પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં 3 રૂપિયાનો વધારો થયો છે. અન્ય દેશોની સરખામણીએ ભારતમાં ઇંધણના ભાવ હજી કંટ્રોલમાં છે. આ ભાવ વધારો ઘણા લોકો હાલમાં ચાલી રહેલી યુદ્ધની સ્થિતિને લઇને સહજ હોવાનું કહી રહ્યા છે. પરંતુ નિષ્ણાંતો ભારપૂર્વક એમ પણ જણાવી રહ્યા છે કે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં સતત વધારો થઇ રહ્યો છે તેથી હજી પણ ઇંધણના ખર્ચમાં વધારો થવાની સંભાવના છે.
તો હજી પણ વધી શકે છે પેટ્રોલ ડીઝલનો ભાવ
શુક્રવારે, પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં પ્રતિ લિટર ₹3 નો વધારો કરવામાં આવ્યો હતો. જોકે, આ વલણ આગામી દિવસોમાં પણ ચાલુ રહી શકે છે. નિષ્ણાતોએ પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવની ગતિ અંગે કડક ચેતવણી આપતા કહ્યું કે જો ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ ઊંચા રહેશે, તો આગામી 3 થી 4 મહિના સુધી ઇંધણના ભાવમાં વધારો ચાલુ રહી શકે છે.
આ ચેતવણી એવા સમયે આવી છે જ્યારે પશ્ચિમ એશિયામાં વધતા તણાવ અને વૈશ્વિક તેલ પુરવઠામાં વિક્ષેપો અંગે વધતી ચિંતાઓ વચ્ચે શુક્રવારે બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ લગભગ $110 પ્રતિ બેરલ સુધી પહોંચી ગયા હતા.
2022 બાદ પહેલીવાર પેટ્રોલ ડીઝલના ભાવ વધ્યા
ભારતમાં, 15 મેના રોજ પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં વધારો કરવામાં આવ્યો હતો. લગભગ ચાર વર્ષમાં આટલો પહેલો વધારો થયો. કારણ કે ક્રૂડ ઓઇલના વધતા ભાવે ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMC) પર દબાણ વધાર્યું હતું. નિષ્ણાતો સૂચવે છે કે જો ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ ઊંચા રહેશે, તો તાજેતરનો વધારો તેલ અને અન્ય વ્યાપારી સાહસો દ્વારા હાલમાં થઈ રહેલા નુકસાનને આંશિક રીતે સરભર કરશે.
તો આગામી 3-4 મહિનામાં ભાવ વધી જશે
માસ્ટર પોર્ટફોલિયો સર્વિસીસ લિમિટેડના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર ગુરમીત સિંહ ચાવલાએ IndiaToday.inને જણાવ્યું હતું કે તેલ માર્કેટિંગ કંપનીઓને તેમની મર્યાદામાં ધકેલી દેવામાં આવી રહી હોવાથી, અમુક અંશે બળતણના ભાવમાં સુધારો થવાની અપેક્ષા હતી.
તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે, બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવ પહેલાથી જ પ્રતિ બેરલ $110 ની નજીક પહોંચી ગયા છે, જો લાંબા સમય સુધી ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ સતત $90-$100 પ્રતિ બેરલની રેન્જથી ઉપર રહેશે, તો આગામી ત્રણથી ચાર મહિનામાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં વધુ વધારો થવાની પ્રબળ શક્યતા છે.
ઊર્જા વિશ્લેષક ધવલ પોપટે પણ નોંધ્યું હતું કે વર્તમાન ભાવ વધારો રાજ્ય સંચાલિત તેલ કંપનીઓને ફક્ત આંશિક રાહત આપે છે. ઇન્ડિયા ટુડે સાથે વાત કરતા, તેમણે જણાવ્યું હતું કે પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં તાજેતરમાં પ્રતિ લિટર રૂ. 3 સુધીના વધારાથી રાજ્ય માલિકીની તેલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ પર પડી રહેલા નફાના દબાણમાંથી થોડી રાહત મળી છે, પરંતુ બાકી રહેલા નુકસાનની ભરપાઈ કરવાની ક્ષમતા હજુ પણ નોંધપાત્ર છે.
તેઓના મતે, ઇંધણના ભાવમાં પ્રતિ લિટર ₹1 નો વધારો ત્રણ સરકારી તેલ માર્કેટિંગ કંપનીઓના સંયુક્ત વાર્ષિક EBITDA માં આશરે ₹15,000-16,000 કરોડનો વધારો કરી શકે છે. તેમણે ઉમેર્યું કે આનો અર્થ એ છે કે તાજેતરના ભાવ વધારાથી આ કંપનીઓને વાર્ષિક આવકમાં આશરે ₹45,000-48,000 કરોડનો ફાયદો થઈ શકે છે. જોકે તેમણે એવી પણ ચેતવણી આપી હતી કે જો વૈશ્વિક સ્તરે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં વધારો ચાલુ રહેશે, તો વધુ ભાવ વધારો જરૂરી બની શકે છે.
નુકસાનને પહોંચી વળવા માટે કેટલો ભાવ વધારો જરૂરી છે?
તેમણે જણાવ્યું હતું કે વર્તમાન પરિસ્થિતિઓમાં - જો વૈશ્વિક દૃષ્ટિકોણમાં કોઈ ફેરફાર ન થાય અને ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં સતત વધારો ન થાય તો - હાલના નુકસાનને સંપૂર્ણપણે સરભર કરવા માટે પ્રતિ લિટર આશરે ₹10 નો સંચિત ભાવ વધારો જરૂરી બનશે.
ભારત તેની ક્રૂડ ઓઇલની જરૂરિયાતોના લગભગ 85% આયાત કરે છે, જેના કારણે સ્થાનિક ઇંધણના ભાવ વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઇલ બજાર ગતિશીલતા અને ભૂ-રાજકીય અસ્થિરતા માટે ખૂબ જ સંવેદનશીલ બને છે.
તેલ કંપનીઓના નફા પર દબાણ
મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા તણાવ - ખાસ કરીને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને લગતી ચિંતાઓને કારણે પુરવઠામાં વિક્ષેપ પડવાની આશંકા વધી ગઈ છે, જેના કારણે વૈશ્વિક સ્તરે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં વધારો થયો છે. નિષ્ણાંતો ચેતવણી આપે છે કે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં સતત વધારો તેલ કંપનીઓની નફાકારકતા પર દબાણ ચાલુ રાખી શકે છે, જ્યાં સુધી રિટેલ ઇંધણના ભાવમાં વધુ ગોઠવણ કરવામાં નહીં આવે.
અર્થશાસ્ત્રીઓએ એવી પણ ચેતવણી આપી છે કે ઇંધણના ભાવમાં વારંવાર વધારો ધીમે ધીમે ફુગાવા અને ઘરગથ્થુ બજેટ પર અસર કરી શકે છે, કારણ કે આનાથી તમામ ક્ષેત્રોમાં પરિવહન અને લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચમાં વધારો થશે. જો કે, નિષ્ણાતો સૂચવે છે કે સરકારી હસ્તક્ષેપ ભવિષ્યમાં ઇંધણના ભાવમાં વધારાને મર્યાદિત કરવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી શકે છે.
આ પણ વાંચો- Tamilnadu: 15 દિવસની અંદર દારૂની દુકાનો...CM બનતા જ થલાપતિ વિજયનો મોટો નિર્ણય
