ભારત આજે વિશ્વભરમાં સૌથી સક્રિય અને ઝડપથી વધતા અર્થતંત્રોમાંનું એક છે. કેન્દ્ર સરકારની 'ઈઝ ઓફ ડુઈંગ બિઝનેસ' નીતિઓ અને પ્રોત્સાહનોને કારણે દેશમાં બિઝનેસ અને સ્ટાર્ટઅપ સંસ્કૃતિ ખૂબ જ ઝડપથી વધી રહી છે. પરંતુ કોઈપણ નવો ઉદ્યોગ શરૂ કરતા પહેલા યોગ્ય રાજ્યની પસંદગી કરવી અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે.દરેક રાજ્યની પોતાની મજબૂતીઓ, નીતિઓ અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર હોય છે. ચાલો જાણીએ ભારતના એવા મુખ્ય રાજ્યો વિશે, જે નવા બિઝનેસ માટે સૌથી શ્રેષ્ઠ ગણાય છે:

1. ગુજરાત – ઉદ્યોગ સાહસિકોની પ્રથમ પસંદ

જ્યારે પણ વેપાર કે ઉદ્યોગની વાત આવે ત્યારે ગુજરાતનું નામ સૌથી આગળ હોય છે.

મજબૂત ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર: ગુજરાતમાં વિશ્વસ્તરીય રોડ, પોર્ટ (બંદરો) અને પાવર સપ્લાયની સુવિધા છે.

સરકારી નીતિઓ: 'સિંગલ વિન્ડો ક્લિયરન્સ' સિસ્ટમના કારણે ઉદ્યોગ શરૂ કરવાની મંજૂરીઓ ખૂબ ઝડપથી મળે છે.

ટેક્સટાઇલ અને કેમિકલ હબ: મેન્યુફેક્ચરિંગ, કેમિકલ્સ, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ અને ટેક્સટાઇલ સેક્ટરમાં ગુજરાત દેશમાં અગ્રેસર છે.

2. ગોવા (Goa) – પ્રવાસન અને આઇટી સ્ટાર્ટઅપ્સ માટે ઉત્તમ

ગોવા માત્ર પ્રવાસન માટે જ નહીં, પરંતુ હવે નવા બિઝનેસ માટે પણ હોટસ્પોટ બની રહ્યું છે.

ટુરિઝમ અને હોસ્પિટાલિટી: હોટેલ, રિસોર્ટ, રેસ્ટોરન્ટ અને ટુરિઝમ લગતા બિઝનેસ માટે ગોવા શ્રેષ્ઠ છે.

આઇટી અને સ્ટાર્ટઅપ વિઝન: ગોવા સરકારની નવી 'સ્ટાર્ટઅપ પોલિસી' અંતર્ગત આઇટી અને સર્વિસ સેક્ટરના ઉદ્યોગોને ભારે સબસિડી અને ટેક્સ છૂટછાટ આપવામાં આવે છે.

3. મહારાષ્ટ્ર (Maharashtra) – દેશની આર્થિક રાજધાની

મુંબઈ અને પુણે જેવા શહેરો ધરાવતું મહારાષ્ટ્ર દેશનું સૌથી મોટું આર્થિક કેન્દ્ર છે.

ફાઇનાન્સ અને ટેકનોલોજી: ફાઇનાન્શિયલ સર્વિસિસ, ઓટોમોબાઇલ અને આઇટી ઉદ્યોગો માટે મહારાષ્ટ્ર અનુકૂળ વાતાવરણ પૂરું પાડે છે.

વિશાળ માર્કેટ: સ્થાનિક ધોરણે જ મોટું ગ્રાહક વર્ગ ઉપલબ્ધ હોવાથી બિઝનેસ ઝડપથી ગ્રો કરે છે.

4. તેલંગાણા અને કર્ણાટક – ટેકનોલોજી અને સોફ્ટવેર હબ

બેંગલુરુ (કર્ણાટક) અને હૈદરાબાદ (તેલંગાણા) ભારતના 'સિલિકોન વેલી' તરીકે ઓળખાય છે.

ટેક સ્ટાર્ટઅપ્સ: સોફ્ટવેર, AI, અને ટેકનોલોજી સંબંધિત બિઝનેસ માટે આ બંને રાજ્યો આદર્શ છે.

કુશળ માનવબળ: અહીં શ્રેષ્ઠ એન્જિનિયરો અને ટેકનિકલ એક્સપર્ટ્સ સરળતાથી મળી રહે છે.

યોગ્ય રાજ્ય પસંદ કરતી વખતે ધ્યાનમાં રાખવાના મુદ્દાઓ:

તમારા બિઝનેસનો પ્રકાર: જો મેન્યુફેક્ચરિંગ હોય તો ગુજરાત કે તમિલનાડુ શ્રેષ્ઠ રહે, પરંતુ આઇટી કે સર્વિસ બિઝનેસ માટે કર્ણાટક કે ગોવા અનુકૂળ રહે છે.

લોજિસ્ટિક્સ અને કનેક્ટિવિટી: માલ-સામાનની હેરફેર માટે રોડ, રેલ અને પોર્ટ કનેક્ટિવિટી જોવી જરૂરી છે.

સરકારી સબસિડી: જે-તે રાજ્ય સરકાર નવી MSME ને કેવા પ્રકારની છૂટછાટ આપે છે તે તપાસવું હિતાવહ છે.

નબળો દેખાવ કરનારા રાજ્યો

બીજી તરફ આ યાદીમાં કેટલાંક એવાં રાજ્યો પણ જોવા મળ્યાં, જ્યાં બિઝનેસમાં રોકાણના આંકડા ખૂબ જ નબળા રહ્યા હતા. જેમાં બિહાર (36.6), અરુણાચલ પ્રદેશ (37.5), મિઝોરમ (39.9), લડાખ (40.2), જમ્મુ-કાશ્મીર (27), અંદમાન અને નિકોબાર દ્વીપસમૂહ (30.2) અને લક્ષદ્વીપ (24.5) નો સમાવેશ થાય છે.

આ રેન્કિંગ શા માટે જરૂરી છે?

આ રેન્કિંગ જોવું એટલા માટે જરૂરી છે કારણ કે કોઈપણ રાજ્યનું રેન્કિંગ જેટલું વધુ સારું હશે, ત્યાં કંપનીઓ દ્વારા ફેક્ટરી, મેન્યુફેક્ચરિંગ યુનિટ, લોજિસ્ટિક્સ સેન્ટર, સ્ટાર્ટઅપ અને અન્ય કારોબાર શરૂ કરવાની શક્યતા એટલી જ વધી શકે છે. આ ઇન્ડેક્સ રાજ્ય સરકારોને એ સમજવામાં પણ મદદ કરે છે કે રોકાણ આકર્ષવા માટે તેમણે કયા ક્ષેત્રોમાં સુધારો કરવાની જરૂર છે.

આ પણ વાંચો: NEET મેરિટ લિસ્ટમાં -23 માર્ક્સ મેળવનાર વિદ્યાર્થીઓ પણ સામેલ