વિશ્વની અનેક અર્થવ્યવસ્થાઓ મોંઘા કાચા તેલ અને વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાને કારણે દબાણનો સામનો કરી રહી છે. જોકે, ભારતની આર્થિક ગતિ મજબૂત રહેવાની આશા છે. આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાં ભંડોળ (IMF)એ ભારતના કુલ ઘરેલુ ઉત્પાદન (GDP)ના વૃદ્ધિદર અંગે પોતાનો અંદાજ વધાર્યો છે. IMFના અનુમાન મુજબ, ભારતની અર્થવ્યવસ્થા વર્ષ 2026 અને 2027માં 7 ટકાના દરે વૃદ્ધિ પામી શકે છે. દેશમાં મજબૂત સ્થાનિક માંગ અને સેવા ક્ષેત્રની સારી કામગીરીને આ વૃદ્ધિનાં મુખ્ય કારણો માનવામાં આવે છે.
IMFએ ભારતના આર્થિક વિકાસનો અંદાજ કેમ વધાર્યો?
IMFએ ઓક્ટોબર 2026ના વર્લ્ડ ઇકોનોમિક આઉટલુક અહેવાલમાં વર્ષ 2026 માટે ભારતના આર્થિક વૃદ્ધિદરનો અંદાજ જુલાઈમાં જાહેર કરાયેલા 6.4 ટકાથી વધારીને 7 ટકા કર્યો છે. એટલે કે, અગાઉના અંદાજમાં 0.6 ટકાનો વધારો કરવામાં આવ્યો છે. એપ્રિલના અંદાજની સરખામણીમાં આ વધારો 0.5 ટકા છે.
વર્ષ 2027 માટે પણ IMFએ ભારતના GDP વૃદ્ધિદરનો અંદાજ વધારીને 7 ટકા કર્યો છે. જુલાઈના અંદાજની સરખામણીમાં તેમાં 0.3 ટકાનો અને એપ્રિલના અંદાજની સરખામણીમાં 0.5 ટકાનો વધારો થયો છે.
IMFના જણાવ્યા અનુસાર, ભારતમાં સ્થાનિક માંગ મજબૂત છે અને સેવા ક્ષેત્રની પ્રવૃત્તિઓ સારી રીતે આગળ વધી રહી છે. આ પરિબળોને કારણે મોંઘા કાચા તેલ છતાં દેશની અર્થવ્યવસ્થાની ગતિ જળવાઈ રહેવાની સંભાવના છે.
ભારતની અર્થવ્યવસ્થાને કઈ બાબતોથી મળી રહ્યું છે સમર્થન?
ભારતની આર્થિક સંભાવનાઓ સુધરવા પાછળ અનેક મહત્ત્વનાં કારણો છે.
મજબૂત સ્થાનિક બજાર: દેશમાં વપરાશ અને ચીજવસ્તુઓ તથા સેવાઓની માંગ આર્થિક પ્રવૃત્તિઓને વેગ આપી રહી છે.
સેવા ક્ષેત્રમાં વૃદ્ધિ: બેંકિંગ, માહિતી ટેક્નોલોજી અને અન્ય સેવાઓ સાથે જોડાયેલી પ્રવૃત્તિઓ દેશના આર્થિક વિકાસમાં મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવી રહી છે.
અનુકૂળ વસ્તી માળખું: ભારતની યુવા વસ્તી લાંબા ગાળે રોજગાર, ઉત્પાદન અને આર્થિક વિકાસની તકો વધારી શકે છે.
માળખાકીય સુધારા: દેશમાં થઈ રહેલા સતત આર્થિક સુધારાઓથી ઉત્પાદકતા અને વિકાસની ક્ષમતામાં વધારો થવાની આશા છે.
IMFના મતે, ભારત ઊભરતી અર્થવ્યવસ્થાઓમાં સામેલ છે, જેના આર્થિક વિકાસ અંગેના અંદાજમાં સુધારો કરવામાં આવ્યો છે.
વિશ્વની અર્થવ્યવસ્થાની ગતિ ધીમી રહેવાની શક્યતા
ભારતની સરખામણીમાં વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થાનો વિકાસદર પ્રમાણમાં ધીમો રહેવાની સંભાવના છે. IMFના અનુમાન મુજબ, વૈશ્વિક આર્થિક વૃદ્ધિદર 2026માં 3.1 ટકા અને 2027માં 3.4 ટકા રહી શકે છે.
ચીનનો GDP વૃદ્ધિદર 2026માં 4.5 ટકા અને 2027માં 4 ટકા રહેવાનો અંદાજ છે. બીજી તરફ, ઊભરતા અને વિકાસશીલ એશિયાઈ દેશોનો વૃદ્ધિદર 2025ના 5.6 ટકાથી ઘટીને 2026માં 5.1 ટકા અને 2027માં 4.9 ટકા થઈ શકે છે.
ભારત સામે કયા પડકારો છે?
વિકાસદરનો અંદાજ વધ્યો હોવા છતાં ભારત સામે કેટલાક પડકારો યથાવત્ છે. કાચા તેલના ઊંચા ભાવને કારણે દેશનું આયાત બિલ વધી શકે છે, જેના પરિણામે મોંઘવારી પર દબાણ આવી શકે છે. આ ઉપરાંત, વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતા પણ સ્થાનિક માંગ અને આર્થિક વિકાસને અસર કરી શકે છે.
આમ, મજબૂત સ્થાનિક માંગ અને સેવા ક્ષેત્રની સારી કામગીરી ભારતની અર્થવ્યવસ્થાને ટેકો આપી રહી છે. જોકે, આગામી સમયમાં આર્થિક વૃદ્ધિની ગતિ જાળવી રાખવા માટે મોંઘા કાચા તેલ અને વૈશ્વિક આર્થિક પડકારો પર નજર રાખવી મહત્ત્વપૂર્ણ રહેશે.
