ભારત સરકારના રેવન્યુ વિભાગે 24 ઓક્ટોબર, 2025ના રોજ એક નવું કસ્ટમ્સ નોટિફિકેશન નંબર 45/2025 બહાર પાડ્યું છે, જેમાં સરકારે કસ્ટમ નિયમોમાં મોટા ફેરફારો કર્યા છે અને 31 જૂના કસ્ટમ્સ નોટિફિકેશનને એક જ સંકલિત નોટિફિકેશનમાં મર્જ કર્યા છે. આ નવો નિયમ 1 નવેમ્બર, 2025થી અમલમાં આવશે.

https://twitter.com/cbic_india/status/1982006478191116324

કયા ફેરફારો થયા છે?

તેનો હેતુ આયાત પર કસ્ટમ્સ ડ્યુટીના જૂના અને જટીલ નિયમોને દૂર કરવાનો અને એક નવી અને સરળ સિસ્ટમ લાગુ કરવાનો છે. CBIC (સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઓફ ઇન્ડાયરેક્ટ ટેક્સીસ એન્ડ કસ્ટમ્સ) એ X પર એક પોસ્ટમાં જણાવ્યું હતું કે CBICએ વધુ એક વેપાર સુવિધા માપદંડ શરૂ કર્યો છે. સરકારે 1957થી 2025 વચ્ચે જાહેર કરાયેલા 30થી વધુ જૂના જાહેરનામા રદ કર્યા છે. એક જ નવી જાહેરનામું તે બધાને બદલશે. આ સ્પષ્ટતા લાવશે અને નિયમોને સરળ બનાવશે. આ જાહેરનામામાં ભારતમાં ઉદ્યોગ અને ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે વિવિધ ક્ષેત્રો માટે કસ્ટમ ડ્યુટીમાં છૂટછાટ પણ આપવામાં આવી છે.

કયા સેક્ટરમાં મળી રાહત?

  • સૌર અને પવન ઊર્જા - સૌર પેનલ્સ, પવન ટર્બાઈન અને તેમના ભાગો પર કર મુક્તિ રજૂ કરવામાં આવી છે. આનાથી ગ્રીન એનર્જી મિશનને વેગ મળશે.
  • ઈલેક્ટ્રિક વાહનો (EVs) - EV ઉદ્યોગને ફાયદો થાય તે માટે બેટરી, મોટર અને ચાર્જિંગ સાધનો પરની ફરજો ઘટાડવામાં આવી છે.
  • દવા અને આરોગ્ય ક્ષેત્ર - ગંભીર રોગોમાં વપરાતી દવાઓ, રસીઓ અને ઉપકરણોને કરમાંથી સંપૂર્ણપણે મુક્તિ આપવામાં આવી છે.
  • સંશોધન અને શિક્ષણ - વૈજ્ઞાનિક પ્રયોગો અને સંશોધન માટે આયાત કરાયેલા ઉપકરણોને પણ મુક્તિ આપવામાં આવી છે.
  • પેટ્રોલિયમ અને ગેસ ક્ષેત્ર - તેલ અને ગેસ સંશોધન સંબંધિત ઉપકરણો પર પણ રાહત આપવામાં આવી છે, જેનાથી ઉર્જા ઉત્પાદનમાં વધારો થશે.
  • નિકાસકારોને લાભ : જે કંપનીઓ કાચા માલની આયાત કરે છે અને પછી તૈયાર માલ વિદેશમાં નિકાસ કરે છે તેમને ડ્યુટીમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવશે, જો તેઓ 12 મહિનાની અંદર નિકાસ કરે.
  • આરોગ્ય અને માનવતાવાદી કાર્યક્રમો - WHO અથવા UNICEF જેવી સંસ્થાઓની દવાઓ અને રસીઓ કરમાંથી મુક્ત રહેશે. આ સરકારી આરોગ્ય કાર્યક્રમો માટે રાહત છે.
  • ઉડ્ડયન અને તેલ સંશોધન પ્રોજેક્ટ્સ - ઓફશોર ઓઈલ ડ્રિલિંગ સંબંધિત વિમાન સમારકામ, સ્પેરપાર્ટ્સ અને મશીનરી પર પણ કર મુક્તિ ચાલુ રહેશે.