ભારતના નવા શ્રમ કાયદા હેઠળ ઘણા ફેરફારો કરવામાં આવ્યા છે. ખાસ કરીને જટિલ નિયમોને સમજવામાં સરળ બનાવવા માટે સરળ બનાવવામાં આવ્યા છે. વધુમાં પગાર માળખા, પ્રોવિડન્ટ ફંડ (PF) અને સામાજિક સુરક્ષાને નિયંત્રિત કરતા પરિમાણોને અગાઉના ધોરણોની તુલનામાં સુવ્યવસ્થિત કરવામાં આવ્યા છે.
ગ્રેચ્યુઇટીના નિયમોમાં શું આવ્યો ફેરફાર
દરમિયાન, ગ્રેચ્યુઇટી સંબંધિત નિયમોમાં પણ ફેરફાર કરવામાં આવ્યા છે. વધુમાં, એવું સૂચવવામાં આવી રહ્યું છે કે કર્મચારીઓને તેમની ગ્રેચ્યુઇટીની રકમમાં વધારો જોવા મળી શકે છે. જો કે, એક સંભવિત ખામી એ છે કે કર્મચારીઓને આ રકમ પર કર ચૂકવવાની પણ જરૂર પડી શકે છે. ચાલો સમજીએ કે તમારે શા માટે કર ચૂકવવો પડી શકે છે.
સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો પહેલાં, ગ્રેચ્યુઇટીની ગણતરી ફક્ત 'મૂળભૂત પગાર + મોંઘવારી ભથ્થું (DA)' પર આધારિત હતી. જો કે, નવા નિયમો હેઠળ, ગણતરી હવે 'મૂળભૂત પગાર + DA + ચોક્કસ અન્ય ભથ્થાં' પર આધારિત હશે. આનો સીધો અર્થ એ છે કે જેમ જેમ તમારા પગારનો આધાર વધશે, તેમ તેમ તમારી ગ્રેચ્યુઇટીની રકમ પણ વધશે. જોકે, ગૂંચવણ એ છે કે કર મુક્તિ હજુ પણ જૂના માપદંડ - એટલે કે, 'મૂળભૂત પગાર + DA' પર આધારિત છે. આનો અર્થ એ થાય કે તમને ગ્રેચ્યુઇટીની ઊંચી રકમ મળશે, પણ તેના એક ભાગ પર તમારે કર ચૂકવવો પડશે.
ઉદાહરણ તરીકે, ધારો કે જૂના માપદંડ હેઠળ, તમારી ગ્રેચ્યુઇટીની રકમ ₹10 લાખ છે, જ્યારે નવા માપદંડ હેઠળ, તે કુલ ₹15 લાખ થાય છે. આ સ્થિતિમાં, ગ્રેચ્યુઇટીના ₹10 લાખ ભાગને સંપૂર્ણપણે કરમુક્ત ગણવામાં આવશે. જોકે, ₹15 લાખની ચુકવણી હેઠળ, વધારાના ₹5 લાખ ટેક્સની અંડરમાં આવી જશે.
એક્સપર્ટ દ્વારા સમજીએ
આવકવેરાના એક એક્સપર્ટના મતે અગાઉના પેમેન્ટ ઓફ ગ્રેચ્યુઇટી એક્ટ, 1972 હેઠળ, ગ્રેચ્યુઇટીની ગણતરી ફક્ત 'બેઝિક સેલરી' અને 'મોંઘવારી ભથ્થું' (DA) નો ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવતી હતી. આ મર્યાદિત વ્યાખ્યા નોકરીદાતાઓને તેમના પગાર માળખાને એવી રીતે ઑપ્ટિમાઇઝ કરવાની મંજૂરી આપે છે કે જે 'મૂળભૂત પગાર' ઘટકને પ્રમાણમાં ઓછો રાખે, જ્યારે ઘર ભાડા ભથ્થું (HRA), બોનસ અને વિશેષ ભથ્થાં જેવા અન્ય ભથ્થાંઓને વધુ રકમ ફાળવે. પરિણામે, ગ્રેચ્યુઇટીની ગણતરી માટે ઉપયોગમાં લેવાતો પગાર આધાર મર્યાદિત રહ્યો, જેના કારણે નોકરીદાતાની જવાબદારી અસરકારક રીતે નિયંત્રણમાં રહી.
