વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ 1 જુલાઈ 2015 ના રોજ 'ડિજિટલ ઇન્ડિયા' મિશન શરૂ કર્યું. ભાગ્યે જ કોઈએ વિચાર્યું હશે કે આ અભિયાન દસ વર્ષમાં ટેકનોલોજી ક્ષેત્રમાં ભારતને આટલી ઊંચાઈએ લઈ જશે. આજે ડિજિટલ ઇન્ડિયાની 10મી વર્ષગાંઠની ઉજવણી કરી રહ્યા છીએ.
ડિજિટલ ઇન્ડિયાથી આ કામો થયા સરળ
10 વર્ષ પહેલા કોઈપણ સરકારી કામકાજ માટે લોકોને કલાકો સુધી લાઈનમાં ઉભુ રહેવું પડતું હતું. ત્યારે હવે લોકો પોતાના મોબાઈલ, લેપટોપ અને કોમ્પ્યુટરની મદદથી કોઈપણ મુશ્કેલી વિના ઘરે બેઠા તે જ કામ કરી શકે છે. આધાર કાર્ડ, ડિજીલોકર, ઈ-હોસ્પિટલ, ઉમંગ એપ જેવી સેવાઓ હવે દેશના લોકો માટે સામાન્ય બની ગઈ છે. ગ્રામીણ વિસ્તારોની મહિલાઓ પણ પોતાના મોબાઈલથી ઓનલાઈન બેંકિંગ સુવિધાનો લાભ લઈ રહી છે અને વિદ્યાર્થીઓ ઘરેથી અભ્યાસ કરી શકે છે.
ભારત વિશ્વનો સૌથી મોટો ડેટા યુઝર્સે દેશ બન્યો
2015માં ભારતમાં ઇન્ટરનેટનો ઉપયોગ મર્યાદિત હતો પરંતુ આજે ઇન્ટરનેટ દરેક ગામ સુધી પહોંચી ગયું છે. ભારત વિશ્વનો સૌથી મોટો ડેટા યુઝર્સે દેશ બન્યો છે. ભારત નેટ જેવી યોજનાઓ હેઠળ, લાખો ગામડાઓને ઓપ્ટિકલ ફાઇબર સાથે જોડવામાં આવ્યા છે. તે જ સમયે, કોવિડ-19 મહામારી દરમિયાન ડિજિટલ શિક્ષણ અને ટેલિમેડિસિનનો રોલ સૌથી વધુ જોવા મળ્યો હતો. શાળા શિક્ષણ ઓનલાઇન કરવામાં આવ્યું હતું ડોક્ટરોની સલાહ વીડિયો કોલ પર આપવામાં આવી હતી. આ બધું ડિજિટલ ઇન્ડિયાના મજબૂત પાયાને કારણે જ શક્ય બન્યું હતું.
ભારતમાં UPIનો ઉપયોગ વધ્યો
ડિજિટલ ઇન્ડિયાએ યુવાનોને એક નવી દિશા આપી છે. છેલ્લા 10 વર્ષમાં હજારો સ્ટાર્ટઅપ્સનો જન્મ થયો છે જે હવે વિશ્વમાં ભારતની ઓળખ બનાવી રહ્યા છે. 10 વર્ષ પહેલાં મોટાભાગના લોકો રોકડમાં વ્યવહાર કરતા હતા પરંતુ હવે QR કોડ સ્કેન કરવું અથવા UPI વડે ચુકવણી કરવી એ એક સામાન્ય બાબત છે. રોડ પર નાના ધંધા હોય કે મોટા મોલ સુધી તમામ જગ્યાએ ડિજિટલ ચુકવણીઓ વધી છે. UPIએ ભારતને વૈશ્વિક નેતા બનાવ્યું છે.
ડિજિટલ ઇન્ડિયા સામે ઘણા પડકારો
ડિજિટલ ઇન્ડિયાએ ઘણી પ્રગતિ કરી હોવા છતાં ઘણા પડકારોનો સામનો કરી રહ્યું છે. કેટલાક ગામડાઓમાં નેટવર્ક સમસ્યાઓ છે અને કેટલાક લોકો ડિજિટલ સાક્ષરતાથી વંચિત છે. સાયબર સુરક્ષા અને ડેટા ગોપનીયતા પણ મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ છે જેના પર વધુ ધ્યાન આપવાની જરૂર છે. ડિજિટલ ઇન્ડિયા ફક્ત ટેકનોલોજીનો વિસ્તરણ નથી તે એક એવો પરિવર્તન છે જેણે ભારતના સામાન્ય નાગરિકની વિચારસરણી અને જીવનશૈલી બદલી નાખી છે. ખેડૂત પણ તેના મોબાઇલથી તેના પાકનો બજાર ભાવ ચકાસી શકે છે વિદ્યાર્થી ઓનલાઈન કોર્સ કરીને નોકરી મેળવી શકે છે અને એક મહિલા તેના ઘરેથી ઓનલાઈન વ્યવસાય ચલાવી શકે છે.
