આ નિર્ણયથી ભારતમાં ઇલેક્ટ્રોનિક સામાનનું ઉત્પાદન સસ્તું થશે અને વિદેશી આયાત પર આપણી નિર્ભરતા ઓછી થશે.
31 માર્ચ 2029 સુધી અમલ
કેન્દ્ર સરકારે ભારતને વિશ્વનું સૌથી મોટું ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ઉત્પાદન કેન્દ્ર બનાવવાની દિશામાં મહત્વપૂર્ણ પગલું ભર્યું છે. સ્થાનિક ઇલેક્ટ્રોનિક સામાનનું ઉત્પાદન વધારવા, વિદેશી આયાત પર નિર્ભરતા દૂર કરવા અને ઉત્પાદનના ભાવને નિયંત્રિત કરવા માટે, સરકારે આવશ્યક મશીનરી અને ભાગો પર નોંધપાત્ર કસ્ટમ ડ્યુટી મુક્તિની જાહેરાત કરી છે. આ નોંધપાત્ર રાહત 31 માર્ચ 2029 સુધી અમલમાં રહેશે. આ નિર્ણયની સીધી અસર એ થશે કે દેશમાં લિથિયમ-આયન બેટરીથી લઈને સ્માર્ટફોન માટે ડિસ્પ્લે પેનલ્સ અને વાયરલેસ ચાર્જિંગ મોડ્યુલ સુધીની દરેક વસ્તુનું ઉત્પાદન નોંધપાત્ર રીતે સસ્તું થશે.
આયાત નિર્ભરતા સમાપ્ત કરવા માટે મુખ્ય તૈયારીઓ
છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ભારતમાં ઇલેક્ટ્રોનિક્સ બજાર ઝડપથી વિકસ્યું છે. પરંતુ આપણે હજુ પણ ઘણા આવશ્યક ભાગો માટે વિદેશી બજારો પર આધાર રાખીએ છીએ. આ નવીનતમ સરકારનો નિર્ણય આ નિર્ભરતાને તોડવાનો એક નક્કર પ્રયાસ છે. નવી છૂટછાટો તાત્કાલિક અસરથી લાગુ કરવામાં આવી છે. વેપાર નિષ્ણાતોના મતે, કસ્ટમ્સ ડ્યુટીમાં આ ઘટાડો સ્થાનિક ઉત્પાદન કંપનીઓને નોંધપાત્ર નાણાકીય રાહત આપશે. આનાથી ભારતની સ્થાનિક સપ્લાય ચેઇન મજબૂત થશે જ નહીં પરંતુ કન્ઝ્યુમર ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને હાઇ-ટેક મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટરમાં નવા વિદેશી રોકાણને પણ આકર્ષિત કરશે. એકંદરે, આ પગલું 'મેક ઇન ઇન્ડિયા' ઝુંબેશને નવી ગતિ આપશે.
લિથિયમ-આયન બેટરી ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન
આજે, ઇલેક્ટ્રિક વાહનોથી લઈને મોબાઇલ ફોન સુધીના ઘણા નાના અને મોટા ગેજેટ્સ લિથિયમ-આયન બેટરી પર ચાલે છે. આ નીતિ પરિવર્તનથી બેટરી ઉત્પાદક કંપનીઓને સૌથી મોટો ફાયદો આપવામાં આવ્યો છે. સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઓફ ઇન્ડાયરેક્ટ ટેક્સીસ એન્ડ કસ્ટમ્સ દ્વારા જારી કરાયેલા એક નોટિફિકેશન અનુસાર, લિથિયમ-આયન બેટરી ઉત્પાદનમાં વપરાતી મશીનરીની યાદીમાં નોંધપાત્ર વધારો કરવામાં આવ્યો છે. હવે સમગ્ર ઉત્પાદન ચેઇનમાં 85 પ્રકારની મશીનરી પર કન્સેશનલ કસ્ટમ્સ ડ્યુટી લાગશે. આમાં બેટરી પાવડર તૈયારી, સ્લરી મિક્સિંગ, કોટિંગ, ઇલેક્ટ્રોડ વિન્ડિંગ, લેસર વેલ્ડીંગ, પરીક્ષણ, નિરીક્ષણ અને અંતિમ પેકેજિંગ માટેના મશીનોનો સમાવેશ થાય છે. વધુમાં, સોલવન્ટ રિકવરી અને ડસ્ટ કલેક્શન જેવી ફ્લુઅન્ટ ટ્રીટમેન્ટ માટે સહાયક મશીનરીનો પણ આ મુક્તિમાં સમાવેશ થાય છે.
ડિસ્પ્લે ભાગો પર કર મુક્તિથી કોને ફાયદો થશે ?
આધુનિક ઉપકરણોમાં ડિસ્પ્લે એક મહત્વપૂર્ણ ઘટક છે. સરકારે ઓટોમોબાઇલ્સ, તબીબી ઉપકરણો અને ઔદ્યોગિક મશીનરીમાં ઉપયોગમાં લેવાતા ઘણા આયાતી ડિસ્પ્લે એસેમ્બલી ભાગો પર કસ્ટમ ડ્યુટી માફ કરી છે. હવે, ડિસ્પ્લે સેલ, બેકલાઇટ યુનિટ, ફ્લેક્સિબલ પ્રિન્ટેડ સર્કિટ એસેમ્બલી અને ફ્રેમ જેવા ઘટકો સસ્તા દરે આયાત કરી શકાય છે. જો કે, જનતા માટે એ જાણવું મહત્વપૂર્ણ છે કે આ ખાસ મુક્તિ મોબાઇલ ફોન, ટેલિવિઝન, સ્માર્ટવોચ અને ઇન્ટરેક્ટિવ ફ્લેટ પેનલ ડિસ્પ્લેના ભાગો પર લાગુ થશે નહીં.
સ્માર્ટફોન વાયરલેસ ચાર્જિંગ પણ સસ્તું થશે.
વાયરલેસ ચાર્જિંગને આજે સ્માર્ટફોનનું પ્રીમિયમ લક્ષણ માનવામાં આવે છે. દેશમાં ઓછા ખર્ચે તેનું ઉત્પાદન કરવાની યોજના વિકસાવવામાં આવી છે. સરકારે સ્માર્ટફોન વાયરલેસ ચાર્જિંગ મોડ્યુલમાં ઉપયોગમાં લેવાતા ઘણા આવશ્યક ઘટકો પર ડ્યુટી ઘટાડી છે. આમાં NFC, ઇન્ડક્ટર કોઇલ, નેનો-ક્રિસ્ટલાઇન એસેમ્બલી, ઇ-શિલ્ડ, PET લાઇનર્સ, PC શિમ્સ અને NdFeB મેગ્નેટનો સમાવેશ થાય છે. નિયમો અંગે મૂંઝવણ ટાળવા માટે, CBIC એ આ બધા ઘટકો માટે સ્પષ્ટ તકનીકી વ્યાખ્યાઓ પણ જારી કરી છે.
આ પણ વાંચોઃ માઇક્રોસોફ્ટ હવે AI બિલ ઘટાડવા માટે Cloud ChatGPTને કરશે દૂર