30 પર પહોંચ્યા છે. સ્પોટ સિલ્વર 0.2% વધીને $86.71 પ્રતિ ઔંસ થયા છે. દરમિયાન, ચાંદીના વાયદામાં 2% થી વધુનો ઉછાળો જોવા મળી રહ્યો છે, જેની કિંમતો $87.40 પ્રતિ ઔંસ થઈ ગઈ છે.
હવે આગળ શું છે?
કોમોડિટી નિષ્ણાત અનુજ ગુપ્તાના મતે, કસ્ટમ ડ્યુટીમાં વધારા બાદ સોના અને ચાંદીના ભાવને ટેકો મળ્યો છે. બંને ધાતુઓ સુધારેલા ડ્યુટી માળખાને પ્રતિબિંબિત કરવા માટે તેમના ભાવમાં ફેરફાર કરે તેવી અપેક્ષા છે. આનો અર્થ એ છે કે આગામી કલાકો અથવા ટ્રેડિંગ સત્રો સોનાની માંગમાં ઘટાડો થશે કે નહીં તે જાહેર કરશે. તેમણે નોંધ્યું હતું કે સરકારે આયાતને રોકવાના ચોક્કસ ઉદ્દેશ્ય સાથે ડ્યુટીમાં વધારો કર્યો છે. જ્યારે ડ્યુટી વધારાને કારણે ભાવમાં વધારો થયો છે, ત્યારે આ ઉપર તરફનો ટ્રેન્ડ લાંબા સમય સુધી ટકી રહેવાની શક્યતા ઓછી છે. આગામી થોડા દિવસોમાં ભાવમાં નોંધપાત્ર સુધારો જોવા મળી શકે છે; જોકે, આ ઘટાડાની ચોક્કસ હદ નક્કી કરવા માટે થોડી વધુ રાહ જોવી પડશે.
આ પણ વાંચો- Tamilnadu: 15 દિવસની અંદર દારૂની દુકાનો...CM બનતા જ થલાપતિ વિજયનો મોટો નિર્ણય