ઈરાન-અમેરિકા તણાવ અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ થવાને કારણે વૈશ્વિક સ્તરે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં તીવ્ર વધારો થયો છે. ટૂંકા ગાળામાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ 70 ડોલર પ્રતિ બેરલથી વધીને 126 ડોલર પ્રતિ બેરલ થયા છે. તેમ છતાં દેશમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ સ્થિર રહ્યા છે. જોકે હવે એવું અનુમાન લગાવવામાં આવી રહ્યું છે કે ટૂંક સમયમાં ઈંધણના ભાવમાં વધારો થઈ શકે છે.
પેટ્રોલ ડીઝલના વધી શકે છે ભાવ
ઓએમસી દરરોજ ભારે નુકસાન સહન કરી રહ્યા છે, જેનો સંપૂર્ણ બોજ કંપનીઓ પર અથવા સરકારી તિજોરી પર પડી રહ્યો છે. પરિણામે અઠવાડિયામાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં વધારો થવાની ધારણા છે.
સૂત્રોએ બિઝનેસ ટુડેને જણાવ્યું હતું કે 15 મે પહેલા પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં વધારો થઈ શકે છે, કારણ કે જાહેર ક્ષેત્રની તેલ કંપનીઓ દર મહિને આશરે 30,000 કરોડ રૂપિયાનું મોટું નુકસાન સહન કરી રહી છે.
હોર્મુઝની સામુદ્રધુની તણાવમાં વધારો
હોર્મુઝની સામુદ્રધુની, જેમાંથી વિશ્વનો આશરે 20% તેલ પુરવઠો પસાર થાય છે, પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા યુદ્ધને કારણે અઠવાડિયાથી ગંભીર અસર પડી છે. જેના કારણે વૈશ્વિક ઉર્જા સંકટ સર્જાયું છે. ઘણા દેશોમાં ઇંધણની અછતનો સામનો કરવો પડ્યો છે અને કિંમતોમાં તીવ્ર વધારો જોવા મળી રહ્યો છે.
- હોંગકોંગમાં પેટ્રોલના ભાવ પ્રતિ લિટર ₹295
- સિંગાપોરમાં ₹240
- નેધરલેન્ડ્સમાં ₹225
- ઇટાલીમાં ₹210
- યુકેમાં ₹195 પ્રતિ લિટર
- ભારતના ઘણા શહેરોમાં પેટ્રોલના ભાવ પ્રતિ લિટર ₹95 ની આસપાસ યથાવત
ઘણા દેશોમાં કટોકટી જાહેર
ઊર્જા સંકટને પહોંચી વળવા માટે ઘણા દેશોએ પહેલાથી જ કટોકટીના પગલાં અમલમાં મૂક્યા છે. બાંગ્લાદેશે ઇંધણ રેશનિંગ લાગુ કર્યું છે. શ્રીલંકાએ ચાર દિવસના કાર્ય સપ્તાહની સ્થાપના કરી છે. પાકિસ્તાને સરકારી કચેરીઓ માટે કામકાજના કલાકો ઘટાડ્યા છે અને દક્ષિણ કોરિયાએ દાયકાઓમાં પહેલીવાર ઇંધણના ભાવ પર મર્યાદા લાદી છે. જો કે, ભારતને ઇંધણની અછત, લાંબી કતારો અથવા રેશનિંગનો સામનો કરવો પડ્યો નથી.
ભારતે કડક પગલાં લીધા
સરકાર અને ઉદ્યોગ સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર કટોકટી શરૂ થતાં જ ભારતે ઝડપી પગલાં લીધાં. થોડા દિવસોમાં ઘરેલુ LPG ઉત્પાદન 36,000 ટન પ્રતિ દિવસથી વધારીને 54,000 ટન પ્રતિ દિવસ કરવામાં આવ્યું. સરકારે વૈશ્વિક ભાવમાં વધારો થવાથી લોકોને રાહત આપવા માટે પેટ્રોલ અને ડીઝલ પર એક્સાઇઝ ડ્યુટીમાં પણ નોંધપાત્ર ઘટાડો કર્યો.
સરકાર અને તેલ કંપનીઓ બોજ સહન કરી રહી છે
ઉદ્યોગના અંદાજ મુજબ ક્રૂડ ઓઇલના ભાવની ટોચ પર સરકાર અને તેલ ઉત્પાદક કંપનીઓ મળીને પેટ્રોલ પર આશરે ₹24 પ્રતિ લિટર અને ડીઝલ પર ₹30 પ્રતિ લિટરનો બોજ અસરકારક રીતે સહન કરી રહી હતી.
એક્સાઇઝ ડ્યુટી ઘટાડા પછી પણ ઇન્ડિયન ઓઇલ ભારત પેટ્રોલિયમ અને હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમને મળીને દર મહિને આશરે ₹30,000 કરોડનું નુકસાન થવાનો અંદાજ છે.
100% ક્ષમતા પર કાર્યરત
ભારતે રશિયા, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ, પશ્ચિમ આફ્રિકા અને અન્ય પ્રદેશોમાંથી ક્રૂડ ઓઇલની આયાત વધારીને પુરવઠાને સ્થિર કરવામાં પણ સફળતા મેળવી છે. અહેવાલો અનુસાર, ઇંધણની ઉપલબ્ધતા જાળવવા માટે રિફાઇનરીઓ 100% થી વધુ ક્ષમતા પર કાર્યરત છે. જોકે પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષ અને ક્રૂડ ઓઇલના ઊંચા ભાવને કારણે જાહેર ક્ષેત્રની તેલ કંપનીઓ પર દબાણ વધી રહ્યું છે.
આ પણ વાંચો- Shani Amavasya 2026: 16મેએ શનિનું મહાગોચર, 5 રાશિની તિજોરી ભરાશે એ નક્કી !