નવો શ્રમ સંહિતા આ સમીકરણમાં ફેરફાર કરે છે. ગ્રેચ્યુઇટી ફોર્મ્યુલા - સેવાના દરેક પૂર્ણ વર્ષ માટે 15 દિવસનો પગાર - યથાવત રહે છે, તેમ છતાં 'પગાર' ની વ્યાખ્યા નોંધપાત્ર રીતે વિસ્તૃત કરવામાં આવી છે. હવે તેમાં મૂળભૂત પગાર, મોંઘવારી ભથ્થું (DA) અને રિટેનિંગ ભથ્થું, ચોક્કસ '50% નિયમ' સાથે શામેલ છે. જો કુલ સેલરીમાં અલાઉન્સ 50% થી વધુ હોય, તો વધારાની રકમ પગાર આધારમાં પાછી ઉમેરવી આવશ્યક છે, જેનાથી ગ્રેચ્યુઇટીની ગણતરી કરવામાં આવે તે પાયો વધશે. બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો, તમારી ગ્રેચ્યુઇટી ચૂકવણીમાં વધારો થશે.
ગ્રેચ્યુઇટી ચૂકવણી
આ ફેરફારથી ગ્રેચ્યુઇટી ચૂકવણીમાં નોંધપાત્ર વધારો થવાની અપેક્ષા છે, ખાસ કરીને એવા કર્મચારીઓ માટે જેમના પગારમાં મોટાભાગે વિવિધ ભથ્થાં હોય છે. IT, નાણાકીય સેવાઓ અને કોર્પોરેટ ભૂમિકાઓ જેવા ક્ષેત્રો - જ્યાં લવચીક વળતર માળખા સામાન્ય છે . આ ફેરફારની સૌથી નોંધપાત્ર અસર જોવા મળે તેવી શક્યતા છે. લાંબા કાર્યકાળ દરમિયાન, પગાર ધોરણમાં નજીવો વધારો પણ નિવૃત્તિ સમયે મળતા લાભોમાં નોંધપાત્ર વધારો કરી શકે છે.
જોકે, આ ફેરફારને પ્રતિબિંબિત કરવા માટે કર નિયમો હજુ સુધી અપડેટ કરવામાં આવ્યા નથી. જ્યારે અગાઉના નિયમો ₹20 લાખ સુધીની ગ્રેચ્યુટી પર કર મુક્તિ ઓફર કરતા હતા, ત્યારે વર્તમાન આવકવેરા નિયમો આ મુક્તિની ગણતરી ફક્ત મૂળભૂત પગાર અને મોંઘવારી ભથ્થાના આધારે કરે છે. આ શ્રમ કાયદા અને કર કાયદા વચ્ચે કર-સંબંધિત વિસંગતતા બનાવે છે.
યાદવે નોંધ્યું હતું કે સામાજિક સુરક્ષા સંહિતા હેઠળ ગ્રેચ્યુટીની ગણતરી કરવાની રીત અને હાલના આવકવેરા નિયમો હેઠળ તેના પર કર લાદવાની રીત વચ્ચે સંરેખણનો અભાવ છે. સંભવિત પરિણામ એ છે કે કર્મચારીઓ કાગળ પર વધુ ગ્રેચ્યુટી ચૂકવણી મેળવતા દેખાઈ શકે છે, પરંતુ વાસ્તવમાં, તેઓ અચાનક અને વધેલા કર બોજનો સામનો કરી શકે છે.
